start

Nowości

Wybrane nowości - październik 2019

Caravaggio: światło i cień / Gustaw Herling-Grudziński
Kraków: Instytut Książki, 2019

Szkic o Caravaggiu jest w pewnym sensie detektywistyczny, dlatego że ukazuje rzecz, o której dotychczas historycy sztuki nie  pisali: o prawdopodobieństwie pewnych związków Caravaggia z filozofią Giordana Bruna, heretyka spalonego na Campo dei Fiori...


Piętno: ostatnie opowiadanie kołymskie / Gustaw Herling-Grudziński
Kraków; Warszawa: Instytut Książki, 2019

Herling nazwał Szałamowa „największym […] pisarzem koncentracyjnego świata sowieckiego”. W jednej z rozmów stwierdził: „Myślę, że  wszyscy piszący o GUŁagu powinniśmy skłonić głowy przed Szałamowem. Łącznie z Sołżenicynem, który to zresztą zrobił”. Hołdem  Grudzińskiego było Piętno. Ostatnie opowiadanie kołymskie. Tak jak w latach sześćdziesiątych Szałamow utrwalił ostatnie dni Osipa  Mandelsztama w noweli Sherry Brandy", tak Herling w 1982 roku opisał stan powolnego konania. Stylizując swój utwór na wzór  Opowiadań kołymskich, relacjonując dramatyczne fakty z konwencjonalną rzeczywistością, miarowym i spokojnym tokiem wypowiedzi,  niechęcią wobec wykrzykników i „dramatycznego rozdymania słów”, Herling z pokorą oddał pośmiertny hołd tym cechom pisarstwa  Szałamowa, które były mu najbliższe.

Najlepsze lata naszego życia / Marek Hłasko; oprac. i przygot. do dr. Radosław Młynarczyk
Warszawa: Wydawnictwo Iskry, cop. 20
16
Opowiadania zgromadzone w niniejszym tomie powstały w latach 1951–?1956. Należą więc do jueniliów Marka Hłaski. Na ich podstawie  wytyczyć można drogę, jaką przebył początkujący pisarz: od zafascynowanego socrealizmem szofera po prowokującego władzę autora  Pierwszego kroku w chmurach. Utwory stanowią podróż sentymentalną do czasów Polski stalinowskiej i jej często zniekształcanego  przez literaturę obrazu. Najlepsze lata naszego życia zawierają teksty wcześniej niepublikowane, zachowane w archiwaliach Marka  Hłaski, dopełniające jego spuściznę literacką.

Siddhartha: poemat indyjski / Hermann Hesse; przekł. [z niem.] Małgorzata Łukasiewicz
Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1988

Pragnienie znalezienia sensu rzeczy nie daje spokoju bohaterowi powstałej w 1922 roku indyjskiej opowieści Hessego. Siddhartha,  potomek rodu braminów, w młodości nie znajduje spełnenia ani w praktykowaniu tradycyjnej kontemplacji, a ni nauce Buddy, którego  dane mu jest osobiście poznać. Porzuciwszy rodzinne strony, bohater próbuje zatem trudnić się kupiectwem; ale także powodzenie w  interesach, bogactwo i miłość zmysłowa nie dają mu zadowolenia. Dopiero wybierając życie w ubóstwie i blisko natury, Siddhartha nie  bez wewnętrznych dramatów dochodzi do głębokiej harmonii ze światem; osiąga mądrość poza wszelką filozofią i religią, mądrość poza  słowami. Częsta u Hessego uniwersalna refleksja o bogactwie i sprzecznościach natury ludzkiej, a także plastyczność i klarowność  tej klasycznej prozy sprawiają, że Siddhartha pozostaje jedną z najważniejszych i najpoczytniejszych książek tego autora.

Lesie, ojcze mój / Papusza ; z jęz. cygańskiego przetł., wstępem i przypisami opatrzył Jerzy Ficowski. - Wyd. 2
Warszawa : Wydawnictwo Nisza, 2015

Papusza, Bronisława Wajs była jedną z niewielu kobiet romskich, które samodzielnie nauczyły się pisać i czytać. Odkrył ją Jerzy  Ficowski  – poeta, tłumacz i członek AK, ukrywający się po wojnie w cygańskim taborze przed ubeckimi prześladowaniami. Promocji jej  twórczości podjął się Julian Tuwim. Cała trójka mocno się zaprzyjaźniła, do tego stopnia, że po śmierci Tuwima, Papusza przestała  pisać. Jej poezja, wyrosła z cygańskich pieśni, akcentowała wolność i życie w harmonii z naturą. Sama Papusza nie uważała się za  poetkę.

Ikony / Luba Ristujczina. - Wyd. 2
Bielsko-Biała: Wydawnictwo Dragon, cop. 2018
Czym jest ikona? W potocznym rozumieniu świętym obrazem, czczonym w Kościele prawosławnym. Jednakże dla samych wyznawców ikona jest  czymś więcej niż tylko obrazem. Dla nich ikona jest tożsama z Bogiem. Już w 692 roku sobór ekumeniczny w Konstantynopolu poparł  ideę przedstawiania Boga i osób boskich w postaci ikon. Na soborze ogłoszono także dogmat o czci ikon. Wedle słów Teodora Studity w  ikonie objawia się sam Bóg: „I należy z całą stanowczością powiedzieć, że w obrazie Chrystusa jest podobieństwo do Chrystusa, a za  tym idzie, że obrazowi należy się ta sama cześć, co Chrystusowi.”
 

Indeks właścicieli i użytkowników nieruchomości cyrkułu dukielskiego w latach 1785-1789 na podstawie Metryki Józefińskiej. T. 1 , Miejscowości cyrkułu dukielskiego: A-Ł / oprac. i wstępem opatrzył Daniel Krzysztof Nowak
Imponująca praca Daniela Nowaka! Obejmuje dokładny indeks właścicieli i użytkowników nieruchomości Cyrkułu Dukielskiego z podaniem numeru domu. Określa również przynależność do parafii rzymskokatolickiej oraz greckokatolickiej, ilość mieszkańców oraz listę  budynków użytkowych. Na końcu publikacji umieszczono zbiorczy indeks nazwisk! Niezbędna pomoc w poszukiwaniu przodków,  zamieszkujących wszystkie wsie i miasta Cyrkułu. Pozycja wzbogacona o mapy umieszczone w tekście. Luzem załączona barwna dwustronna  mapa fragmentu Galicji z Cyrkułem dukielskim formatu B4. W tym tomie znajdują się miejscowości od litery A do Ł. W przygotowaniu tom II od litery M do litery Z.


Zagłada Polaków w Związku Sowieckim : od przewrotu bolszewickiego do "operacji polskiej" / Anna Zechenter
Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ściągania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2019

Książka popularnonaukowa o losach Polaków w Związku Sowieckim w okresie od rewolucji październikowej 1917 roku do tzw. operacji polskiej NKWD, przeprowadzonej w latach 1937–1938 przez państwo Stalina w ramach Wielkiego Terroru. Autorka przedstawia kolejne etapy szykanowania i eksterminacji rzeczywistych i domniemanych wrogów nowego ustroju, dzieje różnych środowisk społecznych i zawodowych, m.in. ziemian, chłopów i duchowieństwa, obficie cytując świadectwa uczestników wydarzeń, a także dokumenty archiwalne (publikowane w Rosji, a ostatnio przez IPN) oraz materiały z ówczesnej prasy.  Poszczególne partie tekstu ilustrowane są zdjęciami katów i ofiar, miejsc pamięci o popełnionych masowych zbrodniach, reprodukcjami plakatów propagandowych, rozkazów i artykułów.

Imperium Habsburgów: wspólnota narodów / Pieter M. Judson; przeł. Sławomir Patlewicz
Warszawa: Bellona, cop. 2017

Ukazując panoramę dziejów monarchii Habsburgów i rewidując utrwalone poglądy Pieter M. Judson wyjaśnia, dlaczego państwo to znaczyło tak wiele przez tak długi czas dla tak licznych Europejczyków ze środka kontynentu. Mimo odmienności mowy, religii, miejsca zamieszkania i tradycji miliony kobiet i mężczyzn miały poczucie wspólnej przynależności do swojego imperium, a urzędnicy, wojskowi, politycy i uczeni wkładali wiele inwencji by sprostać wyzwaniom drugiego co do wielkości państwa w Europie. Bezpośrednio przed jego rozpadem i potem, gdy już się dokonał, widziano w imperium nienaturalny zlepek wrogich grup etnicznych, anachroniczny imperialistyczny relikt. Autor bada źródła takich poglądów, najzupełniej niesłusznych.


O kształtowaniu się człowieka / Maria Montessori; przeł Luiza Krolczuk-Wyganowska; red.nauk. polskiego wydania Sylwia Camarda
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019
O kształtowaniu się człowieka to książka, w której Maria Montessori wyjaśnia podwaliny swojej koncepcji naturalnego rozwoju dziecka  oraz metody, którą określa jako „pomoc w zdobywaniu przez ludzką osobowość niezależności, środek do uwalniania ludzkiej niezależności z opresji uprzedzeń ciążących od zamierzchłych czasów na edukacji”.

Wybrane nowości - wrzesień 2019

Widziałem oblężenie Warszawy: sensacyjny nieznany dziennik z września 1939! / Alexander Polonius; przełożył Marek Przybyłowicz
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 201
8
Z płonącej stolicy przez Wilno, Kowno i Rygę do Londynu, a teraz książka o tym po 77 latach ukazuje się w Polsce. Widziałem oblężenie Warszawy jest jak scenariusz dobrego, trzymającego w napięciu filmu – zwykły przyjazd na wakacje do Polski zamienia się nagle w ciąg dramatycznych przygód i walkę o życie we wrześniu 1939 roku. Oblężenie Warszawy, rdzeń tej książki, świetnie udokumentował już amerykański fotograf Julien Bryan… który zresztą się tu pojawia. Dziennik Poloniusa jest równie dobrą relacją. Autor ma dar obserwacji i doskonale potrafi opowiadać ‒ jego opisy są szczegółowe i plastyczne jak zdjęcia, emocje doskonale ukazane, napięcie nie opada, a z kart wyłania się prawdziwy obraz życia w atakowanej Polsce i obleganej stolicy, z jasnymi, optymistycznymi akcentami, ale też z całym okrucieństwem wojny: ogromnymi zniszczeniami i śmiercią. O piszącym pod pseudonimem autorze wiadomo niewiele – że jest naukowcem, że od kilku lat mieszka w Wielkiej Brytanii i że ma rodzinę w Warszawie. Tyle sam o sobie powiedział. Ale czy istotnie mało o nim wiadomo? Pewne jest, że dopóki nie uda się odkryć i potwierdzić jego tożsamości, będzie o nim mówiła ta książka. A z niej wyłania się nie tylko obraz walczącej w 1939 roku Polski, ale także obraz jednego z jej synów – człowieka inteligentnego i wykształconego, zaradnego i wrażliwego, kochającego syna, wnuka i brata oraz bolejącego nad losem ojczyzny patrioty. Dobrego Polaka. Książka, wydana w Wielkiej Brytanii w 1941 roku, natychmiast zyskała rozgłos, a jej egzemplarze znajdują się w bibliotekach na całym świecie, w tym w bibliotece amerykańskiego Kongresu.


Cztery lata wojny w służbie komendanta: przeżycia wojenne 1914-1918 : droga do wolnej Polski / Roman Starzyński ; [red. Tadeusz Zawadzki]
Warszawa: Instytut Wydawniczy Erica, cop. 2012

Wspomnienia najstarszego z braci Starzyńskich – Romana, »Cztery lata wojny w służbie Komendanta. Przeżycia wojenne 1914-1918«, to książka wspaniała. Opowiada o młodym człowieku, idealiście oddanym idei niepodległościowej idącemu na wojnę wbrew swojemu słabemu zdrowiu. Poznajemy go od lat jego wczesnej młodości w zaborze rosyjskim, śledzimy jego losy w Krakowie, a potem na froncie. Obserwujemy jak dojrzewa intelektualnie i politycznie. Widzimy jaki wpływ wywiera na niego postać Komendanta – Józefa Piłsudskiego. Ksiażka ta jest nie tylko świetnie napisana (autor był polonistą z żyłką dziennikarską), ale też skrzy się nazwiskami, które wpływały na polską politykę i społeczeństwo przez następne kilkadziesiąt lat, np. jednym z jego nauczycieli był młody student – Marian Falski (późniejszy twórca najsłynniejszego polskiego elementarza), o Szefie Sztabu Generalnego (Stachiewicz) czy Komendancie Policji Państwowej (Zamorski) nie wspominając. Można zaryzykować stwierdzenie, że właśnie w Legionach tworzyły się przyszłe elity Drugiej Rzeczpospolitej. Jasne i ciemne strony życia w legionach Piłsudskiego Narodziny elit II Rzeczpospolitej Patriotyzm stosowany, a nie teoretyczny.


Czarnobyl: instrukcje przetrwania / Kate Brown; przełożył Tomasz S. Gałązka
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2019

26 kwietnia 1986 roku w Czarnobylu miała miejsce największa w dziejach katastrofa elektrowni jądrowej. Natychmiast rozpoczęła się gigantyczna akcja ratunkowa, a przez kolejne miesiące lekarze i niektórzy działacze partyjni z ogromnym poświęceniem walczyli o to, by zminimalizować wpływ eksplozji na zdrowie ludności zamieszkującej skażone tereny. Jednak równocześnie trwała inna akcja – propagandowa – której stawką były nie tylko interesy Związku Radzieckiego, lecz także wszystkich państw wykorzystujących energię jądrową. Kate Brown spędziła lata, wertując dokumenty w archiwach, przeprowadziła setki wywiadów z mieszkańcami Strefy Wykluczenia, z politykami, radzieckimi i zagranicznymi specjalistami od atomu. W efekcie szczegółowo opisała wydarzenia, które nastąpiły po katastrofie, ale przede wszystkim przygotowała wstrząsającą relację z tego, jak (i dlaczego) rządzący, ludzie nauki i media całego świata wspólnie wykreowali tę opowieść o Czarnobylu, którą znamy do dziś.

Kiedyś tu było życie teraz jest tylko bieda : o ofiarach polskiej transformacji / Katarzyna Duda
Warszawa : Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2019

Transformacja ustrojowa w Polsce, której 30. rocznica przypada w 2019 r., była złą zmianą dla robotników przemysłowych. Zlikwidowano miejsca pracy m.in. dla górników kopalni z Wałbrzycha i robotnic dolnośląskich fabryk, dla górników i hutników z Katowic, dla stoczniowców z Gdyni i Gdańska, dla robotników fabryki produkującej traktory w Warszawie, dla robotników fabryki produkującej aparaturę elektryczną w Przasnyszu, dla kucharek zakładu odzieżowego w Gorzowie Wielkopolskim, dla robotnic wyrabiających pluszaki w fabryce zabawek oraz dla dziewiarek z fabryki ubrań w Siedlcach. Książka opowiada o losach zawodowych przedstawicieli tych grup po 1989 r. Nie są to scenariusze karier „od pucybuta do milionera”. W kraju, który podlegał głębokiej deindustrializacji, zdobyte przez nich w PRL-u umiejętności zawodowe stały się niepotrzebne. Doświadczyli bezrobocia i podejmowali prace dorywcze, po czym znaleźli zatrudnienie jako ochroniarze/portierzy bądź osoby sprzątające. Przez długie lata doświadczali radykalnego wyzysku. Pracowali za 7, 5, a nawet 3 zł za godzinę. Po 300, 400, a nawet 500 godzin w miesiącu. Ich sytuacja uległa poprawie po 2017 r., niemniej jednak w 30. rocznicę transformacji ustrojowej nie mają chęci do świętowania. Nie o takiej Polsce marzyli.

Podróż do krainy zeków / Julius Margolin; przeł. Jerzy Czech
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2013

Książka Margolina stanowi niezwykłą relację z życia codziennego w sowieckich łagrach, w których autor, Żyd pochodzący z terenów należących przed wojną do Polski, spędził pięć lat, od 1940 do 1945 roku. Wspomnienia z tego okresu, spisane wkrótce potem, przez wiele lat spotykały się ze swoistym ostracyzmem; najpełniejsza ich wersja została opublikowana po francusku dopiero parę lat temu. Ta wyjątkowa książka z powodu kunsztu pisarskiego i erudycji autora oraz głębi refleksji filozoficznej bywała porównywana do dzieł Sołżenicyna i Herlinga-Grudzińskiego.

Tragiczny los artysty: Artur Grottger, Franciszek Wyspiański, Stanisław Wyspiański / Franciszek Ziejka
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", cop. 2019

Autor przedstawia losy trzech artystów: Artura Grottgera, Franciszka Wyspiańskiego i jego syna – Stanisława. Dwóch z nich zazdrośni o sławę bogowie zabrali do siebie wyjątkowo szybko: Artur Grottger zmarł w wieku 30 lat, a Stanisław Wyspiański mając lat 38. Ojciec autora Wesela, Franciszek Wyspiański, przeżył wprawdzie 65 lat, ale przestał tworzyć w wieku lat 40. Dramat tych twórców przypomina setki innych „wybrańców bożych” od niepamiętnych wieków zabieranych z tego świata w wieku młodzieńczym. Historie trzydziestu z nich przywołano w obszernej rozprawie wstępnej. Mamy nadzieję, że Czytelnik z równą jak autor tej książki pasją zanurzy się w materiałach źródłowych ukazujących tragedię dwóch artystów znanych (Artura Grottgera i Stanisława Wyspiańskiego) i jednego mało znanego (Franciszka Wyspiańskiego), ale z wielu względów również zasługującego na pamięć potomnych.


Prawowitość epoki nowożytnej / Hans Blumenberg; przełożył Tadeusz Zatorski; naukowo oprac. Mateusz Falkowski
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019

Książka ta stawia jedno z najbardziej frapujących pytań współczesności: pytanie o prawdziwe źródła pośredniowiecznej europejskiej kultury umysłowej i jej związki z chrześcijaństwem. Jeśli rzeczywiście – jak się powszechnie sądzi – pojęcia dzisiejszych nauk społecznych byłyby „zsekularyzowanymi” pojęciami teologicznymi, oznaczałoby to, że nowożytność dopuściła się swoistej intelektualnej czy duchowej nieprawości: odrzucając de facto chrześcijaństwo wraz z jego teologią, wykorzystywałaby w gruncie rzeczy jego substancję do własnych celów, wypaczając ją i deformując, a wręcz obracając przeciwko niemu. Tym samym okazałaby się niewdzięczną sukcesorką, gdyż przejmowałaby jakieś dziedzictwo, starannie zacierając ślady po spadkodawcach, co z kolei kazałoby wątpić w „prawowitość” epoki nowożytnej jako samodzielnej formacji intelektualnej, a przynajmniej doszukiwać się w jej dorobku niespłaconego długu kulturowego. Blumenberg podejmuje zdecydowaną polemikę z taką interpretacją współczesnej kultury umysłowej, dowodząc, że nowożytność formowała się w gruncie rzeczy w opozycji do chrześcijaństwa. Musiała odpowiedzieć na pytania pozostawione jej w spadku, ale uczyniła to samodzielnie i własnymi metodami, dlatego w pełni zasługuje na miano epoki prawowitej, wolnej od wszelkich długów kulturowych. Nie bez racji Ulrich Wilckens, protestancki biskup Lubeki, rodzinnego miasta Blumenberga, uznał Prawowitość epoki nowożytnej za radykalną próbę „odcięcia tych korzeni nowożytności, które tkwią w chrześcijaństwie”.

Planty krakowskie: Planty in Kraków / Piotr Nowakowski; oprac. red. Barbara Turnau, Jan Sadkiewicz; tł. Piotr Art, Tomasz Bieroń, Karolina Koriat
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", 2018

Czym są Planty dla Krakowa? Łatwo odpowiedzieć: Planty to jeden z najważniejszych symboli miasta, w którym jest ich tyle, że trudno je wszystkie wyliczyć. Czy można sobie wyobrazić współczesny Kraków bez Plant? Odpowiedź jest równie prosta: nie! A czy można sobie wyobrazić, że jakiś szalony deweloper zamienia Planty w atrakcyjne osiedle apartamentowców? Tak absurdalny pomysł może i byłby nawet ciekawy, ale bez wątpienia jego autor nie mógłby się czuć bezpiecznie w Krakowie. Przypomniały mi się słowa Sławomira Mrożka, który przed laty zapytał mnie, czy wiem, czym są krakowskie Błonia. Po czym ze zjadliwym uśmiechem wyjaśnił, że to upiorny sen dewelopera... To samo można powiedzieć o Plantach – i chyba nawet mocniej niż o Błoniach: tyle tam drzew do wycięcia, no i bliżej Rynku. Postrzeganie Plant jedynie w kategoriach i perspektywie miejskiej przestrzeni jest wielkim błędem: są one przecież przede wszystkim niemym świadkiem wszelkich ludzkich emocji i zdarzeń, od uniesień miłosnych poczynając, na zbrodniach kończąc. Gdyby plantowe drzewa umiały mówić! Widziały ludzi śmiejących się i płaczących, samotnych i nieszczęśliwych, w radosnej euforii po zdanym egzaminie na polonistyce przy Gołębiej 20... Widziały dostojne uniwersyteckie pochody do kolegiaty Świętej Anny, ale i tysiące bezdomnych śpiących na ławkach. Słyszały, jak dzwon Zygmunt bił w chwilach podniosłych – i wycie pijaczków, których rozpiera nienawiść lub miłość do klubu Cracovii lub Wisły. Te drzewa widziały i słyszały wszystko; nic, co ludzkie, nie jest w stanie ich zaskoczyć. W tej książce próbuję zmierzyć się z pytaniem, czym są dla mnie Planty. Staram się udowodnić oczywistą prawdę, że są po prostu piękne. A jak widzą je inni?

Prawie nic: Józef Czapski: biografia malarza / Eric Karpeles; przełożył Marek Fedyszak
Warszawa: Oficyna Literacka Noir sur Blanc, cop. 2019

Pierwsza na polskim rynku rzetelna biografia sensu stricto Józefa Czapskiego, napisana przez zafascynowanego nim Amerykanina (w 2007 r. Zeszyty Literackie wydały „Portet Józefa Czapskiego” Wojciecha Karpińskiego). Józef Czapski – żołnierz, postać publiczna, świadek historii, pamiętnikarz, pisarz i malarz. Jego życie objęło niemal cały wiek dwudziesty. W czasie Rewolucji był studentem w Petersburgu, w szalonych latach dwudziestych – malarzem w Paryżu. Jako polski oficer rezerwy wróciwszy do ojczyzny walczył z Niemcami na początku II wojny światowej, przez Sowietów został wzięty do niewoli i cudem ocalał z masakry tysięcy jego towarzyszy broni. Potem nie wrócił do Polski, pracował w powojennym Paryżu, zdając relacje z tragicznego położenia swojego kraju niszczonego przez totalitarny ustrój. Wydane tuż po wojnie, choć mniej znane, wspomnienia Czapskiego z sowieckiego obozu Na nieludzkiej ziemi, wyprzedzają Archipelag Gułag Sołżenicyna o ćwierć wieku. Czapski narzucił sobie również ścisłą dyscyplinę jako malarz – twórczość ta nadawała sens jego życiu i przez dziesięciolecia zajmował się nią codziennie.


J. R. R. Tolkien: pisarz stulecia / T. A. Shippey; przekł. Joanna Kokot
Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, cop. 2019

Zgodnie z wynikami najnowszych plebiscytów, J. R. R. Tolkien wciąż pozostaje "najbardziej wpływowym pisarzem stulecia", a Władca Pierścieni "książką stulecia". Na poparcie tych ocen profesor Tom Shippey, wybitny mediewalista i badacz literatury fantasty, daje nam fascynujący przewodnik po dziełach Tolkiena, koncentrując się szczególnie na Hobbicie, Władcy Pierścieni i Silmarillionie.
Główną część książki Tolkien. Pisarz stulecia stanowią trzy rozdziały poświęcone analizie Władcy Pierścieni jako językowej i kulturowej mapie, jako skomplikowanej sieci opowieści i jako odpowiedzi na znaczenie mitu. Profesor Shippey analizuje naturę zła w Władcy Pierścieni, omawia także skomplikowane przeplatanie się wielu wątków, gdy narracja koncentruje się na losach kolejnych postaci, które tworzy bogatą i złożoną opowieść, świadczącą o talencie twórcy. Pozostałe rozdziały omawiają anachroniczną naturę hobbitów w heroicznym świecie Śródziemia w Hobbicie, wagę Silmarillionu dla kanonu utworów Tolkiena, a także związek pomniejszych utworów, takich jak Rudy Dżil i jego pies czy Liść, dzieło Niggle'a z życiem pisarza. Książka Tolkien. Pisarz stulecia wyjaśnia co czyni wszystkie te utwory ponadczasowymi. Pokazuje też, że można czerpać przyjemność z lektury nawet trochę trudniejszego tekstu, jakim jest Silmarillion, omawiając walki, morderstwa i zdrady wśród elfów w czasie ich wędrówki do Śródziemia i wojny z Morgothem, pierwszym Czarnym Władcą. Nie zgadzając się z niekompetentnymi krytykami, którzy często bywają uprzedzeni do Tolkiena i fantasy w ogóle, profesor Shippey proponuje nowe podejście do Tolkiena i fantasy, ujawnia wagę języka w literaturze, a także pokazuje jak Hobbit, Władca Pierścieni i Silmarillion stały się częścią żywej tradycji snucia opowieści, której korzenie sięgają poprzez Baśnie braci Grimm aż do Eddy Starszej i Beowulfa. Książka ta oferuje czytelnikom głębsze zrozumienie zarówno profesora Tolkiena, jak i jego najważniejszych utworów. Funkcjonuje także jako zarazem uczony i zajmujący przewodnik wprowadzający czytelników w jedne z najlepszych i najbardziej wpływowych utworów fantasy, jakie kiedykolwiek napisano.
 
Królowie walca: życie, czasy i muzyka Straussów / Joseph Wechsberg ; przeł. Maria Boduszyńska-Borowikowa. - Wyd. 2
Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1999

"Królowie walca" to historia rodziny kompozytorów i wykonawców muzyki rozrywkowej: walców, polek, kadryli, ale przede wszystkim owych walców wiedeńskich, które w XIX wieku podbiły świat. Członkowie tej zadziwiająco utalentowanej rodziny to Johann starszy (1804-1849) i jego synowie: Johann młodszy (1825-1899), Josef (1827-1970) i Eduard (1835-1916). Najsłynniejszym z tej czwórki jest Johann-syn, ale i ojciec nie poszedł w zapomniane; do dziś grywa się jego kompozycje. Najzdolniejszy był niewątpliwie Josef, lecz zaczął komponować stosunkowo późno, a zmarł młodo. Najmniej zdolny Eduard odznaczał się najbardziej demoniczną urodą i talentami organizatorskimi; on to przez wiele lat prowadził ogromne jak na owe czasy przedsiębiorstwo rozrywkowe Straussów.

 
Polscy himalaiści: pierwsza polska wyprawa w Himalaje / Dariusz Jaroń
Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2019

Tuż przed wybuchem II wojny światowej grupa polskich wspinaczy dokonała jednego z najbardziej spektakularnych wyczynów. 2 lipca 1939 roku na szczycie Nanda Devi East stanęli Jakub Bujak i Janusz Klarner, pisząc efektowną kartę w dziejach nie tylko polskiego himalaizmu. Radość w obozie nie trwała długo. Dwa tygodnie później potężna lawina pogrzebała żywcem pozostałych członków wyprawy, Stefana Bernadzikiewicza i ojca polskiego himalaizmu Adama Karpińskiego. Pogrążeni w żałobie koledzy ruszyli w drogę powrotną. Na statku do Europy usłyszeli o niemieckiej agresji na Polskę. Janusz Klarner trafił na front, a następnie w szeregi AK, a Jakub Bujak w filmowym stylu przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie pracował nad tajnymi projektami zbrojeniówki. Kiedy wydawało się, że los okaże się dla nich łaskawy i pierwsi polscy himalaiści ułożą sobie życie w powojennych realiach, obaj w tajemniczych okolicznościach przepadli bez śladu. Tak jakby w pogłoskach o klątwie dotykającej zdobywców Nanda Devi kryło się ziarno prawdy

Dialog w roli głównej: polszczyzna we współczesnym kinie na przykładzie wybranych autorów / Małgorzata Miławska-Ratajczak
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, cop. 2018

Prezentowany w monografii punkt widzenia, metaforycznie sygnalizowany już w początkowych słowach tytułu, służy podkreśleniu właściwego dialogowi miejsca w dziele filmowym. W swoistym, osobnym, niezwykle przyjemnym w odbiorze idiostylu ze sporą dozą humoru, Autorka przeprowadza krok po kroku naukową, acz zrozumiałą dla każdego miłośnika X muzy, analizę środków językowych składających się na różne sposoby autorskiego kształtowania polszczyzny (zwanych strategiami stylistyczno-językowymi), czyli strategię kumpla w filmach Juliusza Machulskiego, strategię anatoma w dziełach Marka Koterskiego, strategię wrażliwca w kinie Jana Jakuba Kolskiego, strategię prowokatora w utworach Władysława Pasikowskiego i strategię naturalisty u Wojciecha Smarzowskiego. Językoznawcze (a więc stereotypowo kojarzone z nudną szkolną gramatyką), konsekwentne od pierwszych do ostatnich stron książki spojrzenie na współczesne dzieła filmowe okaże się z pewnością zaskakująco interesujące dla wielu czytelników.

Wybrane nowości - lipiec 2019

Orlęta lwowskie / Wojciech Roszkowski
Kraków: Biały Kruk, 2019

W nocy z 31 października na 1 listopada 1918 r. siły ukraińskie niespodziewanie opanowały Lwów i ogłosiły powstanie państwa ukraińskiego. Miasto, zamieszkane w większości przez Polaków, będące silnym ośrodkiem polskiej kultury, nauki i życia politycznego, miało stać się teraz stolicą Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i siedzibą jej rządu. W ten sposób u schyłku I wojny światowej w tym wieloetnicznym mieście doszło do bolesnego zderzenia polskich i ukraińskich aspiracji niepodległościowych.vW setną rocznicę tych wydarzeń znany i ceniony historyk prof. Wojciech Roszkowski prezentuje książkę poświęconą polsko-ukraińskim zmaganiom o Lwów w latach 1918-1919. „Orlęta Lwowskie” (wyd. Biały Kruk) opowiadają o bohaterskiej obronie miasta prowadzoną u zarania niepodległości przez jego polskich mieszkańców, która stała się przykładem poświęcenia Polaków dla Ojczyzny i przeszła do narodowej legendy, żywej jest do dziś. I warto ją przypominać, żeby nie poszła w zapomnienie…

 
Wojna domowa w Rosji 1917-1920 / Evan Mawdsley ; przekł. Monika Popławska
Warszawa: Bellona, cop. 2010

Jeśli przymiotnik apokaliptyczny pasuje do jakiegokolwiek wydarzenia z najnowszej historii świata, to wojna domowa w Rosji. Nie oznacza to, że wydarzenia z okresu 1917-1920 przypominały koniec świata. Rewolucjoniści postrzegali je raczej jako początek nowego porządku rzeczy w wymiarze ludzkim, i nawet jeśli nie odnaleźli Nowego Jeruzalem, po upływie siedemdziesięciu lat można stwierdzić, że z pewnością stworzyli w Rosji coś niezwykłego i trwałego. Objęcie przez nich władzy odbyło się za cenę ogromnego cierpienia oraz nie do końca poznanej, lecz zapewne ogromnej liczby ofiar - najprawdopodobniej od siedmiu do dziesięciu milionów ludzi. Wojna, zaraza, głód i śmierć - Czterej Jeźdźcy Apokalipsy - przez trzy lata pustoszyły największe państwo w Europie.

 
Tajemnice walizki generała Sierowa: dzienniki pierwszego szefa KGB 1939-1963 / projekt Aleksandra Hinsztejna ; [tłumaczenie Aleksander Janowski, Jan Cichocki]
Konstancin-Jeziorna: Wydawnictwo REA-SJ, 2016

Opublikowane przez wnuczkę w 2017 roku w Rosji, czyli dwadzieścia osiem lat po śmierci Iwana Sierowa, dzienniki wywołały burzliwą dyskusję wśród historyków i w mediach. Ich autor, niewątpliwie jedna z najmroczniejszych postaci XX wieku, niezależnie od narracji, jaką przyjął, i systemu, w jakim funkcjonował, w masowej świadomości Polaków i wielu innych narodów był i pozostanie oprawcą. Ta książka nikogo nie pozostawi obojętnym. Jest to jedyna dostępna osobista relacja generała służb specjalnych ZSRR. Ukazuje zaplecze stalinowskiej polityki z czasów II wojny światowej, techniki działania NKWD i KGB, szczegóły tajnych akcji wywiadu, a także metody i przebieg komunizacji okupowanych po wojnie państw, w tym Polski.

Historia świadomości europejskiej / wybór i opracowanie Antoine Arjakovsky; tłumaczenie Agata Kozielska
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019

Żyjemy w Europie. Problemy Unii Europejskiej dotyczą nas wszystkich. „Historia świadomości europejskiej” to wybór esejów badaczy i intelektualistów, którzy opisują kształtowanie się (i rozpad) wartości europejskich. Przyglądają się wydarzeniom, osobom i myślom, które wpłynęły na to, jak definiujemy „europejskość” od czasów starożytnych do współczesności. Dlaczego członkostwo w Unii Europejskiej zaczęło zależeć od ekonomicznych kalkulacji? Czy idee przyświecające powstaniu wspólnoty przestały mieć znaczenie? Czy państwa europejskie nadal kierują się dobrem wspólnym? Czy nad utrzymanie pokoju, pojednanie i integrację zaczęły przekładać własne interesy? Dlaczego ulegamy pobudkom nacjonalistycznym zapominając o tym, na czym naprawdę opiera się nasza narodowa i europejska tożsamość?

 
Moniuszko: powieść biograficzna / Władysław Fabry
Kraków: Biały Kruk, 2019
Stanisław Moniuszko (1819–1872), herbu Krzywda, nie bez powodu nazywany jest ojcem polskiej opery narodowej, choć duchem patriotycznym przesiąknięta była cała jego twórczość, także liczne pieśni, kantaty, operetki, utwory symfoniczne. Do dziś wykonywane są dzieła kompozytora z dwunastu „Śpiewników domowych” zawierających 268 pieśni do słów różnych wybitnych poetów romantycznych, polskich i obcych tłumaczonych na nasz język, a także do utworów ludowych. Moniuszko żył dość krótko, 53 lata, ale niezwykle intensywnie. Poświęcił się bez reszty muzyce i rodzinie (miał dziesięcioro dzieci). Gdy zamieszkał w Wilnie, został organistą i wciąż komponował, ale także nauczał, organizował życie muzyczne w mieście. W 1858 r. osiadł z rodziną w Warszawie, gdzie objął stanowisko dyrektora Opery. Kilka lat później został także wykładowcą w Instytucie Muzycznym. Niezapomnianą sławę i miejsce w panteonie polskiej sztuki przyniosły mu przede wszystkim opery „Halka” i „Straszny dwór”. Jak entuzjastycznie były przyjmowane te utwory, najlepiej świadczy fakt, że Paulina Rivoli, odtwórczyni roli Halki, musiała po premierze 17 (!) razy bisować. Wówczas jednak sława i sukcesy artystyczne niekoniecznie przekładały się na materialne. Stanisław Moniuszko w zasadzie całe życie zmagał się z niedostatkiem. Jak to życie wyglądało i od strony sceny, i od kulis, opowiada barwna powieść biograficzna znakomitego muzykologa, literata oraz publicysty Władysława Fabry’ego.

 

Historia świata: atlas ilustrowany / red. atlasu Witold Sienkiewicz; oprac. i red. map Konrad Banach [et al.]; rys. Elżbieta Lubomirska, Marek Szyszko
Warszawa: Demart, 2010

Nowość Demartu, jest obszerną pozycją, tak pod względem objętościowym, jak i gabarytowym. Na czterystu siedemdziesięciu ośmiu stronach umieszczono przeszło dwieście sześćdziesiąt map, około dwóch tysiący ilustracji, a także kalendaria i genealogie. Atlas podzielono na siedem rozdziałów. Jak zawsze Wydawnictwo postarało się o świetną publikację, gdzie na pierwszy plan wychodzi zjawiskowa strona kartograficzna, tak niezbędna dla osoby zajmującej się dziejami. Mapy są barwne, czytelne, dokładne oraz wzbogacone o pomocne legendy. Z całą stanowczością można uznać je za nieocenioną pomoc w czasie przygotowywania się do zajęć w szkole oraz na egzaminy.

Polacy na krańcach świata : XIX wiek / Mateusz Będkowski
Warszawa : Promohistoria (Histmag.org), 2018

Od tajemniczej Ameryki Południowej, przez gorącą Afrykę, nieprzystępną Syberię aż do dalekiej Australii – Mateusz Będkowski zabiera nas na wyprawę śladami polskich XIX-wiecznych podróżników: naukowców, poszukiwaczy przygód i zesłańców. Pokazuje przy tym, jak w dziewiętnastym stuleciu wyglądały kulisy podróży na odległe lądy, z czego żyli podróżnicy i jak przysłużyli się lepszemu poznaniu egzotycznych krain. To opowieść o świecie wkraczającym w nowoczesność i ludziach gotowych na każdą przygodę.


Witkacy i reszta świata / Tomasz Bocheński
Łódź: Officyna, 2010

Książka Tomasza Bocheńskiego Witkacy i reszta świata stawia twórczość Stanisława Ignacego Witkiewicza w nowej perspektywie – wydobywając na światło dzienne obszary aktywności intelektualnej i artystycznej do tej pory zaniedbane, zapomniane, niedostrzeżone. Wyznacza tym samym nowy horyzont odczytania twórczości innych twórców modernizmu, proponując spojrzenie właśnie przez pryzmat twórczości Witkacego. Jej celem jest pokazanie artysty włączającego się we wszystkie ważne „spory” modernizmu: o tajemnicy i niewyrażalności, o ironii i autoironii, o piekle współczesności, o roli artysty w społeczeństwie masowym, o relacji wobec pokolenia ojców, o pojedynkach właściwych i słownych, o normach obyczajowych.

 
Opowiadania / Zdzisław Beksiński; wybór i oprac. krytyczne Tomasz Chomiszczak
Olszanica: Bosz, 2015

Zdzisław Beksiński był artystą wszechstronnym. Malarstwo, rzeźba, rysunek, grafika, fotografia - to jego najbardziej znane pasje twórcze. Ale mało kto wie, że w latach 60., nie zaprzestając działalności plastycznej, próbował swoich sił także w pisarstwie. Epizod literacki był krótki i intensywny: w niespełna dwa lata powstało 40 opowiadań lub fragmentów, po czym sanocki artysta spakował wszystkie maszynopisy oraz rękopisy, by już nigdy do nich nie wrócić. Pół wieku później pojawia się wreszcie drukiem pierwszy wybór jego niesamowitych - w każdym znaczeniu tego słowa - tekstów. Oniryzm, pastisze literatury sensacyjnej i antyutopijnej, surrealizm, zabawy formą, nawiązanie do estetyki filmu, widowiska telewizyjnego i popkultury, literatura konfesyjna i dygresyjna, humor i makabra - lektura Beksińskiego to pisarska podróż przez liczne znane nurty i mody literackie XX wieku. Zapraszamy do niej nie tylko fanów Beksińskiego i jego sztuki, lecz także amatorów mocnej literatury.
 
Anioł śmierci / Lucía Puenzo; tł. Bernardeta Krysztofiak
Zakrzewo: Wydawnictwo Replika, cop. 2014

ROK 1945. Najgroźniejsi zbrodniarze wojenni, m.in. Josef Mengele, przedostają się na tereny z których nie grozi im ekstradycja do Europy. ROK 1960. Rodzina z dwójką dzieci przemierza Pustynię Patagońską, by objąć spadek po zmarłej krewnej. Spotykają urokliwego, dystyngowanego Niemca, który podaje się za specjalistę od genetyki i ofiarowuje pomoc w leczeniu 12-letniej Lilith, co nieodwracalnie zmieni jej życie…Tak rozpoczyna się mrożące krew w żyłach spotkanie z potworem, który przybierając ludzką twarz, wkracza w intymny świat niczego niepodejrzewającej rodziny.

Tajemnica mojej matki: powieść oparta na prawdziwych wydarzeniach z czasów Holokaustu / Jenny L. Witterick ; przeł. Katarzyna Waller-Pach
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2014

Tajemnica mojej matki, zainspirowana filmem o Sprawiedliwej Wśród Narodów Świata Franciszce Halamajowej i jej córce. Dwie żydowskie rodziny i Niemiec dezerter ukrywający się pod jednym dachem i niewiedzący o sobie nawzajem, dwie Polki udzielające im schronienia z narażeniem własnego życia – oto różne perspektywy tej bardzo prosto i zwięźle opowiedzianej historii. Stanowi ona spuściznę głęboko ludzkiego współczucia, szczodrości i niewypowiedzianej odwagi zwyczajnych kobiet, które w okrutnych czasach dokonały nadzwyczajnego czynu.

Alfabet duszy i ciała / Józef Tischner ; opracowanie i wybór tekstów Wojciech Bonowicz
Kraków : Wydawnictwo Znak, 2018

Nowe wydanie, opracowane przez Wojciecha Bonowicza, zawiera nieznane teksty księdza i filozofa. Ciało, dialog, miłość, nadzieja, solidarność, demokracja, życie i śmierć – to tylko niektóre z pojęć opisanych w „Alfabecie duszy i ciała” księdza Józefa Tischnera. Uniwersalne myśli i mądrość człowieka gór pokazują, jak żyć autentycznie i twórczo. Ksiądz Tischner staje się naszym przewodnikiem. Wyrywa nas z letargu. Pokazuje, co jest źródłem wolności. We wstępie czytelnik otrzymuje wyjaśnienie, czego może się spodziewać na kolejnych stronach lektury. – Są to wydobyte z Tischnera pigułki na różne dolegliwości naszego czasu. Czy okażą się skuteczne, to już inna rzecz.

Mityczne drzewa: mity, wierzenia i legendy, lecznicza moc drzew, odwieczna więź człowieka i drzewa / Ursula Stumpf, Vera Zingsem, Andreas Hase; [przekład Barbara Tarnas, Joanna Dżdża, Katarzyna Łakomik, Daria Kuczyńska-Szymala]
Warszawa: Wydawnictwo Amber, 2018

Unikatowy, wysmakowany album. Mity, wierzenia i legendy. Lecznicza moc drzew. Odwieczna więź człowieka i drzewa. Zachwycająca opowieść, a zarazem kompendium najnowszej wiedzy o mitycznej, magicznej i uzdrowicielskiej mocy drzew. 15 gatunków europejskich drzew: ich natura, związane z nimi obyczaje, zastosowanie w rzemiośle i użytku codziennym. Od starożytnych legend, przez podania ludowe, obyczaje i tradycje, aż po przepisy na szarlotkę i nalewki.

 

Wybrane nowości - czerwiec 2019

Słowo jest w człowieku: poradnik językowy / Jan Miodek
Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2007

Profesor Jan Miodek, człowiek instytucja, najpopularniejszy polski językoznawca od lat z sukcesem wyjaśniający w telewizji i prasie zawiłości języka, zamieszczone w książce teksty poświęcił stanowi i przemianom współczesnej polszczyzny. Najobszerniejsza jest część o nowych słowach i przekształcaniu dawnych znaczeń oraz o ekspansji wyrazów o rodowodzie anglosaskim. Autor wiele uwagi poświęcił też przeróżnym pomysłom i modom w kształtowaniu nowych słów. W częściach dotyczących odmiany wyrazów i składni znajdziemy opis dominujących obecnie tendencji i najczęściej popełnianych błędów. Z pewnością pomocne okażą się również opisy zjawisk językowych z zakresu wymowy i pisowni nazw własnych oraz interpunkcji, zawarte w dwóch ostatnich częściach.

 
ABC polszczyzny / Jan Miodek
Wrocław : Wydawnictwo Dolnośląskie, 2007

Jan Miodek - znany z telewizyjnych wykładów profesor lingwista staje się ostatnio tak zwaną osobowością telewizyjną - udziela wywiadów, deklaruje swoje zamiłowanie do występów przed dużą publicznością. Jednocześnie zbiera laury jako językoznawca i popularyzator wiedzy. Są to zasłużone wyróżnienia. Wiedza Miodka na tematy językowej poprawności jest ogromna, niezwykłe są jego umiejętności prowadzenia ciekawej gawędy, a polszczyzna zdumiewająco staranna. Wszystkie te walory widać w tym poradniku.

 
Generał Józef Haller 1873-1960 / Krzysztof  Kaczmarski, Wojciech J. Muszyński, Rafał Sierchuła
Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2017

Album poświęcony gen. broni Józefowi Hallerowi, wydany wspólnie przez Instytut Pamięci Narodowej i Wojskowe Biuro Historyczne, powstał w setną rocznicę utworzenia Armii Polskiej we Francji, tzw. „Błękitnej Armii generała Hallera”. Publikację podzielono na trzy części: czas do wyjazdu generała do Francji, okres od utworzenia tam Armii Polskiej aż do wybuchu II wojny światowej oraz okres emigracji po zakończeniu wojny, ukazuje etapy życia generała ilustrując jednocześnie losy i dzieje państwa polskiego i Polaków. Wzbogacony o liczne, niepublikowane dotąd fotografie pochodzące ze zbiorów nie tylko IPN i WBH, ale także wielu instytucji i osób prywatnych jest hołdem oddanym polskiemu czynowi zbrojnemu w XX w.

 
Zajeździmy kobyłę historii: wyznania poobijanego jeźdźca / Karol Modzelewski
Warszawa: Wydawnictwo "Iskry", cop. 2013

Wspomnienia wybitnego historyka mediewisty, działacza politycznego, jednego z grona najbardziej znanych opozycjonistów z czasów  Polski socjalistycznej. Książka ukazuje dzieje rodziny i losy jego samego na tle historii politycznej Polski od lat czterdziestych  XX wieku po chwilę obecną. Opowiedziana z troską o szczegóły historyczne ukazuje postawy opozycjonistów z lat sześćdziesiątych, z  czasu „Solidarności” i okresu przemian ustrojowych w naszym kraju, zwraca uwagę na wielość koncepcji i różnorodność dróg dojścia do  pełnej demokratyzacji życia politycznego w Polsce od prób naprawiania systemu socjalistycznego aż po zupełne odejście od jego  założeń. Napisana czystym, precyzyjnym językiem historia jest dokumentem o kolosalnym znaczeniu dla zrozumienia dziejów Polski w  drugiej połowie dwudziestego wieku.2

Tamten Lwów. T. 1 , Oblicze miasta / Witold Szolginia; [red. Krzysztof Szolginia, Jacek Tokarski]
Kraków: Wydawnictwo Wysoki Zamek, 2010

Tamten Lwów t. 1 Oblicze miasta otwiera ośmiotomową opowieść o Lwowie autorstwa Witolda Szogini, jednego z największych znawców  tego miasta. Oblicze miasta to spojrzenie na Lwów z szerokiej perspektywy. To opis najważniejszych jego składników –  panoram,  placów, parków, ogrodów, struktury wodnej, świątyń, gmachów publicznych czy pomników. Jest to opowieść Człowieka zakochanego bez  pamięci w mieście swojej młodości przetykana cytatami i wspomnieniami wielkich lwowiaków – Jana Parandowskiego, Stanisława  Wasylewskiego, Józefa Wittlina, Stanisława Lema i innych. Po lekturze książki czytelnik może odczuwać pewien niedosyt. Można to  porównać z pierwszą wizytą w jakimś nowym, pięknym mieście. Już coś się widziało, już coś się wie, ale to ciągle mało. W takiej  sytuacji rodzi się często postanowienie – ja tu muszę jeszcze wrócić. Tamten Lwów t.1 daje ogólny, ale bardzo systematycznie  przedstawiony opis Lwowa. Zachęca do głębszego poznania tego pięknego  miasta i jego złożonej historii.  Ostatni rozdział pt. Krajobrazy serdeczne to kilkanaście wierszy Autora pisane bałakiem –  językiem którym posługiwała się  większość mieszkańców przedwojennego Lwowa – przynajmniej w mniej oficjalnych kontaktach. Dziś język ten już nie istnieje, odszedł  wraz z polskim Lwowem.        
    Bardzo ważna jest ilustracja z I strony okładki. Przedstawia jednego z dwóch lwów stojących niegdyś przed Pomnikiem Chwały  na Cmentarzu Orląt. Pomimo odbudowy cmentarza lew nie powrócił na swoje dawne miejsce (prawdopodobnie rzeźba stoi przy drodze  wyjazdowej ze Lwowa w stronę Tarnopola). Nie odtworzono też pięknej kolumnady. Zdjęcie to dopełnia w sposób jednoznaczny pierwszy  wyraz tytułu książki – Tamten, czyli już nieistniejący. Trzeba też pamiętać, że lew był przez wieki symbolem Lwowa, mieszkańcy  utożsamiali się z cechami króla zwierząt. Ten z Cmentarza Orląt patrzy dumnie, a jedną łapę trzyma na tarczy z napisem Zawsze wierny.

Ważniejsze niż Wszechświat / Michał Heller
Kraków: Copernicus Center Press, 2018

Dlaczego w ogóle coś istnieje? Dlaczego to coś jest Wszechświatem? I to Wszechświatem, który ulega naszej poznawczej zaborczości?  Czy da się wyzwolić z niewoli czasu? Czy istnienie zła w historii Wszechświata da się jakoś usprawiedliwić? Jak pogodzić naukowy  obraz świata z jego religijną wizją? W swojej najnowszej książce Michał Heller zastanawia się nad wielkimi zagadnieniami, jakie  stawia Wszechświat i nasza własna egzystencja, sięgając do szerokiego zaplecza rozmaitych działów nauki, wielu dociekań  filozoficznych, analiz teologów i różnych myślicieli.


Tajemnica i znaczenie zwojów znad Morza Martwego / Hershel Shanks; z ang. przeł. Olga Zienkiewicz
Warszawa: "Książka i Wiedza", cop. 2002

W 1947 roku beduiński pasterz dokonał sensacyjnego odkrycia kilku starożytnych rękopisów hebrajskich w jednej z grot nad Morzem  Martwym, niedaleko osady Qumran. Prace nad uporządkowaniem, tłumaczeniem i opracowaniem rękopisów trwają do dzisiaj. Dlaczego  uczeni zwlekali tak długo z publikacją tekstów qumrańskich Ile rękopisów odnaleziono i co zawierają Ile zwojów dostało się w ręce  prywatnie i być może nigdy nie zostaną upowszechnione Dla tych, którzy chcą zrozumieć dzieje chrześcijaństwa, rękopisy znad Morza  Martwego będą przeżyciem fascynującym i wzbogacającym. Dla wielu, są one wciąż zagrożeniem. Obecnie, po kilkudziesięciu latach  zażartych sporów wokół ich udostępnienia i interpretacji, otrzymujemy do rąk najpełniejsze omówienie zawartych w nich rewelacji.

Piękna litera: kursywa angielska / Ewa Landowska
Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów, cop. 2019

Piękna Litera nie jest w swym założeniu kompendium wiedzy o kaligrafii. W prostej, minimalistycznej formie nawiązuje do klasycznych  podręczników kaligrafii. Fani albumowych wydań nie znajdą tu nic dla siebie. Miłośnicy pięknej klasycznej litery mogą liczyć na  kilka cennych wskazówek - jak pracować z literą, gdy nie ma się możliwości uczestniczenia w zajęciach, jak unikać błędów, jak  nauczyć się je dostrzegać, jak ćwiczyć.

Kobiety z bloku 10: eksperymenty medyczne w Auschwitz / Hans-Joachim Lang; przełożyła Eliza Borg
Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2019

Ta historia nie została dotąd należycie zbadana i opisana. Od kwietnia 1943 roku istniał w Auschwitz blok 10, gdzie dokonywano  zbrodniczych eksperymentów medycznych – na około ośmiuset kobietach rzeźnicy nazywający się lekarzami szukali najbardziej  skutecznych metod sterylizacji, tak aby po wygranej wojnie uniemożliwić elementom niepożądanym na rozmnażanie. Operacje,  naświetlania, toksyczne zastrzyki przeżyło trzysta kobiet. Część z nich opowiedziała autorowi, co im robiono. Kim był niesławny  profesor Clauberg, „specjalista” od sterylizacji. Jak działało jego „laboratorium”. Jakie metody stosowali i co „badali” inni  pseudo-lekarze. Historia ofiar, katów, sadystycznych „operacji” i codzienności obozu opisana na podstawie badań archiwalnych i  rozmów z ofiarami. Lang opowiada, kim były te kobiety, co się z nimi stało, jak radziły sobie w codziennym życiu i z czym po wojnie  musiały sobie radzić.

Wiedza lecznicza św. Hildegardy z Bingen od A do Z: jak być zdrowym "od stóp do głów" / Wighard Strehlow; tł. Edyta Panek
Kraków: Wydawnictwo Esprit, 2010

Chcesz cieszyć się dobrym zdrowiem, urodą, odnaleźć szczęście i spokój duchowy? Poznaj medycynę Hildegardy z Bingen, która widzi  człowieka kompleksowo, nie oddzielając sfer fizycznej, psychicznej i duchowej! Medycyna Hildegardy popadła w zapomnienie na okres  ośmiuset lat. Dopiero w XX wieku, współcześni niemieccy lekarze, badając teksty świętej z Bingen, zainteresowali się jej  kompleksowym widzeniem człowieka i niezwykłą jak na czasy, w których żyła wiedzą, a przede wszystkim możliwością zastosowania jej  odkryć we współczesnej medycynie. Wyniki ich prac okazały się niebywałe - praktyka medyczna dowiodła, że konsekwentne stosowanie  rad Hildegardy nie tylko zmniejsza znaczenie ryzyko zachorowania na wiele chorób, ale może również istotnie wspomóc organizm w  walce z infekcjami, które się rozpoczęły, również przewlekłymi. Książka dra Wigharda Strehlowa, to już trzecia publikacja słynnego  niemieckiego lekarza, która pojawia się w polskim wydaniu. Autor, autorytet w dziedzinie współczesnego zastosowania medycyny  Hildegardy, przedstawia czytelnikowi prosty poradnik, w którym znajdzie on wszystkie informacje potrzebne do zastosowania w  praktyce wiedzy medycznej Hildegardy.

Ortoreksja: zdrowe odżywianie - rozsądek czy już obsesja? / Renee McGregor; przekład Magda Witkowska
Warszawa: Laurum - MT Biznes, 2018

Gdy zdrowe odżywianie staje się obsesją…
Ortoreksja to zaburzenie odżywiania, które trudno rozpoznać. Nagle przestaje chodzić o oczyszczenie organizmu czy ograniczenie  liczby spożywanych kalorii. Rezygnacja z pewnych produktów w imię „czystości” czy idealnej diety może szybko przerodzić się w  trudny do przezwyciężenia nawyk, który będzie pociągać za sobą poważne konsekwencje w sferze zdrowia fizycznego i psychicznego.  Niebezpieczeństwo popadnięcia w obłęd zdrowego odżywiania dodatkowo potęguje współczesny świat. Ogólny skutek zalewu informacji i  dezinformacji w mediach jest taki, że toniemy w morzu dezorientacji i sprzeczności – a ludzie podatni stają się jeszcze bardziej  podatni. Dietetyk, specjalistka w dziedzinie zdrowego żywienia i zaburzeń odżywiania, Renee McGregor, po raz pierwszy ujawnia  prawdę, która kryje się za maską niebezpiecznych diet. Powołując się na doświadczenia z pierwszej ręki i liczne analizy, autorka  przedstawia narzędzia, dzięki którym osoby dotknięte tym problemem mogą powrócić do zrównoważonego i naprawdę zdrowego modelu  odżywiania się. Lektura obowiązkowa dla każdego, kto się martwi, że mógł przesadzić ze „zdrowym” stylem życia. Renee McGregor  podchodzi do tego ważnego tematu rzetelnie i z wielką empatią. To przystępna i merytorycznie poważna książka, pełna praktycznych  rad.

Antybiotyki ziołowe: naturalna alternatywa dla leczenia lekoopornych infekcji / Stephen Harrod Buhner; przekł. Katarzyna Bartmańska 
Rzeszów: Wydawnictwa Biały Wiatr, 2019

Odkrycie antybiotyków na początku XX wieku wydawało się absolutnym tryumfem medycyny akademickiej. I rzeczywiście to był tryumf.  Wiele chorób, które wcześniej dziesiątkowały ludzkość, zostało praktycznie wyeliminowanych lub ograniczonych do tego stopnia, że przestały zagrażać życiu.Niestety nieodpowiedzialne praktyki polegające na nadużywaniu antybiotyków, zarówno w systemie opieki zdrowotnej, jak również hodowli roślin czy zwierząt doprowadziły do wykształcenia wielu szczepów lekoopornych patogenów, które nie  reagują  na żadne farmaceutyki i są bardzo zjadliwe. Zagrażają generalnie każdemu z nas, a nie tylko dzieciom, osobom starszym czy ciężko chorym pacjentom. Czy zatem pozostał nam jakiś oręż, który ma szansę zastąpić antybiotyki - tym bardziej, że poza kilkoma wyjątkami, nie są prowadzone na szeroką skalę żadne badania, prowadzące do odkrycia nowych leków tego rodzaju?

Mistrzowskie mapowanie myśli: podręcznik użytkownika najpotężniejszego narzędzia rozumowania / Tony Buzan; tłumaczenie Leszek Sielicki
Gliwice: Helion, cop. 2019

"Mapa myśli" jest doskonałą metodą inspirującego zasilania umysłu, intelektu i ducha. Odzwierciedla ona strukturę neuronalnej sieci mózgu: gałęzie z centrum diagramu rozprzestrzeniają się na zewnątrz i ewoluują za pośrednictwem wzorców skojarzeń. Mapy myśli pojawiły się w połowie lat 60. zeszłego stulecia, najpierw jako doskonały sposób robienia notatek, ale szybko się okazało, że jest to znakomite narzędzie, które można stosować na wiele różnych sposobów, od pogłębiania kreatywności i doskonalenia pamięci po wspomaganie walki z demencją. Aby jednak uzyskiwać zamierzone efekty i w pełni wykorzystać niezwykły potencjał map myśli, trzeba wiedzieć, jak się nimi posługiwać. Ta książka jest niezwykle praktycznym podręcznikiem stosowania map myśli we wszelkich aspektach życia. Stanowi cenne źródło konkretnych wskazówek dotyczących różnych aspektów korzystania z map. Zawiera przejrzyste omówienie zasad mapowania myśli, a także starannie przygotowane instrukcje dopasowane do czytelników na każdym poziomie. Znalazł się tu również pokaźny zestaw porad i rozwiązania częstych problemów. Liczne ćwiczenia i wskazówki ułatwią trening pamięci oraz przygotowanie własnych map. Dodatkową inspirację zapewnią prawdziwe historie mistrzów mapowania myśli i ekspertów w różnych dziedzinach - osób, których życie radykalnie się zmieniło dzięki mapowaniu myśli.


Nikifor: (1895-1968) / Barbara Banaś
Warszawa: Edipresse Polska, cop. 2006

Stoi wyprostowany, skupiony i poważny. W przykrótkich spodniach, zbyt szerokim w barach paltociku, wbity w białą koszulę ozdobioną  czarną tasiemką. Włosy zaczesane gładko do tyłu odsłaniają duże, sklepione czoło, bystre oczy o lekko skośnej oprawie patrzą w  naszą stronę. Młody człowiek prezentuje swoje dzieło. Na stojącym tuż obok ratanowym krześle spoczywają niewielka walizka i prosta,  drewniana skrzyneczka, a na nich średniej wielkości obrazek z przedstawieniem trójki postaci za stołem. Chłopak ma może  dwadzieścia, dwadzieścia parę lat. Nazywa się Epifaniusz Drowniak, ale swoje prace podpisuje "Nikifor" i tak go wołają.

Maria Skłodowska-Curie i jej córki: opowieść o najsłynniejszej w dziejach rodzinie naukowców / Shelley Emling; przeł. Wojciech  Górnaś
Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, 2013

Maria Skłodowska-Curie w roli kobiety w męskim świecie, matki i podróżniczki. Fascynująca opowieść o życiu prywatnym i zawodowym  chemiczki i jej córek: Ireny i Ewy. Shelly Emling opowiada historię najsłynniejszej na świecie rodziny naukowców, uhonorowanej  czterema nagrodami Nobla. Autorka pokazuje relacje matki z córkami, rzucając nowe światło na osobę noblistki. Znajdziemy tu  prywatne listy Marii, upublicznione przez jej jedyną wnuczkę. Autorka opisała także podróże do USA oraz przyjaźń z dziennikarką  Missy Meloney, która zorganizowała Marii turnee po Ameryce połączone z cyklem odczytów i wykładów. Człowiek z krwi i kości,  naukowiec, przyjaciółka, matka i babka - oto Maria, jakiej dotychczas nie znaliśmy.
 
Darwin o powstawaniu gatunków: biografia / Janet Browne ; przeł. Piotr Jastrzębiec 
Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, 2008
Książka Janet Browne to nie tylko znakomity wykład teorii ewolucji. Autorka kreśli obrazy zmian kulturowych, technicznych i  społecznych, pośród których powstawała głośna książka Darwina. Pojawiają się tu między innymi: królowa Wiktoria, Robert Browing,  Andrew Carnegie, Sir Arthur Conan Doyle, Hugo de Vries, Benjamin Disraeli, George Eliot, Fryderyk Engels, Henry Ford, Alexander Humboldt, Jan Paweł II, Piotr Kropotkin, Karol Marks, Oscar Wilde, Emil Zola.

Dzieła (niemal) wszystkie. T. 1 / Jeremi Przybora; rysunki Bohdan Butenko, Jacek Gawłowski, Ewa Stiasny; [redakcja Teresa Drozda]
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2015

Świat Jeremiego Przybory nareszcie w komplecie!
Mistrz Jeremi Przybora: wytworny Pan B z Kabaretu Starszych Panów, poeta, pisarz, satyryk, aktor, człowiek instytucja. Jego  wyobraźnia w czasach PRL-u przenosiła Polaków do barwniejszego, bardziej eleganckiego świata, a dziś zachwyt wzbudza jej poetycki  rozmach, niepowtarzalne poczucie humoru i purnonsensowy charakterek.
"Dzieła (niemal) wszystkie" gromadzą teksty z Kabaretu Starszych Panów, niezliczone piosenki, które trzeba znać: "Bo we mnie jest  seks", "Addio pomidory", "Na całej połaci śnieg", arcydzieła i arcydziełka, wśród nich wyjątkowe perełki – utwory nigdy wcześniej  niepublikowane. Zebraną po raz pierwszy niemal w całości twórczość Jeremiego zilustrowali współcześni polscy graficy.

 

Krótka historia jednego zdjęcia / Jakub Kuza
Kraków: Wydawnictwo Znak, 2019

Każde zdjęcie i historia w tej książce zaskoczą was i zmuszą do myślenia. Traficie tu na mniej lub bardziej znane wydarzenia i postaci, zobaczycie je z zupełnie innej strony. Zajrzycie na drugi i trzeci plan zdjęcia, by odkryć, że nieświadomy fotograf był świadkiem niezwykłego zdarzenia lub uwiecznił osobę, która po latach zmieniła świat. Choćby to zdjęcie z okładki… Rozbawiony tłum na ulicach Nowego Jorku. Widać, że mężczyźni świetnie się bawią. Tymczasem na gzymsie wieżowca stoi samobójca. Kim jest i dlaczego atmosfera na ulicy jest tak radosna, skoro za chwilę może skoczyć człowiek? Albo marynarz całujący pielęgniarkę na amerykańskiej ulicy w dzień zakończenia wojny. Wzruszająca scena w dzień amerykańskiego triumfu. To romantyczne zdjęcie stało się kultowe, a po latach zostało ogłoszone symbolem molestowania kobiet.

 

Wybrane nowości - maj 2019

Legioniści Piłsudskiego / [teksty Adam Dylewski]
Warszawa: Ośrodek Karta, 2014

Opracowana z dużą starannością edytorską publikacja opowiada o historii kształtowania się i działania Legionów od początku XX wieku (organizacje strzeleckie) po moment odzyskania niepodległości. Poprzez zdjęcia i elementy ikonograficzne (odznaki, grafiki, dokumenty) prowadzi narracja, bogato zasilana fragmentami tekstów źródłowych – pamiętników, korespondencji, odezw, rozkazów. Akcent w albumie położony został na życiu legionistów, ich wrażeniach, rozterkach, emocjach i sądach. Dzięki wykorzystaniu osobistych zapisów źródłowych, całość nabiera charakteru barwnej opowieści osadzonej w rzetelnych ramach historycznych. W albumie znalazło się ponad 300 zdjęć i dokumentów archiwalnych.

 
Armia generała Władysława Andersa w ZSRR 1941-1942 / Zbigniew Wawer
Warszawa: Bellona, cop. 2012

Dokonania żołnierzy walczących o wolną Polskę pod dowództwem generała Władysława Andersa słusznie przywoływane są w kontekście największych osiągnięć militarnych drugiej wojny światowej. Rozsławiają także sławę oręża polskiego na cały świat. 2. Korpus Polski był jedną najwspanialszych armii w polskiej historii. Monte Cassino, Ankona, Bolonia i inne miejsca zajęte podczas zwycięskiej kampanii włoskiej dobitnie świadczą o jej wartości bojowej.

Wielkie mocarstwa wobec Polski 1919-1945: od Wersalu do Jałty / Jan Karski; wstęp Timoth Snyder; przeł. Elżbieta Morawiec
Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2014

Dlaczego wielkie mocarstwa torpedowały starania Polaków do stworzenia koalicji państw Europy Środkowej i Wschodniej? Dlaczego ponieśliśmy klęskę, będąc w zwycięskim obozie koalicji antyhitlerowskiej? Co wpłynęło na ukształtowanie powojennej Polski? Jan Karski opracował dzieje polityki wielkich mocarstw wobec Polski w okresie od I wojny światowej do układu jałtańskiego. Spoglądał na ich działania przez pryzmat strategicznych interesów i skutków, jakie miały dla naszego kraju. Burzył obecny w wielu umysłach „romantyczny” mit o doniosłości znaczenia Polski w Europie, ujawniając wiele nieznanych faktów politycznych z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. W swojej książce szukał odpowiedzi na pytania, które dręczą Polaków do dzisiaj.

Rycerstwo polskie Podkarpacia: (dawne dzieje i obecne obowiązki szlachty zagrodowej na Podkarpaciu) / Władysław Pulnarowicz
Rzeszów: Wydawnictwo Libra PL, 2018

Reprint książki z 1937 roku, ze współczesnym posłowiem Andrzeja Potockiego. Rzecz ta dotyczy szlachty polsko-ruskiej, tej niezbyt zamożnej, ale bogatej duchem i patriotyzmem. I chociaż jej przedstawiciele nie trafili na karty podręczników historii, ich rycerskość była niepodważalna. Od czasu Jagiellonów wybierali polskich monarchów i aż po Legiony Piłsudskiego stawali z orężem przeciwko wrogom Rzeczypospolitej. Nieliczni z nich opowiedzieli się za wolną Ukrainą. Rycerstwo Podkarpacia było solą tej ziemi.

 
Podróż wśród wojowników / Eve Curie; tłumaczenie Tomasz Fiedorek
Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2017

Eve Curie – pisarka, dziennikarka i pianistka, która zyskała światową sławę i szacunek nie tylko za sprawą przynależności do słynnej rodziny Curie, ale przede wszystkim ze względu na własne dokonania. Kobieta niezwykła, która żyjąc w przełomowych dla historii świata czasach była nie tylko utalentowaną i przenikliwą ich kronikarką, ale też uczestniczką wielkiej polityki jako specjalny doradca sekretarza generalnego NATO czy ambasadorka UNICEF-u. Jej relacje z frontów II wojny światowej, składające się na niniejszy tom (nominowany do Nagrody Pulitzera w 1944 roku) były czytane zarówno przez najważniejszych polityków tamtych czasów, jak i rzesze zwykłych czytelników, którzy dzięki niej poznawali wojenny koszmar życia ludności cywilnej i szeregowych żołnierzy, ale też sylwetki najważniejszych dowódców i pierwszoplanowych postaci światowej polityki, takich jak F.D. Roosevelt, W. Churchill, W. Sikorski, W. Anders, A. Własow, Czang Kaj-szek, Czou En-laj, Mahatma Gandhi i Indira Gandhi, Mohammad Reza Pahlawi i wielu innych. O silnym związku emocjonalnym z Polską świadczą przeprowadzone przez Eve Curie wywiady z wybitnymi Polakami, uczestnikami II wojny światowej, polskimi patriotami, generałami, ambasadorami, politykami oraz z żołnierzami polskimi, ofiarami sowieckich deportacji, którym wydostanie się z nieludzkiej ziemi umożliwiło wstąpienie do armii generała Władysława Andersa.

Dzieci Gułagu / Cathy A. Frierson, Siemion S. Wileński; wstęp Anne Applebaum; przeł. Anna Sawisz, Agnieszka Nowakowska
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, cop. 2011

Książka przedstawia historie dzieci, których rodziców uznano za „wrogów Związku Sowieckiego” w okresie od jego powstania do śmierci Stalina. Kiedy rodziców aresztowano, tracono, zsyłano do Gułagu – dzieci dzieliły ich los i także cierpiały. Miliony dzieci określanych mianem „społecznie niebezpiecznych” straciło rodziców, domy i dzieciństwo. Ściśle tajne dokumenty z rosyjskich archiwów, pamiętniki i wywiady z ocalałymi pozwalają odpowiedzieć na pytania: jak doszło do takich wydarzeń, kto o nich wiedział i czy ktoś próbował walczyć o ocalenie dzieci? Książka pokazuje także, jak emocje związane z traumą z dzieciństwa przeniosły się na późniejsze życie, przechodząc z ofiar na ich dzieci i wnuki
 
Wyrok Workuta: wywiad-rzeka z zesłańcem na Workutę Józefem Wojciechowskim / Jan Stanisław Smalewski
Wrocław: Oddział Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2007

Spisane przez Jana Stanisława Smalewskiego wspomnienia wydobyte z pamięci Józefa Wojciechowskiego, workuckiego zesłańca. Z jednej strony, wspomnienia te są bliźniaczo podobne do wielu relacji tych, których wojenny i powojenny los rzucił na "nieludzką ziemię". Z drugiej jednak, mamy do czynienia z niezwykłą książką. Zmysł obserwacji Wojciechowskiego i doświadczone pióro Smalewskiego zamieniają opis jednostkowego losu w panoramę losu zbiorowego, losu Polaka, który nie tylko wiernie odtworzył swoje przeżycia, ale również zdobył się na refleksję poświadczającą moralną siłę zdecydowanej większości spośród tych, z którymi zetknął się podczas "łagiernej" epopei.

Stanisław Wyspiański: na chęciach mi nie braknie... / Łukasz Gaweł
Kraków: Muzeum Narodowe, 2017

Dzisiejsze miejsce Stanisława Wyspiańskiego w dziejach polskiej kultury jest niepodważalne: geniusz o licznych talentach, bez którego nie sposób mówić o historii polskiej literatury, teatru, sztuk plastycznych, dizajnu… Wydaje się jednak, że wciąż umyka nam jeden niezwykle ważny rys jego twórczości. Urodzony i wychowany w Krakowie, nie tylko rozsadził mieszczańskie gusta, ale dokonał przy tym innej rebelii. W czasach, kiedy w społecznej świadomości nie zagościło jeszcze na dobre pojęcie zabytku, on patrzył znacznie dalej, wpisując się w ideę, która na świecie narodzi się dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku. Wyjątkowa biografia z reprodukcjami prac artysty oraz licznymi zdjęciami archiwalnymi w pięknej edycji wydawniczej.

Wtedy: o powojennym Krakowie / Joanna Olczak-Ronikier
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 201
5
Wiosną 1945 roku matka i babka Joanny Olczak Ronikier - bohaterki bestsellerowej i nagradzanej książki W ogrodzie pamięci - po latach wojennej tułaczki trafiają do Krakowa. Od tamtego czasu nie wyrzucają ani jednego zapisanego kawałka papieru. Listy, rachunki i notatniki towarzyszą pisarce przez całe życie. Są udręką i wyrzutem sumienia. Na początku XXI wieku niespodziewanie każą jej na nowo spojrzeć na czas tuż po wojnie. Dla dziesięcioletniej Joasi tamten Kraków to tętniąca życiem wyspa: zapachy ze sklepiku z „towarami kolonialnymi”, najlepsze w życiu lody i spacery z Leopoldem Staffem. Dla jej bliskich to schronienie w słynnym później Domu Literatów przy Krupniczej, próba wskrzeszenia rodzinnego wydawnictwa i trud budowania życia od nowa. Pisarka w mistrzowski sposób pokazuje, jak wyglądał świat w tym wyjątkowym czasie, między jednym kataklizmem a drugim. Wtedy.

Pisarz i los: o twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego / Ewa Bieńkowska
Warszawa: Fundacja Zeszytów Literackich, cop. 2002

Sądy Gustawa Herlinga-Grudzińskiego o tym, co go otaczało we Włoszech i później w Polsce postkomunistycznej, mogły być często niesprawiedliwe. Ale czyż spełnienie obietnicy danej współwięźniom w łagrze to nie dosyć jak na jedno życie pisarza? - Czesław Miłosz Wiadomość o zgonie Herlinga-Grudzińskiego wywołała we mnie dotkliwe uczucie, że pisarz "nie dopisał" do końca swoich sporów ze światem, z sobą, z Bogiem. Wrócimy do nich, są ciekawe nie tylko jako debata intelektualna (od stuleci tylu filozofów przyzwyczaiło nas do niej), ile jako prywatny spór pisarza Herlinga-Grudzińskiego: człowieka urodzonego do nieszczęścia, tak jak orły rodzą się do lotu. - Ewa Bieńkowska

 
Wowa, Wołodia, Władimir: tajemnice Rosji Putina / Krystyna Kurczab-Redlich
Warszawa: Wydawnictwo WAB - Grupa Wydawnicza Foksal, 2016

Znakomita autorka, znawczyni problematyki rosyjskiej ujawnia nieznane na ogół fakty z życia prezydenta Rosji. Skąd wziął się w KGB, czy rzeczywiście wygrywał wybory, jak naprawdę rozpoczął wojnę w Czeczenii i na Ukrainie, jakie ma związki z Al-Kaidą i tzw. Państwem Islamskim, jak wiele osób wysłał na cmentarz, jakim był mężem, jakim jest ojcem i czy czuje się samotny? Autorka przypomina także fakty, o których informowały media, ale ukazuje je od podszewki, sięgając do kwestii dotychczas pomijanych. Opisuje splot wydarzeń, które doprowadziły do objęcia i utrzymania władzy przez Putina, oraz sytuację poprzedzającą głośne ataki terrorystyczne. Kreśli przy tym wnikliwy portret psychologiczny rosyjskiego przywódcy. Dynamiczna narracja, bogate źródła oraz liczne zdjęcia rzucają nowe światło na Władimira Putina.

Becoming: moja historia / Michelle Obama; przełożył Dariusz Żukowski
Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2019
„Becoming – Moja historia” zabierze czytelników i do skromnej kuchni w Iowa, i do sal balowych w pałacu Buckingham, ukazując momenty zachwytu, smutku i olbrzymiej wytrwałości, ale nade wszystko dając wgląd w duszę postaci wyjątkowej i w swoich działaniach prekursorskiej. Postaci, która starała się żyć autentycznie, używając siły swojego głosu i osobistej historii do wyższych celów. Opowiadając swoją historię szczerze i odważnie, Michelle Obama stawia nam pytanie: kim jesteśmy i kim chcemy się stać?

Tak niewielu: piloci, którzy sprzeciwili się ojczyźnie, by walczyć z Hitlerem / Alex Kershaw ; tł. Anna Sak
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008
Nowy Cornelius Ryan!Lato 1940 roku, trwa II wojna światowa. Po zajęciu niemal całej Europy Hitler atakuje Wielką Brytanię. Stany Zjednoczone wciąż zachowują neutralność, ale kilku Amerykanów zdecydowało, że - wbrew władzom swojego kraju - dołączą do toczących śmiertelny bój brytyjskich i polskich lotników. Tematem tej fascynującej opowieści są amerykańscy lotnicy, którzy wzięli udział w podniebnej bitwie o Anglię. Eugene „Red” Tobin, Art Donahue i Vernon „Shorty” Keough to idealiści, romantycy i poszukiwacze przygód - ich dramatyczne losy, codzienne rozterki i bohaterstwo w walce wciągają od pierwszej linijki. Kershaw uświadamia nam jednocześnie, że trójka młodych mężczyzn dzięki odwadze i poświęceniu pomogła zmienić losy wojny. Dzięki tej znakomicie napisanej książce lepiej rozumiemy znaczenie słów Winstona Churchilla o niewielu, którym zawdzięczamy tak wiele. Książka zadowoli nie tylko miłośników powietrznych walk i lotnictwa, ale trafi też do każdego, kto chciałby poznać historię brawurowych młodzieńców gotowych poświęcić wszystko w walce o wolność.

Ziemiańskie święta i zabawy: tradycje karnawałowe, ślubne, dożynkowe i inne / Tomasz Adam Pruszak; wyb. zdj. Barbara Chmielarska-Łoś; proj. graf. Zbigniew Karaszewski
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, cop. 2012

Polacy słyną z zamiłowania do świętowania oraz z bogatych obyczajów. Szczególnie warte uwagi są tradycje i zabawy polskiego ziemiaństwa i arystokracji odnoszące się do ważnych dat roku liturgicznego oraz okoliczności życia rodzinnego. Autor niezwykle obrazowo opisuje, jak obchodzono w przeszłości święta kościelne, szczególnie Zielone Świątki i Boże Ciało. Wiele uwagi poświęca również barwnym uroczystościom rodzinnym, wśród nich wystawnym ślubom, weselom, rozmaitym rocznicom czy imieninom... Pasjonujące tradycje karnawałowe z hucznymi balami i zabawami w pałacach, dworach, a przede wszystkim w miejskich salonach obudzą niejedną tęsknotę za przeszłością. Opisy zwyczajów sylwestrowych, noworocznych, a także dożynek czy inauguracji jesiennych polowań oddadzą zatracony dziś, a wyjątkowy wówczas charakter świąt istniejących współcześnie. Wspaniałe zdjęcia wprowadzą czytelnika w nastrój tatmtych czasów.

 
Ararat / Frank Westerman; tł. Piotr Oczko, Sławomir Paszkiet
Warszawa: Wydawnictwo Iskry, cop. 2009

W swojej najnowszej książce Frank Westerman, autor bestsellerowej pozycji Inżynierowie dusz, zabiera nas w niezwykłą religijno-naukową podróż. Szukając odpowiedzi na pytanie o rolę i sens religii w życiu współczesnego człowieka, holenderski pisarz przenosi czytelnika najpierw do miejsc swego dzieciństwa, by w końcu doprowadzić go na szczyt góry Ararat. Góry, na której zgodnie z biblijną tradycją osiadła Arka Noego, a która obecnie znajduje się na geograficznym, politycznym i kulturowym rozdrożu. Westerman, dążąc do poznania istoty wiary, zmierza się zarówno z mityczną, jak i historyczną rolą tego miejsca. Na swojej drodze spotyka geologów, księży, astronautów, a także rosyjską ekspedycję poszukiwaczy szczątków legendarnej Arki.

Wybrane nowości - kwiecień 2019

Strzępy epopei / Melchior Wańkowicz; wstęp Tadeusz Paweł Rutkowski; posł. Aleksandra Ziółkowska-Boehm
Warszawa: Prószyński Media, 2009

Trzeci tom z serii dzieł Melchiora Wańkowicza zbiera utwory o tematyce wojennej – „Strzępy epopei”, „Szpital w Cichiniczach” (na temat I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej), „Wrzesień żagwiący”, „Po klęsce” (na temat II wojny światowej). W książce znajdziemy m.in. słynne reportaże „Westerplatte” i „Hubalczycy”.

Nieznane rozmowy Józefa Piłsudskiego / [redakcja, grafika i dobór zdjęć Leszek Sosnowski ; podpisy pod zdjęciami Paweł Stachnik]
Kraków: Biały Kruk, 2018

Sporo pisze się o Józefie Piłsudskim, ale rzadko oddaje się głos jemu samemu. W tej książce jest inaczej. Tu Marszałek przemawia do nas wprost. Rozmów z nim spisano podczas jego życia nie za wiele, jeszcze rzadziej były publikowane w formie książkowej, trwałej – toteż nie są zbyt znane. A szkoda, gdyż Komendant bardzo dużo opowiadał w nich o sobie; o swoim życiu prywatnym, ale i swoich poglądach na Rzeczpospolitą oraz Europę. Są one nieraz nawet bulwersujące, ponadto często trafnie przewidywały rozwój sytuacji za lat kilka lub kilkanaście. Zawarte w tej książce słowa Marszałka pochodzą z trzech źródeł. Pierwszym są „Rozmowy z Piłsudskim” legionisty, publicysty i dyplomaty Władysława Baranowskiego, które ukazały się pod koniec 1938 r., ale ani wtedy (z racji nadchodzącej wojny), ani potem nie przedarły się do masowej świadomości. Wybitny znawca życia i dzieła Józefa Piłsudskiego dr Bohdan Urbankowski tak skomentował pracę Baranowskiego: „Jest to uczciwe świadectwo człowieka, który pomimo fascynacji Marszałkiem zachował niezależność spojrzenia oraz inteligencję. Z upływem czasu wartość historyczna jego książki być może zblaknie, ale socjologiczna i psychologiczna  wzrośnie”. Drugie źródło to rozmowy z początku lat 1930., o które z myślą o monografii poprosił sam Marszałek, zwracając się do wybitnego przedwojennego pisarza, ale i polityka (przez moment nawet premiera) Artura Śliwińskiego; był on osobą bardzo bliską Piłsudskiemu, przez pewien czas jego emisariuszem. Ten wszechstronnie utalentowany człowiek opublikował przed wojną wywiady z Marszałkiem w niskonakładowym periodyku „Niepodległość” – część z nich trafiła do tej książki. Autorka bogatej biografii Artura Śliwińskiego, Katarzyna Czekaj, słusznie stwierdziła, że „Piłsudski wybrał do tego celu [rozmowy] osobę, którą darzył pełnym zaufaniem, w której obiektywny sąd i czyste intencje nigdy nie miał prawa wątpić”. Trzecim źródłem jest „Ilustrowany Kurier Codzienny”, który opublikował bardzo ważne opinie Marszałka na temat przewrotu majowego, sformułowane zaledwie parę dni po zamachu.


1919: pierwszy rok wolności / Andrzej Chwalba
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2019

W listopadzie 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, ale o jej kształcie w znacznej mierze zdecydowały wydarzenia następnych miesięcy. Listopadowa euforia szybko minęła, a Polacy musieli stawić czoła nie tylko wyzwaniom wynikającym z wielkiej polityki, ale także kłopotom dnia codziennego. Na pierwszy rzut oka mogło się wydawać, że nie podołają wyjątkowemu zadaniu, jakim była budowa nowego państwa. Następstwa wojny, dezorganizacja życia społecznego, bieda, różnice wynikające z porozbiorowego dziedzictwa były trudnym sprawdzianem dla całego społeczeństwa.
A jednak się udało! Powołano organy władzy, przeprowadzono wybory do Sejmu Ustawodawczego, utworzono policję państwową oraz terenowe oddziały administracji i sądownictwa. Zorganizowano armię, która już w kolejnym roku miała przejść próbę decydującą o być albo nie być młodego państwa.

Zwrotnice dziejów: alternatywne historie Polski / Andrzej Chwalba oraz Wojciech Harpula
Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2019

Jaka byłaby teraz Polska, gdyby zwrotnice dziejów ustawiono inaczej? Kto mógł odmienić losy naszego kraju, a kto tego nie zrobił? Autor bestsellerowych książek historycznych i jego alternatywna historia Polski Nasze „tu i teraz” jest sumą wyborów i zdarzeń sprzed lat. Ta zasada obowiązuje zarówno w przypadku jednostek, jak i całych narodów. Czasami warto zastanowić się, jak wyglądałoby polskie „dziś”, gdyby wydarzenia z przeszłości przybrały inny bieg. Jakie byłoby nasze państwo bez rozbicia dzielnicowego i sprowadzenia Krzyżaków? Czy dynastia Jagiellonów okazała się dla Polski źródłem wielkości czy nieszczęść? A może pod władzą Habsburgów nasz kraj stałby się częścią paneuropejskiej potęgi? Czy Polska mogła uniknąć rozbiorów? Wybitny i ceniony historyk, prof. Andrzej Chwalba, z epickim rozmachem, wizjonerstwem, ale i właściwą sobie naukową precyzją kreśli fascynującą panoramę alternatywnych losów Polski. Opierając się na swojej rozległej wiedzy, prowadzi czytelnika przez świat, który – z powodu takich, a nie innych decyzji i okoliczności – nigdy nie stał się polityczną rzeczywistością, choć był realnym jej wariantem. W tej intelektualnej podróży towarzyszy mu dziennikarz Wojciech Harpula, który w wielu momentach inspiruje, ale i prowokuje do coraz odważniejszych odpowiedzi na pytanie „co by było, gdyby?”.
 

Druga wojna światowa. T. 1-12/ Winston S. Churchill
Gdańsk: Phantom Press International/Refren, 1994-1996

Druga wojna światowa – sześciotomowe pamiętniki wojenne Winstona Churchilla pisane w latach 1948-1953, opisujące wydarzenia związane z wybuchem, przebiegiem i konsekwencjami II wojny światowej, z punktu widzenia przywódcy politycznego państw sprzymierzonych. W 1953 roku Churchill otrzymał za to monumentalne dzieło literacką nagrodę Nobla. Winston Churchill w latach II wojny światowej był premierem Wielkiej Brytanii. Wielokrotnie z podziwem wyraża się on na łamach swoich pamiętników o odwadze żołnierzy, także polskich. Esencję jego dzieła stanowi jednak obszerna relacja, opisująca polityczne kulisy wielkiej wojny, szczególnie z perspektywy zawiązanego sojuszu antyhitlerowskiego. Licznie przytaczane dokumenty, w tym wojskowa korespondencja z dowódcami wojsk i politykami, podnoszą historyczną wiarygodność pamiętników Churchilla. Autor nie pretenduje też do oceniania sytuacji, stara się jedynie opisywać wydarzenia.
 
Roztrzaskane lustro: upadek cywilizacji zachodniej / Wojciech Roszkowski 
Kraków: Biały Kruk, 2019

Trzymamy w ręku książkę, która jest jednym z najważniejszych dzieł współczesnej humanistyki, nie tylko polskiej. Wybitny uczony i pisarz, wielki erudyta, prof. Wojciech Roszkowski, dokonuje w niej bilansu naszej cywilizacji. Bilans to dramatyczny. Upadek zachodniej kultury, do której przecież i my, Polacy, należymy, wieszczono co prawda już sto lat temu, ale wówczas była to bardziej przepowiednia niż udokumentowana teza. Dziś nasze wielowiekowe dziedzictwo zostało przez elity europejskie oraz amerykańskie w całości odrzucone, co uznaje się za wyraz… postępu. Konsekwencją takiej postawy jest zrównanie zbrodni i osiągnięć, wierności i zdrady, bohaterstwa i tchórzostwa, mądrości i głupoty, kłamstwa i prawdy. Obrazowo rzecz ujmując, zwolennicy teorii o istnieniu wielu prawd chcą się przejrzeć w roztrzaskanym lustrze.


Sztuka perswazji czyli Język wpływu i manipulacji / Andrzej Batko. - Wyd. 2 rozsz.
Gliwice: Wydawnictwo Helion, cop. 2011

Słowa… są w Tobie i wokół Ciebie. Mogą być bronią, działać jak narkotyk, przynieść bogactwo. Słowami kochasz i nienawidzisz. To dzięki nim kształtujesz rzeczywistość — wpływasz na innych i samego siebie.Czy wiesz, że na świecie — Twoim świecie — trwa odwieczna walka? Walka o Twoje myśli, Twoje uczucia i Twój portfel. Do wygrania tej batalii nie wystarczą zwykłe sztuczki. Tutaj konieczna jest prawdziwa sztuka! Sztuka perswazji! Zdajesz sobie sprawę z tego, że słowa mają dostęp do ludzkiej podświadomości? I że codziennie bywasz… hipnotyzowany? Właśnie tak — hipnotyzowany! Najskuteczniejsze techniki wpływania na Twój umysł ukryte są między z pozoru niewinnymi słowami. Czy jesteś gotów poznać nowe narzędzia, które dadzą Ci ogromną władzę nad umysłami, uczuciami i zachowaniami innych ludzi? Czy jesteś na to wystarczająco dojrzały? Wyobraź sobie, że już posiadasz umiejętność porywania ludzi do działania tak, aby byli przekonani o słuszności swoich decyzji, a jednocześnie podejmowali je zgodnie z Twoim życzeniem. Masz dar napełniania ich serc pozytywną energią. Zdobywasz ich sympatię i akceptację dla Twoich propozycji. Teraz masz jeszcze większe szanse to osiągnąć. Czyż ta perspektywa nie jest kusząca?

Jak czytać obrazy: treść, forma, technika / Liz Rideal; [przekł. Ewa Gorządek]
Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2016

Ta poręczna publikacja jest praktycznym wprowadzeniem do historii zachodnioeuropejskiego malarstwa, przekazującym wiedzę poprzez prezentację ciekawych i nierzadko słynnych obrazów. Każde przedstawione w tej książce dzieło sztuki jest nośnikiem pewnych aspektów artystycznej gramatyki, która, po odszyfrowaniu, pozwala dużo pełniej docenić piękno i wewnętrzną wartość prac, a także uczy, jak w ogóle odczytywać treść obrazów. Przewodnik po malarstwie zawiera informacje niezbędne przy oglądaniu dzieł sztuki wiszących na ścianach w galerii, a także przydatne tym wszystkim, którzy chcą się dowiedzieć czegoś więcej o historii zachodniej sztuki. "Jak czytać obrazy" pomoże wam poznać pięć kluczowych właściwości obrazów – kształt i podłoże, farby i materiały, kompozycję, styl i technikę oraz znaki i symbole – co pozwoli lepiej rozumieć malarstwo i bardziej świadomie się nim cieszyć. W książce omówiono szczegółowo i w sposób chronologiczny pięćdziesiąt obrazów wybranych z długiej historii sztuki zachodnioeuropejskiej, pogrupowanych według pięciu głównych rodzajów: portret, pejzaż, malarstwo narracyjne, martwa natura i abstrakcja. Przegląd zaczyna się od dzieł z epoki wczesnego renesansu, a kończy na XXI wieku. Wszystkie obrazy zapraszają czytelnika do fascynującej podróży przez krainę rozmaitych stylów, gatunków, kolorów i technik.

Ostatni tabor: jak władza ludowa zakazała Cyganom wędrowania / Jolanta Drużyńska
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2015

Ostatni tabor to opowieść o polskich Romach i peerelowskim zakazie romskich wędrówek i końcu ich dawnego świata. W 1996 roku z Tarnowa wyruszył pierwszy Tabor Pamięci Romów, który miał nie tylko przypomnieć ten zakaz, ale też odwiedzić największe w Polsce, poza obozami koncentracyjnymi, miejsca kaźni Cyganów w czasie II wojny światowej. Na kanwie wędrówek z Taborem Pamięci autorka opowiada o odkrywaniu „cygańskiego świata”. Sięga do wspomnień z dzieciństwa, odnajduje cygańskie wątki w dawnych lekturach, filmach i obrazach, wykorzystuje relacje świadków ostatnich lat taborowego życia polskich Romów, a także dokumenty peerelowskich urzędów i jednostek MSW zgromadzone w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Ostatni tabor to opowieść o romantycznym świecie taborów i o brutalnej ingerencji władz państwowych w tradycyjny styl życia Romów, która zepchnęła ich na margines życia społeczno-ekonomicznego.


Zemsta i przebaczenie / Eric-Emmanuel Schmitt ; tłumaczenie Łukasz Müller
Kraków : Znak Litera Nova - Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2018

Czy przebaczenie może okazać się najbardziej wyrafinowaną zemstą? Bliźniaczki Barbarin, Lily i Moïsette, łączy nierozerwalna, ale i trudna więź. Choć wyglądają identycznie, jedna z nich od najmłodszych lat budzi powszechną sympatię, a druga tylko niepokój. Jedna idzie lekko przez życie i spogląda na świat z radością, a drugą trawi nieokiełznana żądza destrukcji i zemsty. Jedna zawsze wybacza drugiej. Eric-Emmanuel Schmitt z niezrównaną wnikliwością diagnozuje najważniejsze problemy współczesnego człowieka. W swojej najnowszej książce opowiada poruszające historie zwykłych ludzi, którzy w przełomowych momentach życia stanęli przed dylematem – czy warto wybaczyć? Dokąd prowadzi zemsta, a dokąd przebaczenie? Czy z zapomnianych win może narodzić się jeszcze większe zło? Wynik walki między sumieniem a instynktownym pragnieniem odwetu nie zawsze jest oczywisty.


Dzieci Hitlera : jak żyć z piętnem ojca nazisty / Gerald Posner
Kraków : Znak, 2019

Czy można być żarliwym nazistą i troskliwym ojcem? Josef Mengele wysyła setki tysięcy węgierskich Żydów do komór gazowych. Jednocześnie przeżywa z żoną drugi miesiąc miodowy w Auschwitz. Hans Frank nadzoruje trwającą w Polsce rzeź. Wieczorami jest troskliwym ojcem i godzinami ćwiczy z synem grę na pianinie. W Norymberdze Hermann Göring czeka na wykonanie kary śmierci. Pisze stamtąd pełne miłości listy do ukochanej córeczki. Jak to jest być dzieckiem zbrodniarza, który przyczynił się do śmierci milionów ludzi? Jak żyć z nazwiskiem, które jest synonimem największego zła? Czy można kochać kata? Dzieci czołowych nazistów po raz pierwszy opowiadają o swoich ojcach. Jedni potępiają zbrodniczą działalność rodziców na rzecz Trzeciej Rzeszy, inni próbują ją usprawiedliwiać. Kochają i nienawidzą. Czułość miesza się w nich z odrazą. Doniesienia o zbrodniach przesłaniają sielankowe wspomnienia z dzieciństwa. Jednak tylko oni mogą dostrzec człowieczeństwo w tych, w których my widzimy wyłącznie okrutnych sadystów.


Diagnozowanie trudności w czytaniu i pisaniu / Ewa Górniewicz
Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne "Akapit", 2017

Książka Ewy Górniewicz to obszerne studium, którego lektura pozwala czytelnikowi w przystępny sposób poznać teoretyczne oraz metodyczne założenia diagnozowania trudności w czytaniu i pisaniu. Jej treść została ujęta w trzy rozdziały. Pierwszy z nich przynosi m.in. ogląd takich kwestii jak: czytanie i pisanie w ujęciu behawioralnym, funkcjonalna analiza tego procesu, a także jego neuroanatomiczna organizacja. Omówione zostały tu ponadto trudności w czytaniu i pisaniu ze szczególnym uwzględnieniem dysleksji rozwojowej. W kolejnym rozdziale obszernej analizie poddano nie tylko samą istotę diagnozy trudności w czytaniu i pisaniu - jej pojęcie, definicje, cele i zasady - ale i zaprezentowano typy diagnoz odnoszących się do tytułowej kwestii. Naświetlono także podstawy prawne diagnozy pedagogicznej, co ma niebagatelne znaczenie dla pedagogów i psychologów szkolnych oraz zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Szczególną wartość, zwłaszcza dla wspomnianych tu praktyków, posiada rozdział trzeci, w którym Autorka skupiła się na procesie pedagogicznego diagnozowania trudności w czytaniu i pisaniu najmłodszych uczniów szkół podstawowych, dodatkowo różnicując podejście dla uczniów klas I oraz uczniów klas II-III. W centrum uwagi znalazły się wskazania dla terapeuty pedagogicznego realizującego postępowanie badawcze w zakresie badania mowy i języka, znajomości liter w izolacji, czytania oraz pisania. Dopełnieniem tego są zamieszczone w formie aneksu autorskie narzędzia przydatne w realizacji badania, stanowiące samoistną wartość rekomendowanej książki.

W czepku urodzone: o niewidzialnych bohaterkach szpitalnych korytarzy / Weronika Nawara 
Kraków: Wydawnictwo Otwarte, 2019
Pielęgniarki. Kończą trudne studia, dostają niskie pensje. Frustruje je, gdy traktowane są wyłącznie jako pomocnice lekarzy – przecież wykonują ciężką i wymagającą pracę. Często też niewdzięczną, bo pacjenci potrafią dać w kość. A jednak kochają to, co robią. Czerpią z pracy ogromną satysfakcję i chcą opiekować się chorymi. Pielęgniarstwo to coś więcej niż zawód. Przejdź się z nimi po szpitalnym korytarzu, a dowiesz się, jak naprawdę wygląda ich życie. To były długie godziny rozmów z pracownikami różnych oddziałów i szpitali z wielu miast i placówek. Rozumiejąc ich przeżycia, analizując przemyślenia i wspominając własne doświadczenia, jeszcze głośniej mogę powtórzyć jedno z moich ulubionych pytań: Jestem pielęgniarką, a jaka jest twoja supermoc?

30 tysięcy mil samotności / Jean Jacques Kowalczyk
Agde: Polski Ośrodek Wydawniczy, 2018

Autor Jean  Jacques  Kowalczyk, postanawia wyruszyć jachtem w rejs dookoła Świata. Trasą passatową - z przystankami. Zaczyna podróż z załogą, ale znakomitą większość rejsu, tytułowe 30 tyś mil, przebywa solo. Książka jest zapiskiem jego rejsu, opisuje zmagania autora z pogodą i innymi przeciwnościami jakie spotykają żeglarzy na wokóziemskiej trasie. Autor za tę książkę został nominowany do nagrody im. Leonida Teligi za rok 2018 w kategorii "Publikacja o tematyce żeglarskiej"

Fastnet '79: najtragiczniejszy sztorm w historii współczesnego żeglarstwa / John Rousmaniere; przełożył Zbigniew P. Studziński
Warszawa: Wydawnictwo Nautica, 2018

W sierpniu 1979 roku 303 jachty wystartowały do regat Fastnet na trasie: Wyspa Wight – Skała Fastnet – Wyspa Wight. Piękna pogoda towarzysząca startowi zmieniła się błyskawicznie w prawdziwe piekło. Sztorm o sile huraganu przemierzył Atlantyk z prękością, która zaskoczyła synoptyków i uderzył we flotyllę jachtów z niespotykaną furią. Przez dwadzieścia godzin 2500 żeglarek i żeglarzy przygniatanych falami o wysokości bloku mieszkalnego walczyło o życie, a helikoptery i łodzie służb ratunkowych starały się nieść pomoc potrzebującym. W trakcie tych regat życie straciło 15 ludzi, 24 jachty zostały porzucone, pięć z nich zatonęło. Uratowano 136 żeglarzy a tylko 85 jachtów wyścig ukończyło. Autor brał udział w tamtych regatach i opowiada historię największej tragedii w historii współczesnego żeglarstwa z perspektywy uczestnika wydarzeń

Wybrane nowości - marzec 2019

Leopold Lis-Kula, pułkownik / Juliusz Kaden-Bandrowski
Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1937

Piękne wspomnienie Juliusza Kaden-Bandrowskiego o pułkowniku Leopoldzie Lisie-Kuli, wybitnym młodym dowódcy Legionów, ulubieńcu Józefa Piłsudskiego, który poległ w walce z Ukraińcami.


Tajna wojna: Henryk Józewski i polsko-sowiecka rozgrywka o Ukrainę / Timothy Snyder; przeł. Bartłomiej Pietrzyk
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008
Najlepsza obcojęzyczna książka o historii Polski ostatnich pięciu lat! Kapituła Nagrody Pro historia Polonorum   Perfekcyjny warsztat, błyskotliwa narracja, znakomita baza źródłowa. prof. dr hab. Andrzej Banach, Uniwersytet Jagielloński     Swoją ostatnią wojnę Józef Piłsudski wypowiedział Józefowi Stalinowi. Tym razem nie była to walka „z otwartą przyłbicą”, ale cicha wojna szpiegów i agentów. Nie toczono jej, pochylając się nad sztabowymi mapami, czy wydając rozkazy tysiącom żołnierzy. Prowadziła ją niewielka grupa „zaufanych” Komendanta. Najważniejszym z nich był bohater tej książki - Henryk Józewski. Stawką w tej rozgrywce była Ukraina.    Trudno uwierzyć, że historia tego konfliktu i biografia najważniejszego uczestnika tych niezwykłych wydarzeń tak długo pozostawały kompletnie nieznane. Dopiero teraz dzięki pracy amerykańskiego historyka, jednego z najlepszych znawców historii Europy Środkowej i Wschodniej, polski czytelnik ma szansę zapoznać się z nimi. Błyskotliwe pisarstwo, świeże spojrzenie na najtrudniejsze i najbardziej skomplikowane problemy polskiej polityki wschodniej oraz nieznane sensacyjne fakty z historii Drugiej Rzeczpospolitej - wszystko to oferuje czytelnikom najnowsza książka Timothy'ego Snydera.

Testament Prometeusza: źródła polityki wschodniej III Rzeczypospolitej / Paweł Kowal
Warszawa; Wrocław: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk : Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu, 2018

Testament Prometeusza   - jest poświęcony kształtowaniu się polskiej polityki wschodniej w okresie transformacji oraz wyjaśnieniu jej genezy. Nowa polityka uformowała się w czasie wielkiej zmiany 1989–1991, gdy jeden porządek międzynarodowy został w ciągu kilku lat zastąpiony innym. Autor analizuje te procesy w oparciu o wiele nieznanych wcześniej badaczom dokumentów, przeprowadzone przez siebie ankiety eksperckie i wywiady. Pokazuje zależności pomiędzy polską polityką wschodnią a trendami światowymi i podejściem Jana Pawła II. Prezentuje rolę w kształtowaniu polskiej polityki wschodniej kluczowych polityków epoki, między innymi Krzysztofa Skubiszewskiego, Tadeusza Mazowieckiego, Bronisław Geremka, Zbigniewa Brzezińskiego; wiele uwagi poświęca funkcjonowaniu polskiej dyplomacji w okresie przełomu. Czytelnik otrzymuje kompleksowy opis procesów, które kształtowały politykę wschodnią na początku III RP, oraz propozycje ich interpretacji.

Wspomnienia i zapiski / Hugo Steinhaus; w oprac. Aleksandry Zgorzelskiej
Wrocław: "Atut" - Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, 2002

Wspomnienia i zapiski" Steinhausa to lektura zajmująca, bo nie ograniczająca się tylko do spraw naukowych, nie opisująca jedynie własnych przeżyć autora a obejmująca swym zasięgiem wiele wydarzeń społecznych i politycznych. Hugo Steinhaus poświęcił osobny rozdział niemal każdemu etapowi swego życia - dzieciństwu w Jaśle, edukacji w gimnazjum, studiom we Lwowie, polskim i europejskim peregrynacjom naukowym, wojnie, wyprawom do Ameryki, pracy w Krakowie i Wrocławiu, sytuacji politycznej w Polsce i na świecie, problemom zimnowojennych zbrojeń. Steinhaus był profesorem Uniwersytetu Lwowskiego a później Uniwersytetu Wrocławskiego (osiadł we Wrocławiu w 1945 roku). Był także członkiem PAU i PAN. Rok 2002 (w trzydziestą rocznicę śmierci) obchodzony był w Polsce również jako rok Hugona Steinhausa. Pierwsze wydanie "Wspomnień i zapisków" opublikowało Wydawnictwo Aneks z Londynu w 1992 roku. 

Miasto Śniących Książek: powieść z Camonii autorstwa Hildegunsta Rzeźbiarza Mitów / przeł. z camońskiego i il. Walter Moers; przeł. z Waltera Moersa bez il. Katarzyna Bena
Poznań: Wydawnictwo Dolnośląskie - Publicat. Oddział, cop. 2014

Gdy umiera ojciec chrzestny młodego poety Hildegunsta Rzeźbiarza Mitów, pozostawia swojemu podopiecznemu niewiele więcej prócz pewnego rękopisu. Jest on jednak tak doskonały, że Rzeźbiarz Mitów nie jest w stanie oprzeć się pragnieniu wyjaśnienia tajemnicy jego pochodzenia. Ślady prowadzą do Księgogrodu, Miasta Śniących Książek. Gdy bohater wkracza do tego miasta, wydaje mu się, jakby otworzył drzwi do gigantycznej księgarni. Wpadłszy w szpony miasta, Rzeźbiarz Mitów wciągnięty zostaje coraz głębiej w świat jego labiryntów. Trafia do miejsca opanowanego przez Straszliwych Buchlingów i rządzonego przez tajemniczego Króla Cieni.


Dziennik na nowy wiek / Józef Hen
Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2009

Mozaika drobnych i wielkich zdarzeń, spotkań, refleksji, lektur; panorama kilku lat życia bogatego, twórczego i pełnego. W Dzienniku na nowy wiek spotkamy Józefa Hena, który zachwycał nas kolejnymi tomami Nie boję się bezsennych nocy, ale też Hena, który wciąż na nowo powraca do nieśmiertelnych bohaterów swoich książek: Michela Montaigne’a czy Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Fascynujące jest śledzenie pisarza przy pracy – czytając Dziennik, asystujemy przy narodzinach aż trzech książek: Mojego przyjaciela króla, Brulionów profesora T. i Pingpongisty. Poznajemy źródła inspiracji, widzimy dojrzewanie pomysłów, rozwiązań fabularnych, ewolucję postaci, a także reakcje pierwszych czytelników i radość autora; czasem irytacja z powodu niemiłej recenzji. Zainteresowania autora Nowolipia są bardzo rozległe – czyta m.in. Bertranda Russella i Isaiaha Berlina, Henry’ego Jamesa i Maksyma Gorkiego, Gombrowicza, Herlinga-Grudzińskiego i Miłosza. Jeździ przy tym na spotkania autorskie, widuje się z przyjaciółmi, nie stroni od polityki i nie przestaje myśleć nad kolejną książką. Nienasycony apetyt na życie i niezwykła aktywność twórcza Józefa Hena wzbudzają podziw


Żywego ducha / Jerzy Pilch
Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2018

Zagłada cicha jak kot? Potop bez opadów? Terrorystyczny atak z nieba? Globalne wyludnienie? Apokalipsa rozgrywa się w języku. Świat  kończy się, bo milknie. Dalekie głuche pożary. Nie ma do kogo gęby otworzyć. Przed aniołem śmierci, który przeszedł przez Warszawę,  uchodzi jedynie pisarz - odludek . Można powiedzieć trafił żywy duch na swego. Po kolejnych próbach nawiązania kontaktu z  kimkolwiek i gdziekolwiek nie może się dłużej łudzić. Został sam. I to sam w sensie ścisłym. Co może robić ostatni człowiek na  świecie? Wyruszyć przed siebie? Spać w najlepszych hotelach? Bezkarnie wynosić książki z księgarń i markowe ubrania z najlepszych  butików? To co zwykle: łudzić się kasą? Pielęgnować samotność, czyli życie? Gorączkowo upajać się własną wyjątkowością? Tylko  właściwie po co? A przedtem było po co? Czy przedtem i potem to jest aż tak wielka różnica? Widziadła coś do niego mówią - nie wie  co, bo nie wie, czy są z tego świata? A my? Jesteśmy jego urojeniami.

Śmierć czeskiego psa / Janusz Rudnicki. - Wyd. 2 zm.
Warszawa : Wydawnictwo W.A.B. - Grupa Wydawnicza Foksal, 2017


Zbiór znakomitych opowiadań, w których sowizdrzalski duch i groteska łączą się z nostalgią i przeczuciem śmierci. Bohaterowie Rudnickiego nigdzie nie są u siebie i nigdy nie są do końca sobą. Pod piórem Rudnickiego ich historie nabierają niezwykłej siły wyrazu. Doskonała konstrukcja, soczysty język i zdumiewająca żonglerka stylami potwierdzają, że Rudnicki jest prawdziwym mistrzem krótkiej formy prozatorskiej.


Klawo, jadziem! / Stanisław Grzesiuk
Warszawa: Prószyński Media, 2019
Czytelnicy pokochali Stanisława Grzesiuka - autora kultowej trylogii - za humor, honor i prawdę. Nikt poza najbliższymi nie wiedział jednak, że pisał on także inne teksty. Zebrane po raz pierwszy w tym tomie niepublikowane opowiadania, felietony o ukochanej Warszawie i wybrane piosenki pokazują niepospolity talent i charakter króla szemranych ulic. Czyli wszystko to, co w pisarstwie Stanisława Grzesiuka najlepsze. Czytelnicy po raz pierwszy będą mogli też zajrzeć do rękopisów, niepublikowanych zdjęć i rodzinnych pamiątek. No i klawo, jadziem!


Petersburg: miasto snu / Joanna Czeczott
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2017

W delcie Newy nad Zatoką Fińską leży miasto niezwykłe. Piotrogród. Leningrad. Petersburg. Dla jednych rajska kraina swobody i oaza  nowoczesności, dla innych miejsce bolesnych wspomnień, od których nie ma ucieczki. Joanna Czeczott prowadzi nas ulicami  Petersburga, splatając przeszłość i teraźniejszość tego niezwykłego miasta. Car Piotr I, żelazną ręką pchający zacofaną metropolię  w stronę Zachodu. Dyrektor petersburskiego teatru, który w żółtym trykocie postanawia dołączyć do trupy baletowej. Zrozpaczone  matki, odwiedzające swoich synów w areszcie. Bananowe pokolenie lat 80., rozkochane w Putinie i pieniądzach swoich rodziców.

Gugara / Andrzej Dybczak
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2012

Gugara to książka o mieszkańcach syberyjskiej osady otoczonej ciszą. „Gugara” to dźwięk dzwonków na szyi reniferów, niesie się  daleko. W brezentowym namiocie zawsze pali się nieduże ognisko. Tatiana wygrywa w warcaby, jej mąż Dmitrij patrzy za uciekającym  dymem, myśli o kosmitach, Spartanach, o dziadku szamanie pochowanym w gałęziach drzewa, pali papierosy. Nie pali syn Maksim,  dopiero się uczy, i stary wilczur Sułtan. Nie palą też duchy zatopione deszczem. Czytają w zeszycie przez ramię przybysza słowa w  obcym języku. Gugara to literatura niespiesznego faktu i reportaż z kilku spokojnych dni na północy Kraju Krasnojarskiego u progu  jesieni.

Depresja i samobójstwa dzieci i młodzieży : poradnik dla rodziców i nauczycieli / Joanna Chatizow
Warszawa: Difin, 2018

Książka ma za zadanie pomóc rodzicom, opiekunom, nauczycielom zrozumieć, czym jest depresja dla młodego człowieka, co się z nim wtedy dzieje, jakie myśli i uczucia nim targają. Młodzież opowiada o tym własnymi słowami, które bardziej przekonują niż jakikolwiek akademicki opis. Warto również dowiedzieć się, co w takich sytuacjach radzą specjaliści, na czym polega ich pomoc i jakie mogą być konsekwencje, kiedy taka pomoc jest dla dziecka niedostępna.


Ciche przywództwo: sześć kroków do polepszenia efektywności w pracy / David Rock; przełożył Aleksander Gomola
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2019

Nie mów ludziom, co mają robić. Pomóż im zmienić sposób myślenia o pracy. David Rock twierdzi, że skoro ludziom płaci się za myślenie, to świat biznesu powinien się dowiedzieć, jak funkcjonuje mózg. Stworzył nowatorskie podejście, które pomoże zapracowanym dyrektorom, menedżerom i przywódcom zwiększyć efektywność własną oraz podwładnych. Ten praktyczny poradnik – podzielony na sześć szczegółowo omówionych kroków – pokazuje, jak wprowadzić na stałe zmiany w sposobie myślenia, które znacząco zwiększą wydajność, morale i zadowolenie z pracy. Dodatkowa korzyść z nich jest taka, że przydadzą się także w wychowywaniu nastolatków. „Ciche przywództwo" pomoże ci udoskonalić myślenie innych ludzi, a usprawnienie myślenia to pierwszy i najważniejszy krok do poprawy efektywności”.

Czy słonie dają klapsy?: fascynujące rodzicielstwo zwierząt / Marta Alicja Trzeciak
Łódź: Wydawnictwo JK, cop. 2018

Mogłoby się wydawać, że bycie rodzicem przypomina składanie mebli z Ikei: nic prostszego, o ile postępujesz zgodnie z instrukcją. A  co, jeśli instrukcja się zgubiła, jest napisana w obcym języku albo ma wyłącznie stronę tytułową? W tej sytuacji większość rodziców  – zarówno ludzkich, jak i zwierzęcych – musi zdać się na własne pomysły oraz intuicję. Obserwowanie sposobów wychowania stosowanych  przez zwierzęta nie tylko dostarcza rozmaitych informacji na temat poszczególnych gatunków, lecz także potrafi nam wiele powiedzieć  o nas samych. Oto skrząca się od ciekawostek książka o zwierzętach i ludziach, przy której nie raz się uśmiechniesz, a być może  także zweryfikujesz pewne poglądy…

 
Boskie zwierzęta / Szymon Hołownia
Kraków: Wydawnictwo Znak, 2018

Czy zwierzęta idą do nieba, a jeśli tak, to gdzie są, gdy my jesteśmy w czyśćcu? Czy jedzenie mięsa w poniedziałek, wtorek, środę,  czwartek, sobotę i niedzielę to grzech i dlaczego? A co z rybami? Rolnicy, ekolodzy, myśliwi i księża: jak poukładać na nowo nasze  relacje z resztą Stworzenia? Nowa książka Szymona Hołowni, przyjaciela dwóch cudownych psów: Grafita i Żelki, zaskakuje, inspiruje  i odkrywa  prawdziwą miłość, wierność i uczciwość boskich zwierząt.

 

Wybrane nowości - luty 2019

Pan od poezji: o Zbigniewie Herbercie / Joanna Siedlecka. - Wyd. 2 popr. i poszerz.
Warszawa: Fronda PL, cop. 2018

Kapitalnie wścibska Joanna Siedlecka wpuściła swoim „Panem od poezji” tyle życia do herbertologii – pisał krytyk Andrzej Horubała. Jej książka o Herbercie jest bowiem barwną opowieścią o życiu Pana Cogito od kolebki po grób, dokumentującą jego kolejne etapy: Lwów, Sopot, Warszawę, Paryż, złożoną z relacji imponującej liczby świadków z najróżniejszych środowisk: szkolnych kolegów, przyjaciół, pierwszej wielkiej miłości i wielu ważnych nazwisk naszej literatury, m.in. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Jerzego Giedroycia. Jest też w „Panu od poezji” to, czego przede wszystkim szukamy w biografiach – Herbert prywatny, osobisty, intymny. Dręczony chorobą i cierpieniem, alkoholem, „wiecznie w podróży”. Pozorny kobieciarz, w istocie bał się kobiet, unikał trwałych z nimi związków. Autorka odkrywa również mroczne, skrywane przez Poetę, bolesne rany – poczucie winy za brak udziału w konspiracji z powodu kalectwa i „sromotnej” ucieczki ze Lwowa w marcu 1944, gdy jego rówieśnicy szykowali się do walki.

 
Kantor / Krzysztof Pleśniarowicz 
Warszawa: Wielka Litera, cop. 2018
Portret Tadeusza Kantora, ostatniego wielkiego artysty, twórcy teatru Cricot2, wybitnego malarza, grafika, scenografa, reżysera i performera. Jego biografię symbolicznie znaczą największe historyczne wydarzenia epoki: urodził się po wybuchu I wojny światowej, zmarł, gdy żywa była jeszcze euforia po zburzeniu muru berlińskiego. Jego dzieło, malarskie i teatralne, wyraziło prawdę naszych czasów. Portret tego artysty to jednocześnie portret XX wieku.


Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego: obraz, wiersz, komentarz / Iwona Grabska, Diana Wasilewska
Warszawa: Demart, 2019
Książka zawiera 40 reprodukcji dzieł sztuki oraz 32 wiersze Kaczmarskiego, które stanowią swoistą, poetycką i bardzo osobistą interpretację tych dzieł. Publikację, podzieloną na dwie części: Polskie muzeum i Muzea świata, wieńczy Epilog, w którym znalazł się wiersz Jacka Kaczmarskiego Sąd nad Goyą oraz osiem obrazów tego hiszpańskiego artysty, którego twórczość Kaczmarski podziwiał. Książkę uzupełniają komentarze historyczno-plastyczne i literackie. Jedna z autorek, historyk sztuki, analizuje pierwotny kontekst powstania dzieł oraz ich symbolikę. Komentarz wzbogacają fragmenty obrazów, przybliżające czytelnikowi poszczególne elementy, postacie i detale. Druga autorka, filolog polski, pisze o wymowie wierszy i okolicznościach, w jakich Jacek Kaczmarski je tworzył.

 
"Czyim to jestem wymysłem?": Stanisław Wyspiański: Ja - niedokończony projekt: poezje / Stanisław Wyspiański ; całość ułożyła i słowem wstępnym opatrzyła Magdalena Popiek ; fotografie wykonał Andrzej Nowakowski; teksty Anna Czabanowska-Wróbel, Bronisław Maj, Ewa Miodońska-Brookes, Anna Nasiłowska, Maria Prussak, Stanisław Radwan, Dorota Segda, Włodzimierz Szturc
Kraków : Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych"Universitas", 2018
Wyspiański nie był poetą i równocześnie był poetą we wszystkim, co robił. Gdy tworzył swoje dramaty i projektował dla nich teatr, gdy komponował witraże i snuł fantazje architektoniczne o wzgórzu wawelskim. Był nim także wtedy, gdy pisał listy i eseje –to z nich głównie pochodzą teksty składające się na ten niewielki wybór. Poetyckie fragmenty przypominają Wyspiańskiego kameralnego i refleksyjnego; tworzą najbardziej osobiste przesłanie artysty: pod ściszoną tonacją pulsuje dramatyczne napięcie, pod ironią skrywa się rozpacz. Najlepiej pozwalają zrozumieć ten liryczny autoportret: „jakimś poematem wydaje mi się życie moje […], ale wciąż drżę, że ten poemat się nagle rozerwie…, że przepadnie niedokończony” Teksty Wyspiańskiego komentują historycy literatury i artyści teatru, podejmując próbę odpowiedzi na ponawiane od stulecia pytanie: czym jest fenomen Wyspiańskiego. Geniusz to, grafoman czy jeden z wielu modernistycznych artystów?
 

Adam Mickiewicz odjeżdża na żółtym rowerze / Jarosław Marek Rymkiewicz
Warszawa: Fundacja Evviva l'Arte, 2018
Rymkiewicz, we właściwy sobie sposób, wybiera tematy nieoczywiste, wydawałoby się błahe, żeby swą opowieścią poprowadzić czytelnika do rzeczy najważniejszych, nierzadko ostatecznych. Razem z nim zaglądamy do paryskich mieszkań, chodzimy po paryskich ulicach cmentarzach pierwszej połowy XIX wieku, śledzimy Mickiewicza w jego podróżach, podglądamy przy pracy i przez drzwi szpitala dla obłąkanych...Mickiewicz, któremu poeta zadaje wiele pytań, pozostaje tajemnicą, chociaż dzięki Rymkiewiczowi, wiemy o nim znacznie więcej. 
Jazzowe dzieje Polaków: biografia wielogłosowa / do druku przysposobił, przypisami, fotografiami i filmami opatrzył Andrzej Wasylewski; [komentarz Wojtka Karolaka]
Warszawa : Instytut Pamięci Narodowej-Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2018
Wielogłosowa opowieść o polskim jazzie największych twórców tego gatunku, m.in. Jerzego Dudusia Matuszkiewicza, Jana Ptaszyna Wróblewskiego, Michała Urbaniaka, Andrzeja Trzaskowskiego, Zbigniewa Namysłowskiego, Wojciecha Karolaka, Tomasza Stańki,Włodzimierza Nahornego… Z muzykami rozmawiał reżyser i operator filmowy Andrzej Wasylewski, który całość uzupełnił zdjęciami z żartobliwym komentarzem Wojciecha Karolaka oraz czterema krążkami DVD z filmem „Jazzowe dzieje Polski”, koncertem Jarka Śmietany i muzycznym filmem biograficznym – „Andrzejowi Trzaskowskiemu pro memoria”.
Nieznane rozmowy Józefa Piłsudskiego / [redakcja, grafika i dobór zdjęć Leszek Sosnowski; podpisy pod zdjęciami Paweł Stachnik] 
Kraków: Biały Kruk, 2018
Tu Marszałek przemawia do nas wprost. Rozmów z nim spisano podczas jego życia nie za wiele, jeszcze rzadziej były publikowane w formie książkowej, trwałej – toteż nie są zbyt znane. A szkoda, gdyż Komendant bardzo dużo opowiadał w nich o sobie; o swoim życiu prywatnym, ale i swoich poglądach na Rzeczpospolitą oraz Europę. Są one nieraz nawet bulwersujące, ponadto często trafnie przewidywały rozwój sytuacji za lat kilka lub kilkanaście. Zawarte w tej książce słowa Marszałka pochodzą z trzech źródeł. Pierwszym są „Rozmowy z Piłsudskim” legionisty, publicysty i dyplomaty Władysława Baranowskiego, które ukazały się pod koniec 1938 r., ale ani wtedy (z racji nadchodzącej wojny), ani potem nie przedarły się do masowej świadomości. Wybitny znawca życia i dzieła Józefa Piłsudskiego dr Bohdan Urbankowski tak skomentował pracę Baranowskiego: „Jest to uczciwe świadectwo człowieka, który pomimo fascynacji Marszałkiem zachował niezależność spojrzenia oraz inteligencję. Z upływem czasu wartość historyczna jego książki być może zblaknie, ale socjologiczna i psychologiczna  wzrośnie”. Drugie źródło to rozmowy z początku lat 1930., o które z myślą o monografii poprosił sam Marszałek, zwracając się do wybitnego przedwojennego pisarza, ale i polityka (przez moment nawet premiera) Artura Śliwińskiego; był on osobą bardzo bliską Piłsudskiemu, przez pewien czas jego emisariuszem. Ten wszechstronnie utalentowany człowiek opublikował przed wojną wywiady z Marszałkiem w niskonakładowym periodyku „Niepodległość” – część z nich trafiła do tej książki. Autorka bogatej biografii Artura Śliwińskiego, Katarzyna Czekaj, słusznie stwierdziła, że „Piłsudski wybrał do tego celu [rozmowy] osobę, którą darzył pełnym zaufaniem, w której obiektywny sąd i czyste intencje nigdy nie miał prawa wątpić”. Trzecim źródłem jest „Ilustrowany Kurier Codzienny”, który opublikował bardzo ważne opinie Marszałka na temat przewrotu majowego, sformułowane zaledwie parę dni po zamachu.
Sprawa honoru: Dywizjon 303 Kościuszkowski: zapomniani bohaterowie II wojny światowej / Lynne Olson i Stanley Cloud; z angielskiego przełożyli Małgorzata i Andrzej Grabowscy; [przedmowa do wydania polskiego Norman Davies]
Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo przyczyniły się do uratowania Anglii w czasie bitwy powietrznej w 1940 roku. To także opowieść o zaskakującej zdradzie, jakiej dopuścili się alianci pod koniec II wojny światowej. Losy pięciu pilotów słynnego Dywizjonu 303, którzy weszli do grona najbardziej bohaterskich i skutecznych lotników II wojny światowej. Źródłami są nieoficjalny dziennik dywizjonu, pełen osobistych relacjami ze starć z nieprzyjacielem, oraz z listy, wywiady, wspomnienia, opowieści i fotografie. Towarzyszymy pilotom w czasie szkolenia przed wojną, ich dramatycznej ewakuacji do Francji, a później do Wielkiej Brytanii, w której – początkowo pogardliwie potraktowani przez RAF – odegrali kluczową rolę w bitwie o Anglię, a ich brawura i umiejętności w bezpośrednich starciach na śmierć i życie z niemieckimi messerschmittami przeszły do legendy. Poznajemy także ich powojenne losy, gdy marzenia o niepodległości zostały brutalnie rozwiane, a Polska oddana Związkowi Radzieckiemu.
1919: pierwszy rok wolności/ Andrzej Chwalba 
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2019
W listopadzie 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, ale o jej kształcie w znacznej mierze zdecydowały wydarzenia następnych miesięcy. Listopadowa euforia szybko minęła, a Polacy musieli stawić czoła nie tylko wyzwaniom wynikającym z wielkiej polityki, ale także kłopotom dnia codziennego. Na pierwszy rzut oka mogło się wydawać, że nie podołają wyjątkowemu zadaniu, jakim była budowa nowego państwa. Następstwa wojny, dezorganizacja życia społecznego, bieda, różnice wynikające z porozbiorowego dziedzictwa były trudnym sprawdzianem dla całego społeczeństwa. A jednak się udało! Powołano organy władzy, przeprowadzono wybory do Sejmu Ustawodawczego, utworzono policję państwową oraz terenowe oddziały administracji i sądownictwa. Zorganizowano armię, która już w kolejnym roku miała przejść próbę decydującą o być albo nie być młodego państwa. Profesor Andrzej Chwalba przygląda się zagadnieniom politycznym i procesom społecznym w roku, który – choć pozostaje w cieniu podręcznikowego 1918 – w znacznej mierze przesądził o rzeczywistym kształcie II Rzeczpospolitej.
Armia podziemna / T. Bór-Komorowski. - Wyd. 4
Londyn: nakł. Studium Polski Podziemnej, 1979
Generał dywizji Tadeusz Komorowski "Bór" był dowódcą Armii Krajowej od lipca 1943 r. aż do chwili upadku Powstania Warszawskiego, jeńcem oflagów niemieckich od października 1944 do 5 maja 1945 r. Uwolniony przez aliantów z obozu w Markt Pongau w Tyrolu udał się do Londynu. Tam podjął obowiązki Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych. Po rozwiązaniu przez Anglików regularnych formacji Wojska Polskiego na Zachodzie stanął na czele Rządu RP na uchodźstwie jako premier i funkcję tę pełnił od 21 lipca 1947 r. do 7 kwietnia 1949 r. Niniejsza książka została napisana w roku 1945 i była przeznaczona dla czytelników obcych, których zapoznać miała z dziejami polskiego podziemia i udziałem Polski we wspólnym wysiłku wojennym Sprzymierzonych. W wydaniu polskim autor poprawił wiele nieścisłości, uzupełnił informacje, korzystając z materiałów Studium Polski Podziemnej, a zwłaszcza opracowań, które stały się podstawą dzieła zbiorowego "Polskie Siły Zbrojne w drugiej wojnie światowej".
 
Opowiadania/ Joseph Conrad; wybór i przekład Magda Heydel 
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2018
Prezentowane opowiadania są prawdziwymi perłami gatunku. Wybór pokazuje różnorodność tematyki i języka artysty uważanego za jednego z najwybitniejszych stylistów. Trudno nie ulec urokowi i bogactwu Conradowskich opisów, jego cudownej ironii i zaskakującemu poczuciu humoru oraz głębi, z jaką potrafił odmalować złożoność ludzkiej natury.
Górecki: geniusz i upór / Maria Wilczek-Krupa
Kraków: Wydawnictwo Znak, 2018
 Sam siebie określał trzema słowami: choleryk, choleryk, choleryk! Mówił, że w życiu ogląda się wstecz jedynie w garażu, a żałuje tylko jednego: „że nie temperował jęzora”. Miał być kolejarzem albo górnikiem, ewentualnie księdzem. Został kompozytorem. Przebył jedną z najtrudniejszych dróg do sławy w artystycznym świecie. Wczesna strata matki, wojna, chłodny i wymagający dom, dzieciństwo naznaczone chorobami. Parł do celu z determinacją i uporem na przekór wszystkim. Trzecią Symfonią pieśni żałosnych op. 36 podbił cały świat. Wielki utwór, nazywany dowodem na istnienie Boga, trafił na szczyt amerykańskich list przebojów, wyprzedzając Stinga i Nirvanę. Światowej sławy reżyserzy nie zdołali namówić go do pisania muzyki filmowej. Odmówił nawet skomponowania ścieżki dźwiękowej do Pasji. Biografia Henryka Mikołaja Góreckiego jest opowieścią o życiu pod prąd. O uporze, walce o niezależność i niepoddawaniu się presji. Autorka rysuje złożony portret człowieka, którego dominującą cechą była szczerość. Taka jest też jej opowieść – prawdziwa i odarta z blichtru, odsłaniająca dobro i jednocześnie nie ukrywająca zła.
 
Ale musicale!: złote stulecie 1918-2018 / Daniel Wyszogrodzki
Warszawa: Marginesy, 2018
Daniel Wyszogrodzki opowiada o tym fenomenie z perspektywy bieżącej, odwołując się szeroko do stuletniej historii zjawiska i nie unika także kontekstu polskiego. Kompendium wypełniają napisane z polotem teksty o spektaklach i o ich twórcach, a także rozliczne ciekawostki i anegdoty. Są omówienia tak ważnych musicali, jak "West Side Story", "Jesus Christ Superstar", "Koty" czy "Les Misérables". Ale także najnowszych sensacji – spektakli "Księga Mormona" i "Hamilton". Są opowieści o twórcach, takich jak George Gershwin, Leonard Bernstein czy Andrew Lloyd Webber. Nie brak także danych o premierach, sukcesach i porażkach, biletach i płytach. To fascynująca podróż: od kompozytora do teatru, od premiery do sukcesu, od Broadwayu po Warszawę. Autor zna temat w teorii i praktyce. Brał udział w polskich produkcjach najsłynniejszych światowych tytułów. Współpracuje ze znanymi twórcami, regularnie uczestniczy w życiu teatralnym Broadwayu i West Endu, gorąco wspiera rozkwitającą w ostatnich latach polską scenę musicalową. Wykłada także historię musicalu na Akademii Teatralnej w Warszawie.
Ukraiński kochanek / Stanisław Srokowski. - Wyd. 14
Kraków: Wydawnictwo Arcana, 2017

Autor od lat opisuje burzliwe dzieje ziem kresowych. Otrzymujemy fascynującą opowieść, w ktorej splatają się losy wielu bohaterów, Polaków, Ukraińców, Żydów, Niemców, Rosjan, Ormian i Karaimów. Miłośnicy Lwowa odnajdą w niej niepowtarzalny klimat przedwojennego miasta, jego życia duchowego, towarzyskich spotkań. Wielka i tragiczna miłość polskiej dziewczyny i ukraińskiego chłopca ujawnia sens ludzkiej egzystencji w poszukiwaniu prawdy w podzielonym świecie. Porywająca akcja, klarowny i piękny język, a przede wszystkim głębia psychologiczna nadają koloryt i smak autentycznym wydarzeniom. Ukraiński kochanek stawia podstawowe pytania o wartość ludzkiego życia i sens historii. To ZNAKOMITY KRESOWY EPOS, w którym odkrywamy polskie losy i naszą zagubioną pamięć.
 
O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu  / Haruki Murakami; przeł. z ang. Jędrzej Polak
Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, 2013

W roku 1982 Haruki Murakami sprzedał jazzowy bar i poświęcił się pisaniu, a chcąc utrzymać się w formie, zaczął biegać. Po roku treningów przebiegł samodzielnie z Aten do Maratonu. Od tamtej pory zaliczył dziesiątki maratonów i kilka triatlonów, piszą między wyczynami kilkanaście cieszących się ogromnym uznaniem książek. W O czym mówię… rozważa wpływ biegania na swoje życie i przede wszystkim na pisarstwo. Książka ta jest po części rejestrem treningów, dziennikiem intymnym, pamiętnikiem z podróży, a po części wspomnieniami. Obejmuje czteromiesięczny okres przygotowań do Maratonu Nowojorskiego z roku 2005. Świat Murakamiego oglądany przez soczewkę biegania jest na zmianę zabawny i otrzeźwiający, radosny i filozoficznie zadumany, ale nade wszystko odkrywczy - zarówno dla tych, którzy biegają i nie czytają książek, jak i dla tych, którzy czytają i nie biegają.
 
Zdzisław Beksiński/ [redakcja Anna Chudzik]
Olszanica: Bosz Szymanik i wspólnicy, 2018
„Beksiński 4” to czwarty album prezentujący wyjątkową kolekcję prac Zdzisława Beksińskiego. Znajdą się w nim mniej znane i rzadko publikowane reprodukcje dzieł z zakresu malarstwa i rysunku, pochodzące z Muzeum Historycznego w Sanoku oraz kolekcji prywatnych. 
 
 
 
Techniki pisania ikon bizantyjskich / Gilles Weissmann
Warszawa: Wydawnictwo Arkady, cop. 2018
Pisanie ikon nie jest sztuką schematyczną. Łączy czystość formy i bogactwo kolorystyki, rzetelność i kreatywność. Wciela miłość, by poprzez piękno zwrócić wzrok ku temu, co boskie. Po co, a przede wszystkim, jak dziś pisać ikony? Ta książka odkrywa tajemnice ikon i krok po kroku uczy technik ich pisania: od przygotowania deski, poprzez rysunek, złocenie, mieszanie farb i warstwowe nakładanie, aż po wykonanie napisów i werniksowanie. Świetnie zilustrowana, posłuży zarówno nowicjuszom, jak i pasjonatom pisania ikon.
 
Kobiece dwudziestolecie 1918-1939 / red. Radosława Siomy; wst. Barbara Czarnecka
Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2018
Niniejsza publikacja – Kobiece dwudziestolecie 1918–1939 – mieści się we wciąż niedostatecznie obecnym, „praktycznym” nurcie studiów feministycznych i rekonstrukcji historii kobiet. Zbiór artykułów na tematy kobiece w głównej mierze jest przywracaniem znaczących postaci i działań kobiet, nie zaś teoretyzowaniem, któremu, przyznajmy to, czasami zdarza się żyć własnym życiem, w oderwaniu od jego zdeterminowanej historycznie i geograficznie praktyki. Na tle wciąż ewoluujących woman studies i dynamiki współczesnego życia politycznego wyspecjalizowane opracowania konkretnych problemów to szczególnie cenny wątek badań kobiecych. Znaczące prace autorstwa kobiet – dzieła plastyczne, literackie, prace o charakterze dokumentu i publicystyczne, kobiece działania społeczne i polityczne uwidaczniają się dzięki zawartym w tym tomie tekstom, jako fundamentalny wkład w dorobek kultury, a nie dodatek do „męskiego dzieła”. Wydaje się, że na mapie kobiecego dwudziestolecia udało nam się zaledwie podkreślić najbardziej rzucające się w oczy punkty. Nie bez powodu też, jak się okazuje, literaturę kobiecą, a także przedsięwzięcia krytyki feministycznej określa się często za pomocą metafor przestrzennych. Kobiece dwudziestolecie to wciąż, jak i inne obszary kobiecych doświadczeń, terra incognita, terytorium oznaczone dużą liczbą białych plam, pustych miejsc. To inna mapa niż ta, w której w centralnym punkcie znajduje się kawiarnia „Ziemiańska” i kilku mężczyzn przy stoliku.
 
Przekładanie obrazu świata: językowy obraz świata w przekładzie artystycznym / Agnieszka Gicala
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", cop. 2018
Książka jest propozycją dla tłumaczy tekstów artystycznych, ich badaczy, dydaktyków i studentów. Podpowiada spojrzenie na przekład tekstu artystycznego jako na rekonstrukcję zawartego w nim niestandardowego językowego obrazu świata, który wyłania się z obrazu standardowego, czyli z interpretacji świata powszechnej w danym języku i kulturze. Niestandardowy JOS jest jak wierzchołek góry lodowej, wznoszący się ponad zanurzonymi głębiej podstawami JOS standardowego. Metaforą dwóch gór lodowych autorka obrazuje przekładanie tekstu artystycznego, które jest rekonstrukcją takiego układu językowych obrazów świata. Pokazuje ogrom i proporcje uświadamianych i nieuświadamianych językowo-kulturowych treści rozumianych jako językowy obraz świata oraz zawiłości jego przekładania na wszystkich etapach - od wyboru strategii po konkretne decyzje. Ilustracją do rozważań są analizy dwóch wierszy Wisławy Szymborskiej - Rozmowy z kamieniem i Chmur - oraz ich angielskich przekładów, podparte badaniem językowego obrazu kamienia i chmury, a także ich odpowiedników w języku angielskim.
 
Tłumaczenie pisemne na język polski: kompendium / Zofia Kozłowska, Anna Szczęsny
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018
To pierwszy podręcznik adresowany do osób tłumaczących na język polski z różnych języków. Zaletą publikacji jest prosty, przejrzysty, logiczny układ. Przedstawiony materiał uporządkowano według problemów spotykanych na różnych poziomach odbioru tekstu. Korzystanie z książki ułatwiają indeksy oraz rekomendacje dla tłumaczy. Autorki prezentują podstawowe problemy tłumaczeniowe o charakterze uniwersalnym, wszystkie omawiane zjawiska ilustrując przykładami. W ciągu wielu lat nauczania tłumaczenia pisemnego w Instytucie Lingwistyki Stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim – pierwszej w Polsce placówce kształcącej tłumaczy na poziomie uniwersyteckim – zebrały tak dużo materiałów, że postanowiły je wykorzystać i udostępnić szerszemu kręgowi odbiorców. Zamiast odpowiadać na pytanie: „Jak się to robi?”, autorki starają się dociec, „Jak to należy robić?”, a wręcz: „Jak zrobić?”. Dlatego też nie ograniczają się jedynie do prezentacji problemów, lecz udzielają konkretnych wskazówek, choć zdają sobie sprawę z tego, że w dziedzinie tłumaczenia nie ma łatwych rozwiązań. Ponieważ jednak adepci zawodu tłumacza często oczekują gotowych recept i konkretnych wskazówek, dlatego autorki zaproponowały układ „co tłumacz może, co powinien, czego mu nie wolno”. Choć nie sposób wyczerpać repertuaru wszystkich możliwych rozwiązań, ujęcie problemu w duchu tak sformułowanych rekomendacji zachęci studentów i przyszłych tłumaczy do poszukiwania własnej, „trzeciej” drogi.
Lingwistyka kulturowa i międzykulturowa: antologia / redakcja naukowa Waldemar Czachur
Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2017
Publikacja dotyczy głównych zagadnień lingwistyki kulturowej i międzykulturowej, zawiera teksty poświęcone relacjom język – kultura w wymiarze komunikacyjno-dyskursywnym. Autorzy analizują kluczowe pojęcia i definicje, kategorie autoprezentacji i ich kulturowo-językowe modele, a także zajmują się zagadnieniem przełączania kodów w konwersacji czy nieporozumień komunikacyjnych w społecznościach wielokulturowych oraz kreślą perspektywy badawcze i rozwojowe tej dziedziny lingwistyki.
Góry: stan umysłu / Robert Macfarlane; przekład Jacek Konieczny
Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2018

Chodzenie w góry jest od dwudziestu lat jedną z najszybciej upowszechniających się form spędzania czasu wolnego - tym, co wyróżnia ją na tle innych, jest nieodłącznie związane z nią ryzyko śmierci. Ryzykowanie życia, by wspiąć się na jakąś górę, jeszcze trzy wieki temu uznano by za dowód szaleństwa. Dziki krajobraz nie był pociągający; atrakcyjne było to, co człowiek uporządkował. Poza tym przebywanie w górach wiązało się z niebezpieczeństwami: uważano, że lawinę potrafi wywołać nawet kaszlnięcie lub muśnięcie skrzydła ptaka, przelatującego nisko nad ośnieżonym zboczem. Można było wpaść w szczelinę; lodowce czasami po latach `wypluwały` zesztywniałe zwłoki. Dopiero w drugiej połowie XVIII wieku ludzie zaczęli podróżować w góry nie tylko z konieczności i uznawać wspaniałość górskiego krajobrazu. Góry zaczęły wywierać ogromny, często tragiczny w skutkach wpływ na ludzkie umysły. W 1865 roku człowiek po raz pierwszy stanął na szczycie Matterhornu; w czasie zejścia czterech ze zdobywców zginęło, spadając w przepaść.  Do końca wieku zdobyto wszystkie szczyty Alp i sporządzono mapy niemal wszystkich alpejskich przełęczy. Tym samym dobiegła końca tak zwana złota era wspinaczki. Wielu zwróciło swoją uwagę na wielkie pasma górskie; zaczęto zdobywać szczyty Kaukazu, Andów i Himalajów. Na przełomie XIX i XX wieku często stawały się one obiektami obsesji.
 
Oszustwa pamięci/ Julia Shaw; przekład Anna Cichowicz 
Warszawa: Wydawnictwo Amber, 2018
Przekonywałam ludzi, że popełniali zbrodnie, które nigdy nie miały miejsca, że cierpieli z powodu fizycznego urazu, którego nigdy nie doznali, albo że zostali zaatakowani przez psa... To może brzmieć niewiarygodnie, ale jest to po prostu starannie zaplanowane wykorzystywanie naukowej wiedzy o pamięci. I choć brzmi to dość groźnie, robię to, by pomóc wykazać, jak poważne mogą być zniekształcenia pamięci…” W Oszustwach pamięci dr Julia Shaw, psycholog sądowy i światowy autorytet w dziedzinie badań nad pamięcią, prezentuje zdumiewającą różnorodność sposobów, w jakie nasz mózg może być oszukany „Wartka, zabawna, miejscami przerażająca podróż w głąb naszego zapamiętywania, która pozwala zrozumieć, dlaczego każdy pamięta rzeczy, które naprawdę nigdy się nie wydarzyły”. „Pacifi c Standard” Wspomnienia są naszą najcenniejszą własnością. To one nas tworzą. Tylko że tak naprawdę dalekie są od dokładnego zapisu przeszłości, za jaki chcielibyśmy je uważać. Każdy z nas przyzna, że od czasu do czasu doświadcza luki w pamięci, na przykład wchodzi do pokoju i natychmiast zapomina, po co, albo nagle nie jest w stanie przypomnieć sobie imienia osoby, którą spotkał dziesiątki razy. A co, jeśli nasza pamięć ma potencjał popełniania znacznie poważniejszych błędów: na granicy czystego zmyślenia i samooszukiwania?
 
Sztuka perswazji czyli język wpływu i manipulacji / Andrzej Batko. - Wyd. 2 rozsz. 
Gliwice: Wydawnictwo Helion, cop. 2011
Słowa mogą być bronią, przynieść Bogactwo, zapewnić władzę
i działać jak afrodyzjak. Słowa… są w Tobie i wokół Ciebie. Mogą być bronią, działać jak narkotyk, przynieść bogactwo. Słowami kochasz i nienawidzisz. To dzięki nim kształtujesz rzeczywistość — wpływasz na innych i samego siebie. Czy wiesz, że na świecie — Twoim świecie — trwa odwieczna walka? Walka o Twoje myśli, Twoje uczucia i Twój portfel. Do wygrania tej batalii nie wystarczą zwykłe sztuczki. Tutaj konieczna jest prawdziwa sztuka! Sztuka perswazji! Zdajesz sobie sprawę z tego, że słowa mają dostęp do ludzkiej podświadomości? I że codziennie bywasz… hipnotyzowany? Właśnie tak — hipnotyzowany! Najskuteczniejsze techniki wpływania na Twój umysł ukryte są między z pozoru niewinnymi słowami. Czy jesteś gotów poznać nowe narzędzia, które dadzą Ci ogromną władzę nad umysłami, uczuciami i zachowaniami innych ludzi? Czy jesteś na to wystarczająco dojrzały? Wyobraź sobie, że już posiadasz umiejętność porywania ludzi do działania tak, aby byli przekonani o słuszności swoich decyzji, a jednocześnie podejmowali je zgodnie z Twoim życzeniem. Masz dar napełniania ich serc pozytywną energią. Zdobywasz ich sympatię i akceptację dla Twoich propozycji. Teraz masz jeszcze większe szanse to osiągnąć. Czyż ta perspektywa nie jest kusząca?

Wybrane nowości - styczeń 2019

Wybór poezji / Zbigniew Herbert; wstęp i oprac. Małgorzata Mikołajczak
Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2018

Dwadzieścia lat po śmierci Zbigniewa Herberta jego poezja jest ciągle szeroko komentowana przez badaczy literatury, wciąż inspiruje twórców. Nazwisko autora Struny światła wymienia się obok nazwisk największych poetów drugiej połowy XX wieku, a jego dzieła są stale tłumaczone, wydawane i czytane w wielu krajach świata. Silna więź z dziedzictwem antyku sprawia, że poezja Herberta ma wymiar uniwersalny, jest powściągliwa formalnie i zdyscyplinowana. Jednak pozorną prostotę i jednoznaczność jego wierszy komplikuje ironia, będąca zarazem figurą artystyczną i postawą wobec bytu. Wstęp i opracowanie Małgorzaty Mikołajczak ukazują bogactwo twórczości pisarza i są znakomitym przewodnikiem po najważniejszych motywach i tematach tej liryki.


Manaraga: powieść / Vladimir, Sorokin; przeł. Agnieszka Lubomirska Piotrowska
Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2018

Jest rok 2037, ludzkość drukuje już tylko banknoty, a książki można znaleźć wyłącznie w muzeach. Ale są wybrańcy, którzy wciąż je CZYTAJĄ. Jednak CZYTAĆ oznacza teraz palić bezcenne pierwodruki. Nie bezmyślnie: milionerzy, gangsterzy, nowe elity urządzają sobie zakazane uczty, na których spożywają jesiotra grillowanego na Dostojewskim, krewetki na Czechowie, antrykoty na Gogolu albo gołąbki na Achmatowej. Jako pierwszy spłonął Finneganów tren Joyce’a, skradziony z British Museum, i zapoczątkował nowe zjawisko: book'n'grill. Géza Jasnodworski, mistrz kulinarno-literackich perwersji, musi działać w głębokiej konspiracji, bo za grillowanie na książkach grozi więzienie albo śmierć. Ale zagrażają mu nie tylko służby specjalne zachodniej cywilizacji, która próbuje podnieść się po niszczących wojnach religijnych, lecz również tajna organizacja fałszerzy książek z siedzibą na uralskiej górze Manaraga.

Utwory wybrane. T. 1-4 / Michaił Bułhakow; przeł. Henryk Chłystowski, Andrzej Drawicz, Magdalena Hornung, Irena Lewandowska, Witold Dąbrowski, Ałła Sarachanowa, Ziemowit Fedecki, Andrzej Mandalin, Jerzy Pomianowski; wybrała i posłowiem opatrzyła Alicja Wołodźko-Butkiewicz 
Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2018W czterech obszernych tomach gromadzimy wszystko, co z Bułhakowa najwspanialsze, począwszy od wczesnej prozy, teksty krótkie, felietony, opowiadania, powieści, utwory teatralne (zarówno dramaty, jak i powieści okołoteratralne) aż po opus magnum, Mistrza i Małgorzatę w klasycznym i znakomitym literacko przekładzie. Crème de la crème edycji stanowi nowy przekład Białej gwardii według edycji krytycznej z 2015 roku. Przekład Mistrza i Małgorzaty porównano z rosyjską edycją krytyczną - także z 2015 roku.

    
Oskar i pani Róża / Eric-Emmanuel Schmitt; tł. Barbara Grzegorzewska. - Wyd. 3
Kraków: Znak Litera Nova-Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2017

Głównym bohaterem jest dziesięcioletni Oskar, u którego zdiagnozowano białaczkę. Chłopiec ma przed sobą jedynie dwanaście dni życia... Gdy lekarze bezradnie rozkładają ręce, a rodzice nie potrafią nawiązać z chłopcem kontaktu ani oswoić się z myślą o jego nieuniknionym odejściu, zjawia się tajemnicza ciocia Róża. Jej niezwykły pomysł umożliwi Oskarowi i jego rodzicom pogodzenie się ze śmiercią. „Oskar i pani Róża” to opowieść o śmierci. Tej najtrudniejszej, niewytłumaczalnej i najbardziej smutnej, bo dotyczącej małego dziecka. Książkę uzupełnia niezwykły prezent. Zawiera ona niezwykle osobistą przedmowę w formie listu napisaną specjalnie do polskich czytelników. Autor zdradza w nim, co skłoniło go do opowiedzenia niezwykłej historii Oskara i jak zmieniła ona jego życie.
 
Przekład, język, kultura. T. 4 / pod red. Romana Lewickiego 
Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2015
Publikacja dobrze wpisuje się w serię „Przekład – Język – Kultura”, której wcześniejsze części (I – III) zyskały sobie uznanie wśród polskich badaczy teorii i pragmatyki przekładu. Większość tekstów dotyczy przekładu w relacji język polski – język rosyjski i opiera się na teoretycznych koncepcjach rosyjskich teoretyków i badaczy przekładu. Takie rozłożenie akcentów należy powitać z radością, ponieważ jest to obszar stosunkowo mało znany polskiemu czytelnikowi, przyzwyczajonemu do rozważania koncepcji powstałych na gruncie anglosaskim oraz śledzenia analiz poświęconych przekładom z języka angielskiego i na język angielski. Cieszy też kompetentne uwzględnianie w analizach szerokiego kontekstu historycznego, politycznego i socjologicznego
 
Przekład, język, kultura. T. 5 / pod red. Romana Lewickiego 
Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2018
Piąty tom serii  Przekład – Język – Kultura obejmuje artykuły poświęcone teorii i praktyce przekładu. Dotyczą one tłumaczenia różnych tekstów (prasowych, dyplomatycznych, religijnych, poetyckich, prozatorskich), czyli przedstawiają problemy przekładowe w bardzo szerokim zakresie. Książka zawiera też analizę szczególnie atrakcyjnych jednostkowych zjawisk, jak tłumaczenie gier słownych czy omówienie (nieprezentowanych dotąd w literaturze lingwokulturowej) sposobów tłumaczenia nazw herbów szlacheckich. W wielu artykułach zwraca się uwagę na doniosłą rolę aspektów kulturowych w wyborze strategii translatorycznych.
 
Rozmowy w Dragonei / Gustaw Herling-Grudziński, Włodzimierz Bolecki ; rozmowy przeprowadził, oprac. i przygot. do dr. Włodzimierz Bolecki
Warszawa : "Szpak", 1997

Dragonea - wioska, w której znajduje się dom letniskowy Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Casa Rossa - położona około pięćdziesięciu kilometrów na południe od Neapolu, w pobliżu Golfo di Salerno, pomiędzy miastami Cava dei Tirreni oraz Vietri sul Mare. Okoliczne miasteczka: Vietri, Maiori, Minori, Amlfi, Positano tworzą słynny szlak turystyczny na jednym z najpiękniejszych wybrzeży włoskich zwanym wybrzeżem Amalfitańskim. Włodzimierz Bolecki i Gustaw Herling-Grudziński rozmawiali w Dragonei w dniach 12 - 27 lipca 1995 roku. Tematem "Rozmów w Dragonei" jest twórczość Gustawa Herlinga-Grudzińskiego: "Inny Świat", opowiadania, "Dziennik pisany nocą", eseje. Z dwudziestu sześciu rozmów powstał jedyny w swoim rodzaju autokomentarz pisarza do własnego dzieła.
Jerzy Jarocki: biografia / Elżbieta Konieczna
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2018

Jerzy Jarocki – demon i mocarz teatru. W pracy był nieznośny, ale wiedział, co chce wycisnąć z ludzi, którzy tworzą spektakl. W jego reżyserowaniu było coś z tresury, miał bat i władzę, w bardzo kulturalny sposób mieszał człowieka z błotem. Wymagał całkowitego oddania. Każdy aktor marzył, by u niego zagrać. Jeden z najwybitniejszych reżyserów w historii polskiego teatru, człowiek legenda. Podczas jego spektakli na scenę wjeżdżały samochody, latał zeppelin, Gustaw Holoubek chodził po linie. Jako pierwszy odważył się wystawić Ślub Gombrowicza. Swoimi przedstawieniami komentował rzeczywistość. Krył się za występującymi w nich postaciami. Ich pełen udręki los był jego losem. Scena stała się prywatnym światem Jarockiego. Skupiony, surowy, inteligentny, nieprawdopodobnie pracowity i dociekliwy. Bezwzględny i cyniczny, a pod kolczastą powłoką – skryty wrażliwiec, mąż, ojciec.
Okręg Rzeszowski Narodowej Organizacji Wojskowej - Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w latach 1944-1947 / Mirosław Surdej 
Rzeszów: Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2018
Książka opublikowana w ramach rzeszowskiej serii oddziałowej. Jej celem jest odtworzenie historii Rzeszowskiego Okręgu Narodowej Organizacji Wojskowej – Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w latach 1944–1947. Wiosną 1946 r. obejmował on swą działalnością północną część ówczesnego województwa rzeszowskiego oraz fragmenty województw lubelskiego i kieleckiego. Publikacja przedstawia przeobrażenia strukturalne Okręgu, charakterystykę jego kadr dowódczych, a także formy i metody działania. W obliczu sowieckiej okupacji Polski i perspektywy komunistycznego zniewolenia żołnierze Okręgu Rzeszowskiego NOW/NZW prowadzili bezkompromisową walkę z komunistycznym aparatem represji. Chronili ludność polską przed zagrożeniem ze strony ukraińskich formacji nacjonalistycznych oraz pospolitych bandytów. Zmiany sytuacji politycznej w kraju i na arenie międzynarodowej zmusiły kierownictwo Okręgu Rzeszowskiego NOW/NZW do zawieszenia działalności w kwietniu 1947 r. Część jego żołnierzy kontynuowała jednak walkę. Ostatni z nich ukrywał się do początku lat sześćdziesiątych.
 
 
 
Żołnierze niepodległości 1914-1918 / Joanna Wieliczka-Szarkowa ; wstęp Andrzej Nowak
Kraków: Wydawnictwo AA, cop. 2013

Żołnierze Niepodległości – żołnierze najwspanialszego, bo uwieńczonego największym zwycięstwem powstania, mieli być skazani na zapomnienie. Mieli być wymazani z pamięci, bo sama niepodległość, a także przypomnienie tej siły woli, siły charakteru, która pokolenie Oleandrów w walce o wolność wykazało – to wszystko przeszkadzało władzy, która chciała Polski znijaczonej, biernej, poddanej. Tej pamięci nie udało się jednak zgasić. Inspirowała ona ludzi szukających śladów Polski wielkiej, ambitnej, nieugiętej, dzielnej – i odnajdujących je w tradycji czynu niepodległościowego, w symbolu, którym stał się Józef Piłsudski i jego żołnierze. Z ich poświecenia wyrosła duma II Rzeczpospolitej. Z tego poświęcenia pozostał etos żołnierza niepodległości. Ten sam, który odezwał się na frontach II wojny – od Westerplatte po Monte Cassino i Powstanie Warszawskie. Ten sam, który w nowej formie, wzmocnionej błogosławieństwem Jana Pawła II, odrodził się w „ Solidarności”, w Sierpniu 1980.
Wykluczeni / Artur Domosławski. - Wyd. 2 popr. 
Warszawa : Wielka Litera, cop. 2017
Nieważne gdzie mieszkasz, jeśli jesteś niechcianym gościem na Ziemi. Książka Artura Domosławskiego to zbiorowy portret ludzi bez głosu i reprezentacji. Przegranych, poniewieranych i wydziedziczonych. W Kolumbii milicyjne szwadrony śmierci mordują niewinnych młodych mężczyzn z dzielnic biedy, aby podnieść statystyki „wojny z terrorem” i otrzymać premie finansowe. W Brazylii drobni sklepikarze zrzucają się na odstrzelenie „mętów” – bezdomnych dzieci, śpiących na schodach świątyni. Na Okupowanych Terytoriach Palestyńskich wojsko utrudnia rdzennym mieszkańcom dostęp do wody i zakazuje gromadzenia deszczówki. W dalekiej Mjanmie dokonuje się ciche ludobójstwo na ludzie Rohingja, o którym większość ludzi Zachodu nawet nie słyszała... Notes Artura Domosławskiego wypełniał się przez lata historiami przemocy i wykluczenia. Razem z nim odwiedzamy miejsca odległe od siebie o tysiące kilometrów: Kolumbię, Brazylię, Meksyk, Palestynę, Egipt, Sudan Południowy, Kenię i Myanmar, za każdym razem poznając nowy sposób, w jaki – będąc człowiekiem w XXI wieku – można cierpieć i zadawać ból. Te historie – ułożone jedna przy drugiej – łączy, mimo pozornych różnic, intymna nić. Nieważne w jakim języku mówisz, jeśli jesteś „nagim życiem” w rękach tych, którzy mają władzę, możesz zginąć, zniknąć, zostać zepchniętym do roli “podczłowieka”. 
 

Sekret dzieciństwa / Maria Montessori; przekład Luiza Krolczuk-Wyganowska ; red. nauk. przekładu i przedmowa do wydania polskiego Sylwia Camarda
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018

Ponad 100 lat temu Maria Montessori stworzyła system edukacji, który rzucił zupełnie nowe światło na pedagogikę. W myśl tej metody dla prawidłowego rozwoju dziecka należy stworzyć mu przestrzeń pozwalającą na rozwijanie spontaniczności i twórczości oraz umożliwić wszechstronny rozwój psychofizyczny, kulturalny i społeczny. Metoda Marii Montessorii znalazła zwolenników na całym świecie. Mimo jej rosnącej popularności w Polsce wciąż niewiele jest publikacji tej autorki dostępnych w języku polskim. Czytelnicy korzystają głównie z pośrednich źródeł i opracowań. Sekret dzieciństwa pomaga wypełnić tę lukę. Oddajemy w ręce Czytelników niepublikowaną dotychczas na polskim rynku, klasyczną książkę Marii Montessori, w której autorka wykłada podstawy swojej koncepcji kształtowania się psychiki dziecka. W 48 krótkich rozdziałach autorka opisuje poszczególne aspekty rozwoju dziecka oraz zagadnienia związane z towarzyszeniem mu w optymalnym rozwoju.

Od Malczewskiego do Wyspiańskiego: malarze Młodej Polski / Ryszard Jeremi Kluszczyński
Kraków: WBC, 2018

Sztuka powstająca na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku pozostawiła trwały śladw naszej kulturze narodowej. Trudno stwierdzić, co sprawiło, że akurat w tym czasie pojawiłosię w jednym miejscu tyle wybitnych talentów, każdy w oryginalny i piękny sposób interpretującyotaczającą rzeczywistość. A była to rzeczywistość specyficzna i trudna – nurt Młodej Polski, łączącyw sobie dekadentyzm, neoromantyzm, chłopomanię, symbolizm, ekspresjonistyczne i bardzo poetyckiepodejście do krajobrazu, zderzał się z życiem pod zaborami, bez własnego państwa w rozumieniupolitycznym. Stąd zapewne ta nadzwyczajna polskość, którą przepełnione są powstałe w tym czasiedzieła. I może właśnie dlatego są nam one wciąż tak bliskie, tak łatwo się nam z nimi utożsamić.Fenomen malarstwa Młodej Polski stara się pokazać oddawany do Państwa rąk album, na któryskłada się ponad 200 reprodukcji najpiękniejszych obrazów z epoki oraz tekst autorstwa Ryszarda Jeremiego Kluszczyńskiego – znawcy i miłośnika sztuki tego okresu – przybliżający sylwetki ponad 20 najwybitniejszych twórców.


Zdumiewające zdolności roślin: [przygodowa podróż botaniczna od A do Z] / Christina Harrison, Lauren Gardiner; il. Livi Mills; przekład Agnieszka Kowalska, Andrzej Jankowski
Warszawa: Wydawnictwo Amber, 2018

Odkryj cuda królestwa roślin. Poznaj największe i najmniejsze, najstarsze, najcięższe, najszybsze i najbardziej zabójcze. Czy wiedziałeś, że bagienny cyprys ma oddychające kolana? Albo że miłorząb przetrwa wybuch bomby atomowej? Że przebiśniegi i narcyzy mogą pomóc chorym na Alzheimera? Że kokosy mogą uratować ci życie? Wiesz, co to jest roślinna owca? Jaka sałata wywołuje ziewanie albo jakich roślin używali Egipcjanie w procesie mumifikacji? "Zdumiewające zdolności roślin" to najdziwniejsze i zdumiewające fakty, które sprawią, że zupełnie inaczej spojrzysz na wszystko, co rośnie. Ta książka to dzieło zespołu botaników z Kew Gardens – słynnych Królewskich Ogrodów Botanicznych w Londynie, uznanych za najwspanialszy ogród na świecie i wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jest to placówka naukowa i edukacyjna o międzynarodowym znaczeniu dla badań botanicznych.

Tajemnicze życie oceanów / Robert Hofrichter ; przeł. Bartosz Nowacki
Warszawa : Prószyński i S-ka - Prószyński Media, 2018

1 337 323 000 KILOMETRÓW SZEŚCIENNYCH  - tyle wody zawierają oceany. Gigantyczne akweny, które fascynują nie tylko artystów i poetów, ale przede wszystkim oceanografów i biologów. Robert Hofrichter jest jednym z nich. Opisuje najciekawsze historie z mokrego świata, który otacza Ziemię. Poznajemy dziwny styl życia i osobliwe praktyki seksualne pod powierzchnią wody, spotykamy przyjazne rekiny i odurzone delfiny, dowiadujemy się o monstrualnych falach, potworach z głębin i o powstaniu życia na Ziemi. Książka tak ekscytująca jak nurkowanie w oceanie!


Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania / Stephen Hawking; przeł. Marek Krośniak
Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2018

Światowej sławy kosmolog i autor bestsellera  nad bestsellerami Krótka historia czasu w tej znakomitej i wciągającej książce, która ukazuje się już po jego śmierci, pozostawił nam swoje ostatnie próby odpowiedzi na najistotniejsze pytania o nasze miejsce i przyszłość we wszechświecie.Skąd się wzięliśmy? Czy ostatecznie przetrwamy? Czy postęp techniki uchroni nas przed zagładą? W jaki sposób moglibyśmy w pełni rozwinąć skrzydła? Stephen Hawking został uznany za jeden z największych umysłów naszych czasów, a jego heroiczne zmagania z chorobą, odkąd w  wieku dwudziestu jeden lat zdiagnozowano u niego stwardnienie zanikowe boczne, stanowią trwałe źródło inspiracji dla nas wszystkich. Zasłynął zarówno z przełomowych dokonań w dziedzinie fizyki teoretycznej, jak i z nadzwyczajnej umiejętności objaśniania  skomplikowanych pojęć w sposób przystępny dla każdego. Uwielbiano go również za szelmowskie poczucie humoru. Bezpośrednio przed śmiercią pracował  nad swym ostatnim dziełem – zestawieniem odpowiedzi na wielkie pytania, które tak często stawiał, wykraczając poza granice ściśle akademickich badań. W swojej ostatniej książce Hawking przedstawia poglądy dotyczące najpoważniejszych zagrożeń, przed jakimi stoi ludzkość, oraz tego, jaka przyszłość zarysowuje się  przed ziemskim globem. Każdą część rozpoczyna wprowadzenie pióra wybitnego intelektualisty, który nakreśla swoją własną ocenę wkładu profesora Hawkinga do gmachu naszej wiedzy. Książka zawiera również przedmowę laureata Oscara Eddiego Redmayne’a, który grał postać Hawkinga w filmie Teoria wszystkiego oraz posłowie napisane przez córkę Hawkinga, Lucy Hawking, a ponadto prywatne zdjęcia i inne materiały archiwalne.

Niespokojny umysł : pamiętnik nastrojów i szaleństwa / Kay Redfield Jamison; tł. Filip Rybakowski
Poznań : Zysk i S-ka. Wydawnictwo, cop. 2018

Profesor Kay Redfield Jamison jest psychologiem, terapeutą i jednym z największych autorytetów w zakresie problematyki związanej z psychozą maniakalno-depresyjną. Doświadczyła tej choroby również osobiście. Przez cały okres swojej kariery akademickiej cierpiała z powodu tych samych niezwykłych wyżów psychicznych i katastrofalnych depresji, co wielu jej pacjentów. Niespokojny umysł jest pamiętnikiem pełnym odwagi, poczucia humoru i mądrości, w którym autorka opisuje psychozę maniakalno-depresyjną z dwóch punktów widzenia, lekarza i pacjenta, ujawniając zarówno lęk związany z tą chorobą, jak i jej okrutną zwodniczość. To książka dla tych, którzy cierpią na zaburzenia nastroju, a także dla tych, którzy chcą zrozumieć doświadczenia depresji i manii.

zporr
Zakupu oprogramowania dokonano w ramach projektu “Budowa szerokopasmowej regionalnej sieci internetowej w Krośnie i w powiecie krośnieńskim współfinansowanego przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego"
bip
© 2010.All rights reserved. Realizacja: ideo,
Powered by CMS Edito