start

Nowości

Wybrane nowości - grudzień 2019

Prowadź swój pług przez kości umarłych / Olga Tokarczuk
Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2017

Thriller moralny, który do ostatniej strony trzyma w napięciu. Akcja rozgrywa się w Kotlinie Kłodzkiej. Główną bohaterką jest Janina Duszejko – kiedyś inżynier mostów, dziś wiejska nauczycielka angielskiego, geografii i dozorczyni domów letniskowych. Jej pasją jest astrologia, a wielką miłością wszelkie zwierzęta. Gdy dzieje im się krzywda, Janina staje w ich obronie i upomina się o szacunek dla nich. Jak łatwo przewidzieć, nikt nie przejmuje się kobietą, która uważa, że świat jest odbiciem tego, co zapisane w gwiazdach, a w wolnych chwilach czyta Williama Blake’a. W okolicy zaczynają umierać kłusownicy i krzywdziciele zwierząt. Seria zgonów rośnie. Janina ma teorię na temat motywu i sprawcy tych zbrodni, ale policja ignoruje ją, traktując jak nieszkodliwą dziwaczkę. Jednak Janina wie więcej, bo czyta w gwiazdach, jak w otwartej księdze…

 
"Mnie płynąć, płynąć i płynąć": brzegi Lemanu: krąg wierszy lozańskich / Adam Mickiewicz; całość ułożył i komentarzem opatrzył Marian Stala; fotografie wykonał Andrzej Nowakowski
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2019

Podczas pobytu w Lozannie, w latach 1839–1840, Mickiewicz naszkicował sześć krótkich wierszy. Rękopisy zachował, ale nigdy nie nadał im ostatecznego kształtu. Ogłoszone po śmierci poety, były początkowo traktowane jako mało znaczące drobiazgi. Wraz z upływem czasu ich ranga, mierzona opiniami poetów, krytyków i historyków literatury, zaczęła rosnąć. Dzisiaj nikt ze znawców poezji nie wątpi, że liryki lozańskie są arcydziełem, jednym z centralnych punktów poetyckiej twórczości Mickiewicza, a więc – całej polskiej poezji. Pochodzące z nich frazy, takie jak „Nad wodą wielką i czystą”, „Mnie płynąć, płynąć i płynąć”, „Polały się łzy me czyste”, „Gdy tu mój trup w pośrodku was zasiada”, mają moc poetyckich zaklęć, archetypów poetyckości.

"Nie to!" Dokąd?: wiersze / Władysław Broniewski; całość ułożył i wstępem opatrzył, fotografie wykonał Andrzej Nowakowski;  teksty Tadeusz Bujnicki, Bogdan Tosza, Rafał Woś
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", 2019

Władysław Broniewski to w polskiej literaturze kwintesencja tragizmu, cierpienia i nieszczęścia wyrażona językiem prostym,  kostropatym, minimalnie metaforycznym, ograniczonym i pozbawionym dandysowskiej, niepoważnej eteryczności. Broniewski – to  egzystencjalny ból człowieka, który nieustannie wrzeszczy, wyje, tęskni i chla wódę w nadziei, że zagłuszy ona ból życia i ból  historii, w nadziei, że zyska choć kilka chwil spokoju o poranku. I... upada. Wstaje i... coraz częściej upada. (...) Językiem  poezji usiłuje ocalić siebie, swoją integralność? Wstaje o poranku i wyje...

Miłość w trybie awaryjnym / Ewa Lipska
Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2019

Miłość w trybie awaryjnym to zbiór ponad dwudziestu wierszy, w których bliskość i intymność jest oglądana na tle  przemijającego i zmiennego świata. W poprzednich dwóch tomach dominowało spojrzenie z szerszej perspektywy, pełne niepokoju o  losy człowieka, społeczeństw, świata. Tutaj pierwsza osoba liczby mnogiej oznacza raczej miłosny tandem niż większą  zbiorowość, wyraźna jest granica pomiędzy konkretną istotą (lub samym emocjonalnym detalem) na pierwszym planie a  rozwibrowanym i niepokojącym tłem.

Szkice o sztuce przekładu i sztuce czytania / Tadeusz Pióro
Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2019

Autor omawia polskie przekłady Portretu artysty i Ulissesa Jamesa Joyce’a oraz dwóch pomniejszych jego dzieł, polskie przekłady dwóch powieści Toni Morrison, jak również amerykańskie przekłady wierszy Wisławy Szymborskiej. W części poświęconej sposobom lektury czytelnik znajdzie eseje o wpływie Lorda Jima Conrada na pisarstwo Ralpha Ellisona i Ngugiego wa Thingo’o, o poematach Franka O’Hary oraz o wyobraźni obywatelskiej Joyce’a i Pounda. Krótsze szkice dotyczą poetyckich aspektów prozy Donalda Barthelme’ego, metod interpretacji Sanatorium Rafała Wojaczka oraz wczesnej twórczości Williama Burroughsa. Najstarszy z tych tekstów powstał w roku 1996, najnowszy w 2017, można więc uznać tę książkę za rodzaj krytyczno-literackiej i translatologicznej autobiografii.
 

Droga przez mąkę czyli Literatura dla kucharek / Łukasz Modelski; ilustracje Zofia Różycka
Kraków: Wydawnictwo Znak, 2019

Biblia smakoszy i erudytów, czyli rozmowy o literaturze i kuchni. Co jada szatan u Bułhakowa? Jak gotuje Julian Barnes? Czy przy politycznych dysputach lepiej sprawdza się piwo smichovskie Jaroslava Haška, a może czerwone wino Rolanda Barthes’a? Upodobania kulinarne tajnych agentów, zarówno u Iana Fleminga, jak i Umberto Eco, mogą zadziwić. Za to postacie Hrabala hołdują raczej tradycyjnym przysmakom. Ernest Hemingway i Francis Scott Fitzgerald dzielą się pulardą z truflami, Charles Dickens je ostrygi od ulicznego sprzedawcy, a Miguel de Cervantes i Jan Potocki wspólnie podziwiają kastylijskie duszone mięso z warzywami. Po siedmiu latach prowadzenia kultowej „Drogi przez mąkę”, Łukasz Modelski wybrał 50 najbardziej literackich spośród przeprowadzonych rozmów, nadając nowy sens pojęciu „literatura dla kucharek". Na końcu każdej z nich znaleźć można przepis na najważniejsze z omawianych dań.

 

Kresowa Atlantyda: historia i mitologia miast kresowych. T. 11 , Pińsk, Dereszewicze, Mołodów, Porzecze, Perkowicze, Międzyrzecz Korecki / Stanisław Sławomir Nicieja
Opole: Wydawnictwo MS, cop. 2018

Dzięki cyklowi „Kresowa Atlantyda” udało się już ocalić od zapomnienia kilka tysięcy ludzi różnych zawodów, kompetencji i talentów, różnego znaczenia i miejsca w narodowych dziejach – tych, którzy tworzyli nieistniejący już świat kresowych sztetli, ukraińskich i białoruskich siół, ormiańskich skupisk oraz polskich miasteczek i przysiółków, dworów i pałaców. Głównym miastem XI tomu „Kresowej Atlantydy” jest stolica Polesia – Pińsk i wsie rozłożone w międzyrzeczu zasilanym wodami Piny, Prypeci czy Horynia. Wiele uwagi autor poświęca dworom i pałacom, które były własnością znanych polskich rodów: Kieniewiczów (Dereszewicze), Skirmuntów (Mołodów i Porzecze), Wysłouchów (Perkowicze) oraz Steckich (Międzyrzecz Korecki).
W tomie znajdziemy ponad 200 zdjęć, a indeks zawiera około 1000 nazwisk.

Kresowa Atlantyda: historia i mitologia miast kresowych. T. 12 , Zbaraż, Podhorce, Olesko, Koropiec / Stanisław Sławomir Nicieja
Opole: Wydawnictwo MS, cop. 2018

Miastem wiodącym w XII tomie "Kresowej Atlantydy" jest Zbaraż i legenda związana z jego obroną w czasie wielkiej rebelii kozackiej. Na karty historii Polski i Ukrainy wprowadził go genialny mitotwórca ? Henryk Sienkiewicz. Tom ten zawiera też historię słynnych zamków, pałaców i rezydencji kresowych w Podhorcach, Olesku i Koropcu, które były niegdyś własnością wspaniałych rodów magnackich: Koniecpolskich, Rzewuskich, Sanguszków czy Badenich. Tom jest znakomicie zilustrowany unikatowymi fotografiami, a barwny język narracji, przepleciony anegdotami, czyni z niego lekturę fascynującą i dającą znakomity obraz dziejów dawnego Podola i Wołynia.
 

Boznańska: non finito / Dominika Kuźniak
Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2019
Olga Boznańska. Najwybitniejsza malarka epoki. Obywatelka świata. Jej portrety intrygowały, niepokoiły, obnażały duszę malowanej osoby. Nie uznawała banalnego piękna. Charakter, emocje, uczucia były dla niej ważniejsze niż uroda modeli. Po Paryżu chodziła w sukni giupiurowej z trenem pełnym falban i plis. Wzbijał się za nią tuman kurzu. Na głowie miała olbrzymi, sinoczarny wał włosów wysoko w kok zaczesanych. Na nim „czarne gniazdo z dżetów i flaneli podpięte wysoko z tyłu kwiatami, spod którego spływały czarne strusie pióra”. Wyglądała jak „posąg wyjęty na chwilę z ciemności piramidy”. Przez trzydzieści lat malowała w pracowni przy Boulevard Montparnasse. Bywali tam m.in. Zofia Stryjeńska, Mela Muter, Wojciech Kossak, Artur Rubinstein. Pojawiała się Maja Berezowska ze swoimi kochasiami. W tle kręcił się roller coaster historii: Budowa wieży Eiffla, pierwsza wojna światowa, kryzys gospodarczy, początek drugiej wojny. Mistrzyni biografii, reporterka Angelika Kuźniak przygląda się wybitnej artystce z dociekliwością śledczej. Efektem jest napisany przepięknym językiem przenikliwy, pełen poczucia humoru portret Olgi Boznańskiej. Kobiety genialnej, delikatnej, zmysłowej, świadomej swojego talentu. Niezależnej. Portret artystki, która dla sztuki była w stanie poświęcić wszystko: miłość, dobrą opinię i święty spokój.

Matka Jagiellonów / Dorota Pająk-Puda
Warszawa: MG, cop. 2019

W lutym 1454 roku, w stronę Krakowa, ciągnie orszak siedemnastoletniej Elżbiety Habsburg, narzeczonej młodego i ambitnego króla Polski. Kazimierz Jagiellończyk liczy na korzystny mariaż, który w przyszłości da mu Węgry i Czechy. Jednak na widok narzeczonej gotów jest zerwać umowę ślubną i wszelkie układy z Habsburgami… Jaka była królowa Elżbieta, przez poddanych zwana Rakuszanką? Żona, matka trzynaściorga dzieci, w tym czterech królów, kardynała i świętego. Jaką cenę zapłaciła za budowę Jagiellońskiego Domu? Jakiegoż była ducha, że w czasach Długosza, Kallimacha, Kopernika i Kolumba, z synem Władysława Jagiełły stworzyła nie tylko imperium od morza do morza, ale i najbardziej udane małżeństwo w dziejach polskiej monarchii? Kim była niewiasta, dzięki której swadziebnym talentom do dziś we wszystkich współczesnych królewskich rodach Europy, płynie jagiellońska krew? Oto próba odpowiedzi na powyższe pytania, intymny zapis zmagań z wielką historią, bodajże najwybitniejszej polskiej władczyni, zwanej przez potomnych „matką królów”.

Zakulisowe umowy, które zmieniły świat: niepohamowane ambicje, tajne negocjacje i skrywane prawdy w biznesie / Jacques Peretti; przełożyła Bożena Jóźwiak
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2019

Rzetelna. Polecamy czytelnikom, którzy są zainteresowani tym, jak naprawdę rozwija się świat biznesu. - Library JournalSądzimy, że światową gospodarką kierują siły, które rozumiemy określone prawa ekonomii oraz wybierani przez nas politycy. Tymczasem Jacques Peretti prowokacyjnie twierdzi, że większość otaczającego nas świata od spożywanej żywności, przez kupowane produkty, po przyjmowane przez nas leki kształtują tajne negocjacje i umowy biznesowe, o których nie mamy pojęcia.Autor wprowadza nas w środowisko potężnych graczy biznesowych i analizuje krok po kroku dziesięć przełomowych umów, które spowodowały transformację współczesnej gospodarki. Ujawnia m.in., jak korporacyjni liderzy stworzyli całą branżę dietetyczną, jak PayPal opanował rynek płatności online oraz jak szefowie firm farmaceutycznych uknuli skuteczny plan sprzedaży leków ludziom zdrowym.Peretti, nagradzany dziennikarz śledczy, na podstawie swojej rozległej wiedzy i wnikliwych badań wskazuje także intrygujące i fascynujące powiązania: np. jak poczynania Wall Street na rynku produktów spożywczych doprowadziły do wybuchu Arabskiej Wiosny lub co łączyło epidemię AIDS w San Francisco w latach 80. XX w. z załamaniem rynku kredytów hipotecznych subprime i kryzysem finansowym w 2008 roku.

 

Najpiękniejsze zamki, pałace i dwory w Polsce / Marek Gaworski
Warszawa: Arkady, 2019

Publikacja przedstawia 600 najpiękniejszych zamków i pałaców – rezydencji możnych polskich rodów. Wielkim atutem są fotografie pokazujące aktualny stan tych zabytków, a także niezwykle interesujące zdjęcia z lotu ptaka. Poszczególnym opisom towarzyszą fotografie archiwalne, historia powstawania budowli, informacje o losach właścicieli i wiele innych ciekawostek.
 

Efekt placebo: naukowe dowody na uzdrawiającą  moc twojego umysłu / Joe Dispenza; [tłumaczenie  Magdalena Szewczuk]. - Wydanie 2 zm.
Białystok: Wydawnictwo Vital, 2019

Czy możliwe jest uzdrowienie za pomocą myśli – bez użycia leków lub ingerencji chirurga? Takie przypadki zdarzają się częściej niż myślisz. Teraz możesz nie tylko poznać naukowe dowody dotyczące tego pasjonującego fenomenu, ale również świadomie zastosować go we własnym życiu. Autor przytacza wiele udokumentowanych historii pacjentów, którym udało się cofnąć dolegliwości serca, depresję, zapalenie stawów a nawet objawy choroby Parkinsona – wszystko to dzięki wierze w placebo. Opisuje również odwrotne przypadki, w których chorzy pogorszyli swój stan zdrowia, a nawet doprowadzili do własnej śmierci po tym, jak uwierzyli, że padli ofiarą klątwy voodoo lub po błędnym zdiagnozowaniu u nich śmiertelnej choroby. Celem niniejszej publikacji jest nie tylko wyjaśnienie fenomenu zwanego efektem placebo, ale również umożliwienie wszystkim czytelnikom swobodne korzystanie z kryjących się za nim możliwości odmieniania zdrowia i życia. Dr Dispenza łączy najnowsze odkrycia w dziedzinie neurobiologii, biologii, psychologii, hipnozy, warunkowania behawioralnego oraz fizyki kwantowej. Dzięki nim w sposób prosty wyjaśnia zawiłe mechanizmy efektu placebo i udowadnia, że to, co na pozór niemożliwe, może stać się w pełni realne.  W książce znajduje się także instrukcja przeprowadzenia medytacji zmiany przekonań i percepcji, które nas ograniczają. Jest ona pierwszym krokiem do samoleczenia, co udowodnili ludzie, którzy doznali samoistnego uzdrowienia w trakcie warsztatów prowadzonych przez Autora. Wykorzystaj moc placebo!

 

Zrozum mowę ciała / Lillian Glass; [tł. Katarzyna Kmieć]
Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna, cop. 2014

Książka uczy czytać i świadomie nadawać niewerbalne komunikaty oraz pokazuje jak umiejętność interpretacji komunikatów niewerbalnych wpływa na skuteczność procesów komunikowania się. Zrozum mowę ciała to narzędzie umożliwiające rozumienie i stosowanie komunikacji niewerbalnej, wzorców mowy i tonu głosu po to, by wychwycić i zażegnać potencjalne problemy w życiu osobistym, osiągnąć sukces zawodowy, rozpoznać kłamstwo lub dowiedzieć się, co inni ludzie mają tak naprawdę na myśli. Jest to jedna z najlepszych pozycji na rynku, która porządkuje wiedzę na temat komunikacji niewerbalnej i w jasny sposób przedstawia jak z niej korzystać. Książka Zrozum mowę ciała została napisana przez światowej klasy ekspertkę w dziedzinie komunikacji i języka dr Lilian Glass. Pokaże, w jaki sposób szybko i dokładnie przeanalizować zachowania i charaktery ludzkie, dzięki czemu nie dasz się oszukać nowo poznanym osobom w żadnej sytuacji. Kompetencje nabyte dzięki lekturze tej książki będziesz mógł zastosować w każdej sytuacji: na rozmowie o pracę, na spotkaniu biznesowym, wieczorku towarzyskim czy w domu.

 

100 [Sto] lat z dziejów polskiej muzyki / Danuta Gwizdalanka
Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2018

„100 lat z dziejów polskiej muzyki” Danuty Gwizdalanki to fascynująca podróż w głąb ostatniego stulecia polskiej kultury muzycznej. W książce, napisanej żywym i pełnym ekspresji językiem, autorka zaznacza najważniejsze historyczne wydarzenia, które miały wpływ na artystyczną działalność polskich twórców od 1918 do 2018 roku. Prowadzi czytelników przez meandry estetycznych nurtów, wskazuje na stylistyczne konteksty, tłumaczy muzyczne wypowiedzi kompozytorów, przywołując przy tym często zapomniane fakty i anegdoty. Spogląda wstecz i patrzy w dźwiękową przyszłość. A swoją opowieść rozpoczyna od fortepianu, instrumentu nierozerwalnie kojarzonego z Polską...

 

Przygotowanie do maratonu: szesnastotygodniowy program treningowy / Tom Holland; przedm. Jeff Galloway; [tł. Maciej Boryczka]
Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna, cop. 2014

Książka Przygotowanie do maratonu zapewni Ci wszytko, co musisz wiedzieć, żeby stać się liderem wśród biegaczy maratońskich. Prezentuje zindywidualizowane plany treningowe dla początkujących, średnio zaawansowanych i zaawansowanych biegaczy. Obejmuje przygotowanie mentalne, strategie biegu, porady dotyczące tempa, zapobiegania kontuzjom, treningu siłowego, elastyczności, porady dotyczące odżywiania, nawadniania i wiele, wiele więcej. Jeśli kiedykolwiek marzyłeś o tym, żeby znaleźć się w elitarnym gronie tych, którzy z dumą mogą nazwać siebie „maratończykami”, oto twoja szansa na to, by Twój sen stał się rzeczywistością. Z pomocą Toma Hollanda – doświadczonego atlety, który przebiegł ponad 20 maratonów, trzy ultramaratony i kilkanaście triatlonów Ironman – nauczysz się, jak właściwie przygotować się i trenować na szesnaście tygodni przed występem w pełnym biegu maratońskim. Kiedy usłyszysz wystrzał z pistoletu startowego, będziesz gotów i wyposażony w bezcenne porady i techniki, które ustawią Cię w pozycji odpowiedniej do przebiegnięcia najlepszego biegu w twoim życiu. Książka Przygotowanie do maratonu zapewni Ci wszytko, co musisz wiedzieć, żeby stać się liderem wśród biegaczy maratońskich. Przygotowanie do biegu, odżywianie, nawadnianie. Zindywidualizowane plany treningowe dla początkujących, średnio zaawansowanych i zaawansowanych biegaczy.


Historia odkryć pierwiastków chemicznych / Jan Grzegorz Małecki
Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2018

W pracy przedstawiono w sposób przystępny historie odkryć pierwiastków chemicznych szeregując je nie według miejsc zajmowanych w układzie okresowym, a w oparciu o okres czasu, w którym zostały zidentyfikowane. Cezura czasowa nie jest jedynym kryterium jakie Autor zastosował do przedstawienia historii odkryć liter chemicznego alfabetu. Drugim kryterium są odkrycia naukowe skutkujące powstaniem metod stosowanych do zgłębienia zagadek budowy otaczającego świata, a które doprowadziły do odkrycia szeregu pierwiastków chemicznych. Ostatnia grupa opisanych w książce pierwiastków to otrzymane sztucznie ciężkie, nietrwałe, pierwiastki chemiczne. Najcięższe z nich otrzymały swoje nazwy dopiero w roku 2016. Książka przeznaczona jest dla studentów pierwszego stopnia chemii, może również stanowić doskonałe źródło wiadomości dla nauczycieli przedmiotów przyrodniczych w szkołach ponadpodstawowych. Ponadto, ponieważ napisana została w sposób nie wymagający od czytelnika szerszego przygotowania z zakresu chemii, może być inspirująca dla osób zaczynających swoją przygodę z naukami przyrodniczymi.

Złoty atlas: największe wyprawy, odkrycia i poszukiwania na mapach / Edward Brooke-Hitching ; przełożył Janusz Szczepański
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2019

Autor międzynarodowego bestsellera "Atlas lądów niebyłych" (Rebis 2017) powraca z pasjonującą historią odkryć geograficznych zilustrowaną najrzadszymi, najpiękniejszymi mapami w dziejach kartografii. Fascynujące kompendium, pełne zaskakujących faktów, obficie czerpie z najnowszych badań.

(Od)pamiętywanie: gry z przeszłością w literaturze dla dzieci i młodzieży / redakcja Bernadeta Niesporek-Szamburska, Małgorzata Wójcik-Dudek
Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2018

Teksty zamieszczone w tomie (Od)pamiętywanie – gry z przeszłością w literaturze dla dzieci i młodzieży skupiają się na problematyce związanej z niezwykle popularnym we współczesnej kulturze zjawiskiem postpamięci. Mówiąc o szeroko zakrojonym projekcie „Postpamięć”, warto przyjrzeć się jego realizacjom obecnym we współczesnej literatury dla dzieci i młodzieży. Ogląd obejmuje reprezentacje przeszłości w literaturze nie tylko XIX i XX wieku, ale również tej najnowszej, refleksję nad gatunkami literackimi (np. powieść historyczna, saga, dziennik, pamiętnik), kategorią wspomnienia, instrumentalizacją i ideologizacją historii w edukacji oraz refleksję nad ponowoczesnymi grami z kanonami (toposami) typowymi dla poszczególnych obrazów przeszłości.

Wybrane nowości - listopad 2019

Na nieludzkiej ziemi / Józef Czapski; posłowie Natalia S. Lebiediewa
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2017

Na nieludzkiej ziemi" należy do kanonu najbardziej wstrząsających książek o cierpieniach zgotowanych światu przez komunistyczną utopię, jakie realizował sowiecki aparat przemocy i wyzysku. Józef Czapski oddaje głos zamordowanym i wyraża w ich imieniu niezgodę na dokonujący się horror. Jednymi z pierwszych, którzy docenili znaczenie i siłę zawartych tu tekstów, byli Arthur Koestler i George Orwell. Ten ostatni, zainspirowany przeżyciami Czapskiego, planował napisać książkę o Katyniu.

 
Moje przeżycia wojenne: wypracowania dzieci z 1946 / [koncepcja publikacji Leszek Zaborowski; tł. Aleksandra Arumińska, Julia Niedzielko, Ian Stephenson, Maciej Zakrzewski
Warszawa: Instytut Pileckiego, 2019
Uczniowie z różnych rejonów kraju utrwalili w swoich pracach wstrząsające przeżycia z czasów niemiecko-sowieckiej napaści na Polskę i późniejszej okupacji. Opowiedzieli o tragicznych losach swoich rodzin, obserwowanych z ukrycia walkach, pacyfikacjach ludności i bombardowaniach, przeprowadzanych rewizjach, aresztowaniach i pobytach w obozach, ale też uczestnictwie w tajnym nauczaniu oraz próbach prowadzenia normalnego życia w rzeczywistości pełnej brutalnej przemocy. W 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej te przejmujące historie na nowo uświadamiają nam, jaki był los najsłabszych i bezbronnych w obliczu dwóch totalitaryzmów – nazistowskiego i komunistycznego.
 
Żelazny wiatr: Europa pod władzą Hitlera / Peter Fritzsche ; tł. Hanna Jankowska
Warszawa: Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, cop. 2019

Peter Fritzsche przedstawia w swej książce przez pryzmat różnorodnych świadectw historię okupowanej Europy. Wykorzystując  dzienniki, listy i rozmaite relacje, zarysowuje realia życia codziennego w podbitych przez Niemców krajach. Pokazuje, w jaki sposób  ich mieszkańcy starali się funkcjonować w obliczu coraz brutalniejszych represji oraz nasilającej się wojny totalnej, jak usiłując  przetrwać konflikt, jednocześnie próbowali zrozumieć nową, ukształtowaną przez nazistów rzeczywistość i nadać jej sens. Autor  opisuje nie tylko rozdartą między kolaboracją i oporem Francję oraz poddaną brutalnym represjom Polskę, ale także neutralną  Szwajcarię – tym samym pokazuje, w jak różnych sytuacjach znalazły się narody Europy. Szczególnie dużo uwagi poświęca reakcji  społeczeństw na Holokaust oraz inne masowe zbrodnie. Stawia przy tym trudne pytania o uniwersalne mechanizmy wpływające na granice  ludzkiej solidarności i empatii w obliczu przemocy. Konfrontując nas ze strachem świadków, lękających się uwięzienia lub śmierci,  ukazuje, jak złudne może być odnoszenie do okresu wojennego norm znanych z czasu pokoju.

 
Kornel Morawiecki: autobiografia / rozmawia Artur Adamski
Warszawa: Trzecia Strona, cop. 2017
Kornel Morawiecki, legenda opozycji antykomunistycznej, założyciel i przewodniczący Solidarności Walczącej, człowiek, którego reżim Jaruzelskiego siłą wyrzucił z Polski a wolna Polska skazała na ćwierć wieku zapomnienia. W szczerej rozmowie opowiada o dzieciństwie, dojrzewaniu, początkach swojej działalności opozycyjnej, o powstaniu i funkcjonowaniu Solidarności Walczącej oraz o tym co się stało po 1989 roku. Dowiemy się m.in. w jaki sposób działał podziemny kontrwywiad, do czego – oprócz palenia – mogły służyć papierosy „Marlboro” i jakie miejsce we Wrocławiu bezpieka nazywała „Watykanem”. Obowiązkowa pozycja dla wszystkich zainteresowanych historią najnowszą.

 
Romaszewscy: autobiografia / ze Zbigniewem, Zofią i Agnieszką Romaszewskimi rozmawia Piotr Skwieciński
Warszawa: Trzecia Strona, 2014

Fascynująca historia jednej z najbardziej znanych rodzin w polskiej polityce w postaci wywiadu-rzeki z Zofią i Zbigniewem Romaszewskimi oraz ich córką Agnieszką Romaszewską-Guzy. Romaszewscy mówią o dzieciństwie, młodości, politycznym dojrzewaniu i wspólnej walce o wolną Polskę. Zdradzają kulisy funkcjonowania III RP, a ich refleksje mogą stanowić swego rodzaju polityczny  testament dla młodszych pokoleń. Wywiad z senatorem Romaszewskim został ukończony na miesiąc przed jego śmiercią.

 
Kontrrewolucja: liberalna Europa w odwrocie / Jan Zielonka; przekł. Joanna Bednarek
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018
Kontrrewolucja to książka, w której Jan Zielonka próbuje zmierzyć się z pytaniem o przyszłość Europy, wskazuje dysfunkcje demokratycznej polityki oraz trendy ekonomiczne ostatnich kilkudziesięciu lat i podejmuje wysiłek ponownego przemyślenia projektu liberalnego w obliczu porażki, jaką poniosła Europa w zderzeniu z geopolitycznymi, ekonomicznymi i technologicznymi przemianami. „Populizm stał się w kręgach liberalnych ulubionym tematem; nikt nie demaskuje iluzji i niebezpieczeństw populizmu lepiej niż liberalni publicyści. Liberałowie pozostają jednak lepsi we wskazywaniu cudzych wad niż w autorefleksji. Więcej czasu poświęcają wyjaśnianiu wzrostu popularności populizmu niż wyjaśnianiu upadku liberalizmu. Nie chcą spojrzeć w lustro i uznać własnych niedociągnięć, które doprowadziły do ekspansji populizmu w Europie. Moja książka ma za zadanie skompensować ten brak: to samokrytyka przeprowadzona przez liberała z krwi i kości”.

 
Nie ma / Mariusz Szczygieł
Warszawa: Wydawnictwo Dowody na Istnienie-Fundacja Instytut Reportażu, 2018
Mariusz Szczygieł - laureat Europejskiej Nagrody Literackiej i Dziennikarz Roku 2013 – opowiada prawdzie historie o nie ma. Nie ma kogoś. Nie ma czegoś. Nie ma przeszłości. Nie ma pamięci. Nie ma widelców do sera. Nie ma miłości. Nie ma życia. Nie ma fikcji. Nie ma właściwego koloru. Nie ma komisji. Nie ma grobu. Nie ma siostry. Nie ma klamek. Nie ma niebieskich tulipanów. Nie ma nie ma. Rozmówcami Szczygła są ludzie z różnych światów: czeska poetka, ukraiński żołnierz, polska księgowa, albański malarz, izraelska pisarka, a także jego ojciec, z którym autor wybiera się ostatni raz w życiu do Pragi. Nad książką unosi się rada, którą dała autorowi Hanna Krall: „Wszystko musi mieć swoją formę, swój rytm, panie Mariuszu. Zwłaszcza nieobecność”.

 
Ignacy Łukasiewicz/Zbigniew Wójcik
Warszawa; Radom: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji - Państwowego Instytutu Badawczego, 2018
Książka jest prezentacją spojrzenia historyka nauki na dokonania farmaceuty i  przedsiębiorcy naftowego, który w życiu nie wydrukował żadnej rozprawy na podstawie przeprowadzonych przez siebie badań. Mimo to ma ogromne zasługi jako nauczyciel zawodu,  chemik-wynalazca wyczulony na postęp wiedzy oraz skutecznie przeciwstawiający się  nieuczciwej konkurencji przemysłowej. Tego typu ujęcie dało możliwość dotarcia do wielu źródeł dotychczas traktowanych jako marginalne, np. szczególne relacje Józefa Ignacego  Kraszewskiego z dyrektorem technicznym kopalni w Bóbrce – Adolfem Jabłońskim. W wielu przypadkach ujawnione po raz pierwszy przekazy – w wyborze przedstawione w aneksie  – będą stanowiły pomoc dla tych, którzy w przyszłości podejmą trud napisania monografii  twórcy, dzięki któremu światło lampy naftowej trafiło do pałaców i pod strzechy

Bogna Tyrmanda: nastolatka, która rozkochała w sobie pisarza / Michał Wójcik, Krystyna Okólska
Warszawa: Wielka Litera, cop. 2019

80-letnia dziś Krystyna Okólska – pierwowzór Bogny z Dziennika 1954 – postanowiła po latach  opowiedzieć swoją historię. Dzięki temu powstał nie tylko detektywistyczny reportaż o  związku pisarza i młodej dziewczyny, ale także znakomity portret Warszawy pierwszego  powojennego dziesięciolecia.Czerwone skarpetki bikiniarzy, jazz słuchany potajemnie, milicja na tropie bandy braci Wałachowskich, a nad wszystkim srogi wizerunek Stalina. I miłość dwojga ludzi.

Pamiętniki/Maurycy Beniowski;przełożył i przypisami opatrzył Edward Kajdański
Kraków: Oficyna Wydawnicza Volumen, cop. 2017

O szczególnej wartości historyczno-geograficznej i literackiej Pamiętników Maurycego  Beniowskiego nie trzeba nikogo przekonywać. Jest to pierwsza, pełna polska edycja  tłumaczenia z oryginalnego francuskiego rękopisu. Wydanie zawiera obszerną korespondencję z  władzami francuskimi i własne opracowania Beniowskiego dotyczące Madagaskaru, usunięte z  francuskich wydań Pamiętników i w konsekwencji ze wszystkich dotychczasowych polskich  przekładów. Pamiętniki w swej pełnej zawartości są barwną opowieścią o losach niezwykłego człowieka – hrabiego, uczestnika Konfederacji Barskiej, zesłanego dekretem carowej  Katarzyna II na półwysep Kamczatka. Beniowski opisuje w Pamiętnikach podróż przez Syberię  na zesłanie, pobyt na Kamczatce i romans z córką gubernatora, udaną ucieczkę wraz z 85  współtowarzyszami przez Morze Beringa i północny Pacyfik, półroczny pobyt w Makau w  Chinach, przybycie do Francji i ostatni epizod życia – kontrowersyjną ekspedycję na Madagaskar.

Moje wspomnienia/Józef Dowbor-Muśnicki
Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, cop. 2013

Generał Józef Dowbor-Muśnicki należał do grona najwybitniejszych przywódców wojskowych w  odradzającej się po zaborach Polsce. Jego dokonania miały znaczący wpływ na ustanowienie  granic odrodzonej Rzeczpospolitej i formowanie Wojska Polskiego. Zdobył wykształcenie wojskowe, a następnie bogate doświadczenie w armii carskiej, z którą  był związany do wybuchu rewolucji lutowej w Rosji. Wtedy to oddał się do dyspozycji  Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego w Rosji. W latach 1917-1918 dowodził I Korpusem Polskim w Rosji – jedną z największych polskich  formacji wojskowych na Wschodzie. Karni i doskonale wyszkoleni żołnierze korpusu po  demobilizacji i powrocie do Polski stali się rdzeniem nowo powstającego Wojska Polskiego. Generał miał ogromny wkład w sukces Powstania Wielkopolskiego, nad którym objął dowództwo w miejsce majora Stanisława Taczaka. Oddziały ochotnicze przekształcił w regularne wojsko  liczące ponad 100 tysięcy żołnierzy. Armia Wielkopolska, już w ramach sił zbrojnych II  Rzeczpospolitej, zasłużyła się w walkach przeciwko bolszewikom w latach 1919-1920. Niniejszy tom pozwoli czytelnikowi poznać ten fascynujący wycinek historii Polski w XX  wieku z perspektywy jednego z głównych uczestników wydarzeń. To pełna pasji relacja  odważnego żołnierza i żarliwego patrioty, który zawsze pozostawał wierny swoim  przekonaniom.

Księża wobec bezpieki: na przykładzie archidiecezji krakowskiej/Tadeusz Isakowicz-Zaleski
Kraków: Wydawnictwo Znak, 2007

Książka ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego to efekt prowadzonych przez autora w archiwach IPN badań dotyczących inwigilacji krakowskiego Kościoła przez UB i SB. Jej celem jest  opisanie i zrozumienie postaw duchowieństwa katolickiego wobec działań komunistycznej  bezpieki. Działania te były różne w różnych okresach PRL-u. Od zastraszania, gróźb czy  szantażu przechodzono do metod bardziej subtelnych, próbując wciągać duchownych we  współpracę poprzez rozmowy, perswazję, obietnice rozmaitych życiowych udogodnień.  Zdecydowana większość księży potrafiła oprzeć się zarówno zastraszaniu, jak i pokusom. Wśród tych, którzy wyrazili zgodę na współpracę, wielu potrafiło ją po jakimś czasie  zerwać. Książka niewątpliwie uporządkuje toczące się od wielu miesięcy dyskusje na temat  tzw. lustracji duchownych. Jest to mocny głos badacza i jednocześnie świadka, który  poszukuje prawdy o tamtych trudnych czasach.  Książka wyróżniona prestiżową Nagrodą  Literacką im. Józefa Mackiewicza. 

Wasz cyrk moje małpy : chronologiczny alfabet moich autorów. T. 1 i T. 2 / Maciej Parowski
Kraków: Wydawnictwo SQN, 2019

Wasz cyrk, moje małpy. Chronologiczny alfabet moich autorów to dwutomowy, okraszony licznymi zdjęciami zbiór esejów i rozmów  traktujących o stanie gatunku, a przede wszystkim blisko dwieście portretów krytycznych i anegdot o twórcach, którzy w latach 1982–2012 zmieniali oblicze polskiej fantastyki.

                 
Babel: w dwadzieścia języków dookoła świata / Gaston Dorren; przeł. Anna Sak
Kraków: Wydawnictwo Karakter, 2019

Zabawna i pouczająca książka o dwudziestu najbardziej rozpowszechnionych językach świata - od wietnamskiego po angielski, poprzez koreański, tamilski, turecki, jawajski, perski, pendżabski, japoński, suahili, niemiecki, francuski, malajski, rosyjski, portugalski, bengalski, arabski, hindi-urdu, hiszpański, mandaryński. Gaston Dorren, lingwista i poliglota, przedstawia specyficzne cechy każdego z tych języków, a przy okazji opowiada o wszystkim, co z językiem się wiąże – historii, kulturze, różnych sposobach myślenia i postrzegania rzeczywistości. Jak najskuteczniej nauczyć się wietnamskiego? Dlaczego niemiecki to największy dziwoląg wśród języków? Dlaczego jedne języki okazały się bardziej ekspansywne niż inne? Jak porozumiewają się mieszkańcy Indonezji (dwieście sześćdziesiąt pięć milionów obywateli zamieszkujący niemal tysiąc wysp, mówiący siedmiuset językami)? Książka Gastona Dorrena przynosi odpowiedź na te i dziesiątki podobnych mniej lub dziwnych pytań, odkrywając przed nami językowy archipelag pełen wspaniałych wynalazków ludzkości.

Wybrane nowości - październik 2019

Caravaggio: światło i cień / Gustaw Herling-Grudziński
Kraków: Instytut Książki, 2019

Szkic o Caravaggiu jest w pewnym sensie detektywistyczny, dlatego że ukazuje rzecz, o której dotychczas historycy sztuki nie  pisali: o prawdopodobieństwie pewnych związków Caravaggia z filozofią Giordana Bruna, heretyka spalonego na Campo dei Fiori...


Piętno: ostatnie opowiadanie kołymskie / Gustaw Herling-Grudziński
Kraków; Warszawa: Instytut Książki, 2019

Herling nazwał Szałamowa „największym […] pisarzem koncentracyjnego świata sowieckiego”. W jednej z rozmów stwierdził: „Myślę, że  wszyscy piszący o GUŁagu powinniśmy skłonić głowy przed Szałamowem. Łącznie z Sołżenicynem, który to zresztą zrobił”. Hołdem  Grudzińskiego było Piętno. Ostatnie opowiadanie kołymskie. Tak jak w latach sześćdziesiątych Szałamow utrwalił ostatnie dni Osipa  Mandelsztama w noweli Sherry Brandy", tak Herling w 1982 roku opisał stan powolnego konania. Stylizując swój utwór na wzór  Opowiadań kołymskich, relacjonując dramatyczne fakty z konwencjonalną rzeczywistością, miarowym i spokojnym tokiem wypowiedzi,  niechęcią wobec wykrzykników i „dramatycznego rozdymania słów”, Herling z pokorą oddał pośmiertny hołd tym cechom pisarstwa  Szałamowa, które były mu najbliższe.

Najlepsze lata naszego życia / Marek Hłasko; oprac. i przygot. do dr. Radosław Młynarczyk
Warszawa: Wydawnictwo Iskry, cop. 20
16
Opowiadania zgromadzone w niniejszym tomie powstały w latach 1951–?1956. Należą więc do jueniliów Marka Hłaski. Na ich podstawie  wytyczyć można drogę, jaką przebył początkujący pisarz: od zafascynowanego socrealizmem szofera po prowokującego władzę autora  Pierwszego kroku w chmurach. Utwory stanowią podróż sentymentalną do czasów Polski stalinowskiej i jej często zniekształcanego  przez literaturę obrazu. Najlepsze lata naszego życia zawierają teksty wcześniej niepublikowane, zachowane w archiwaliach Marka  Hłaski, dopełniające jego spuściznę literacką.

Siddhartha: poemat indyjski / Hermann Hesse; przekł. [z niem.] Małgorzata Łukasiewicz
Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1988

Pragnienie znalezienia sensu rzeczy nie daje spokoju bohaterowi powstałej w 1922 roku indyjskiej opowieści Hessego. Siddhartha,  potomek rodu braminów, w młodości nie znajduje spełnenia ani w praktykowaniu tradycyjnej kontemplacji, a ni nauce Buddy, którego  dane mu jest osobiście poznać. Porzuciwszy rodzinne strony, bohater próbuje zatem trudnić się kupiectwem; ale także powodzenie w  interesach, bogactwo i miłość zmysłowa nie dają mu zadowolenia. Dopiero wybierając życie w ubóstwie i blisko natury, Siddhartha nie  bez wewnętrznych dramatów dochodzi do głębokiej harmonii ze światem; osiąga mądrość poza wszelką filozofią i religią, mądrość poza  słowami. Częsta u Hessego uniwersalna refleksja o bogactwie i sprzecznościach natury ludzkiej, a także plastyczność i klarowność  tej klasycznej prozy sprawiają, że Siddhartha pozostaje jedną z najważniejszych i najpoczytniejszych książek tego autora.

Lesie, ojcze mój / Papusza ; z jęz. cygańskiego przetł., wstępem i przypisami opatrzył Jerzy Ficowski. - Wyd. 2
Warszawa : Wydawnictwo Nisza, 2015

Papusza, Bronisława Wajs była jedną z niewielu kobiet romskich, które samodzielnie nauczyły się pisać i czytać. Odkrył ją Jerzy  Ficowski  – poeta, tłumacz i członek AK, ukrywający się po wojnie w cygańskim taborze przed ubeckimi prześladowaniami. Promocji jej  twórczości podjął się Julian Tuwim. Cała trójka mocno się zaprzyjaźniła, do tego stopnia, że po śmierci Tuwima, Papusza przestała  pisać. Jej poezja, wyrosła z cygańskich pieśni, akcentowała wolność i życie w harmonii z naturą. Sama Papusza nie uważała się za  poetkę.

Ikony / Luba Ristujczina. - Wyd. 2
Bielsko-Biała: Wydawnictwo Dragon, cop. 2018
Czym jest ikona? W potocznym rozumieniu świętym obrazem, czczonym w Kościele prawosławnym. Jednakże dla samych wyznawców ikona jest  czymś więcej niż tylko obrazem. Dla nich ikona jest tożsama z Bogiem. Już w 692 roku sobór ekumeniczny w Konstantynopolu poparł  ideę przedstawiania Boga i osób boskich w postaci ikon. Na soborze ogłoszono także dogmat o czci ikon. Wedle słów Teodora Studity w  ikonie objawia się sam Bóg: „I należy z całą stanowczością powiedzieć, że w obrazie Chrystusa jest podobieństwo do Chrystusa, a za  tym idzie, że obrazowi należy się ta sama cześć, co Chrystusowi.”
 

Indeks właścicieli i użytkowników nieruchomości cyrkułu dukielskiego w latach 1785-1789 na podstawie Metryki Józefińskiej. T. 1 , Miejscowości cyrkułu dukielskiego: A-Ł / oprac. i wstępem opatrzył Daniel Krzysztof Nowak
Imponująca praca Daniela Nowaka! Obejmuje dokładny indeks właścicieli i użytkowników nieruchomości Cyrkułu Dukielskiego z podaniem numeru domu. Określa również przynależność do parafii rzymskokatolickiej oraz greckokatolickiej, ilość mieszkańców oraz listę  budynków użytkowych. Na końcu publikacji umieszczono zbiorczy indeks nazwisk! Niezbędna pomoc w poszukiwaniu przodków,  zamieszkujących wszystkie wsie i miasta Cyrkułu. Pozycja wzbogacona o mapy umieszczone w tekście. Luzem załączona barwna dwustronna  mapa fragmentu Galicji z Cyrkułem dukielskim formatu B4. W tym tomie znajdują się miejscowości od litery A do Ł. W przygotowaniu tom II od litery M do litery Z.


Zagłada Polaków w Związku Sowieckim : od przewrotu bolszewickiego do "operacji polskiej" / Anna Zechenter
Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ściągania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2019

Książka popularnonaukowa o losach Polaków w Związku Sowieckim w okresie od rewolucji październikowej 1917 roku do tzw. operacji polskiej NKWD, przeprowadzonej w latach 1937–1938 przez państwo Stalina w ramach Wielkiego Terroru. Autorka przedstawia kolejne etapy szykanowania i eksterminacji rzeczywistych i domniemanych wrogów nowego ustroju, dzieje różnych środowisk społecznych i zawodowych, m.in. ziemian, chłopów i duchowieństwa, obficie cytując świadectwa uczestników wydarzeń, a także dokumenty archiwalne (publikowane w Rosji, a ostatnio przez IPN) oraz materiały z ówczesnej prasy.  Poszczególne partie tekstu ilustrowane są zdjęciami katów i ofiar, miejsc pamięci o popełnionych masowych zbrodniach, reprodukcjami plakatów propagandowych, rozkazów i artykułów.

Imperium Habsburgów: wspólnota narodów / Pieter M. Judson; przeł. Sławomir Patlewicz
Warszawa: Bellona, cop. 2017

Ukazując panoramę dziejów monarchii Habsburgów i rewidując utrwalone poglądy Pieter M. Judson wyjaśnia, dlaczego państwo to znaczyło tak wiele przez tak długi czas dla tak licznych Europejczyków ze środka kontynentu. Mimo odmienności mowy, religii, miejsca zamieszkania i tradycji miliony kobiet i mężczyzn miały poczucie wspólnej przynależności do swojego imperium, a urzędnicy, wojskowi, politycy i uczeni wkładali wiele inwencji by sprostać wyzwaniom drugiego co do wielkości państwa w Europie. Bezpośrednio przed jego rozpadem i potem, gdy już się dokonał, widziano w imperium nienaturalny zlepek wrogich grup etnicznych, anachroniczny imperialistyczny relikt. Autor bada źródła takich poglądów, najzupełniej niesłusznych.


O kształtowaniu się człowieka / Maria Montessori; przeł Luiza Krolczuk-Wyganowska; red.nauk. polskiego wydania Sylwia Camarda
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019
O kształtowaniu się człowieka to książka, w której Maria Montessori wyjaśnia podwaliny swojej koncepcji naturalnego rozwoju dziecka  oraz metody, którą określa jako „pomoc w zdobywaniu przez ludzką osobowość niezależności, środek do uwalniania ludzkiej niezależności z opresji uprzedzeń ciążących od zamierzchłych czasów na edukacji”.

Wybrane nowości - wrzesień 2019

Widziałem oblężenie Warszawy: sensacyjny nieznany dziennik z września 1939! / Alexander Polonius; przełożył Marek Przybyłowicz
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 201
8
Z płonącej stolicy przez Wilno, Kowno i Rygę do Londynu, a teraz książka o tym po 77 latach ukazuje się w Polsce. Widziałem oblężenie Warszawy jest jak scenariusz dobrego, trzymającego w napięciu filmu – zwykły przyjazd na wakacje do Polski zamienia się nagle w ciąg dramatycznych przygód i walkę o życie we wrześniu 1939 roku. Oblężenie Warszawy, rdzeń tej książki, świetnie udokumentował już amerykański fotograf Julien Bryan… który zresztą się tu pojawia. Dziennik Poloniusa jest równie dobrą relacją. Autor ma dar obserwacji i doskonale potrafi opowiadać ‒ jego opisy są szczegółowe i plastyczne jak zdjęcia, emocje doskonale ukazane, napięcie nie opada, a z kart wyłania się prawdziwy obraz życia w atakowanej Polsce i obleganej stolicy, z jasnymi, optymistycznymi akcentami, ale też z całym okrucieństwem wojny: ogromnymi zniszczeniami i śmiercią. O piszącym pod pseudonimem autorze wiadomo niewiele – że jest naukowcem, że od kilku lat mieszka w Wielkiej Brytanii i że ma rodzinę w Warszawie. Tyle sam o sobie powiedział. Ale czy istotnie mało o nim wiadomo? Pewne jest, że dopóki nie uda się odkryć i potwierdzić jego tożsamości, będzie o nim mówiła ta książka. A z niej wyłania się nie tylko obraz walczącej w 1939 roku Polski, ale także obraz jednego z jej synów – człowieka inteligentnego i wykształconego, zaradnego i wrażliwego, kochającego syna, wnuka i brata oraz bolejącego nad losem ojczyzny patrioty. Dobrego Polaka. Książka, wydana w Wielkiej Brytanii w 1941 roku, natychmiast zyskała rozgłos, a jej egzemplarze znajdują się w bibliotekach na całym świecie, w tym w bibliotece amerykańskiego Kongresu.


Cztery lata wojny w służbie komendanta: przeżycia wojenne 1914-1918 : droga do wolnej Polski / Roman Starzyński ; [red. Tadeusz Zawadzki]
Warszawa: Instytut Wydawniczy Erica, cop. 2012

Wspomnienia najstarszego z braci Starzyńskich – Romana, »Cztery lata wojny w służbie Komendanta. Przeżycia wojenne 1914-1918«, to książka wspaniała. Opowiada o młodym człowieku, idealiście oddanym idei niepodległościowej idącemu na wojnę wbrew swojemu słabemu zdrowiu. Poznajemy go od lat jego wczesnej młodości w zaborze rosyjskim, śledzimy jego losy w Krakowie, a potem na froncie. Obserwujemy jak dojrzewa intelektualnie i politycznie. Widzimy jaki wpływ wywiera na niego postać Komendanta – Józefa Piłsudskiego. Ksiażka ta jest nie tylko świetnie napisana (autor był polonistą z żyłką dziennikarską), ale też skrzy się nazwiskami, które wpływały na polską politykę i społeczeństwo przez następne kilkadziesiąt lat, np. jednym z jego nauczycieli był młody student – Marian Falski (późniejszy twórca najsłynniejszego polskiego elementarza), o Szefie Sztabu Generalnego (Stachiewicz) czy Komendancie Policji Państwowej (Zamorski) nie wspominając. Można zaryzykować stwierdzenie, że właśnie w Legionach tworzyły się przyszłe elity Drugiej Rzeczpospolitej. Jasne i ciemne strony życia w legionach Piłsudskiego Narodziny elit II Rzeczpospolitej Patriotyzm stosowany, a nie teoretyczny.


Czarnobyl: instrukcje przetrwania / Kate Brown; przełożył Tomasz S. Gałązka
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2019

26 kwietnia 1986 roku w Czarnobylu miała miejsce największa w dziejach katastrofa elektrowni jądrowej. Natychmiast rozpoczęła się gigantyczna akcja ratunkowa, a przez kolejne miesiące lekarze i niektórzy działacze partyjni z ogromnym poświęceniem walczyli o to, by zminimalizować wpływ eksplozji na zdrowie ludności zamieszkującej skażone tereny. Jednak równocześnie trwała inna akcja – propagandowa – której stawką były nie tylko interesy Związku Radzieckiego, lecz także wszystkich państw wykorzystujących energię jądrową. Kate Brown spędziła lata, wertując dokumenty w archiwach, przeprowadziła setki wywiadów z mieszkańcami Strefy Wykluczenia, z politykami, radzieckimi i zagranicznymi specjalistami od atomu. W efekcie szczegółowo opisała wydarzenia, które nastąpiły po katastrofie, ale przede wszystkim przygotowała wstrząsającą relację z tego, jak (i dlaczego) rządzący, ludzie nauki i media całego świata wspólnie wykreowali tę opowieść o Czarnobylu, którą znamy do dziś.

Kiedyś tu było życie teraz jest tylko bieda : o ofiarach polskiej transformacji / Katarzyna Duda
Warszawa : Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2019

Transformacja ustrojowa w Polsce, której 30. rocznica przypada w 2019 r., była złą zmianą dla robotników przemysłowych. Zlikwidowano miejsca pracy m.in. dla górników kopalni z Wałbrzycha i robotnic dolnośląskich fabryk, dla górników i hutników z Katowic, dla stoczniowców z Gdyni i Gdańska, dla robotników fabryki produkującej traktory w Warszawie, dla robotników fabryki produkującej aparaturę elektryczną w Przasnyszu, dla kucharek zakładu odzieżowego w Gorzowie Wielkopolskim, dla robotnic wyrabiających pluszaki w fabryce zabawek oraz dla dziewiarek z fabryki ubrań w Siedlcach. Książka opowiada o losach zawodowych przedstawicieli tych grup po 1989 r. Nie są to scenariusze karier „od pucybuta do milionera”. W kraju, który podlegał głębokiej deindustrializacji, zdobyte przez nich w PRL-u umiejętności zawodowe stały się niepotrzebne. Doświadczyli bezrobocia i podejmowali prace dorywcze, po czym znaleźli zatrudnienie jako ochroniarze/portierzy bądź osoby sprzątające. Przez długie lata doświadczali radykalnego wyzysku. Pracowali za 7, 5, a nawet 3 zł za godzinę. Po 300, 400, a nawet 500 godzin w miesiącu. Ich sytuacja uległa poprawie po 2017 r., niemniej jednak w 30. rocznicę transformacji ustrojowej nie mają chęci do świętowania. Nie o takiej Polsce marzyli.

Podróż do krainy zeków / Julius Margolin; przeł. Jerzy Czech
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2013

Książka Margolina stanowi niezwykłą relację z życia codziennego w sowieckich łagrach, w których autor, Żyd pochodzący z terenów należących przed wojną do Polski, spędził pięć lat, od 1940 do 1945 roku. Wspomnienia z tego okresu, spisane wkrótce potem, przez wiele lat spotykały się ze swoistym ostracyzmem; najpełniejsza ich wersja została opublikowana po francusku dopiero parę lat temu. Ta wyjątkowa książka z powodu kunsztu pisarskiego i erudycji autora oraz głębi refleksji filozoficznej bywała porównywana do dzieł Sołżenicyna i Herlinga-Grudzińskiego.

Tragiczny los artysty: Artur Grottger, Franciszek Wyspiański, Stanisław Wyspiański / Franciszek Ziejka
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", cop. 2019

Autor przedstawia losy trzech artystów: Artura Grottgera, Franciszka Wyspiańskiego i jego syna – Stanisława. Dwóch z nich zazdrośni o sławę bogowie zabrali do siebie wyjątkowo szybko: Artur Grottger zmarł w wieku 30 lat, a Stanisław Wyspiański mając lat 38. Ojciec autora Wesela, Franciszek Wyspiański, przeżył wprawdzie 65 lat, ale przestał tworzyć w wieku lat 40. Dramat tych twórców przypomina setki innych „wybrańców bożych” od niepamiętnych wieków zabieranych z tego świata w wieku młodzieńczym. Historie trzydziestu z nich przywołano w obszernej rozprawie wstępnej. Mamy nadzieję, że Czytelnik z równą jak autor tej książki pasją zanurzy się w materiałach źródłowych ukazujących tragedię dwóch artystów znanych (Artura Grottgera i Stanisława Wyspiańskiego) i jednego mało znanego (Franciszka Wyspiańskiego), ale z wielu względów również zasługującego na pamięć potomnych.


Prawowitość epoki nowożytnej / Hans Blumenberg; przełożył Tadeusz Zatorski; naukowo oprac. Mateusz Falkowski
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019

Książka ta stawia jedno z najbardziej frapujących pytań współczesności: pytanie o prawdziwe źródła pośredniowiecznej europejskiej kultury umysłowej i jej związki z chrześcijaństwem. Jeśli rzeczywiście – jak się powszechnie sądzi – pojęcia dzisiejszych nauk społecznych byłyby „zsekularyzowanymi” pojęciami teologicznymi, oznaczałoby to, że nowożytność dopuściła się swoistej intelektualnej czy duchowej nieprawości: odrzucając de facto chrześcijaństwo wraz z jego teologią, wykorzystywałaby w gruncie rzeczy jego substancję do własnych celów, wypaczając ją i deformując, a wręcz obracając przeciwko niemu. Tym samym okazałaby się niewdzięczną sukcesorką, gdyż przejmowałaby jakieś dziedzictwo, starannie zacierając ślady po spadkodawcach, co z kolei kazałoby wątpić w „prawowitość” epoki nowożytnej jako samodzielnej formacji intelektualnej, a przynajmniej doszukiwać się w jej dorobku niespłaconego długu kulturowego. Blumenberg podejmuje zdecydowaną polemikę z taką interpretacją współczesnej kultury umysłowej, dowodząc, że nowożytność formowała się w gruncie rzeczy w opozycji do chrześcijaństwa. Musiała odpowiedzieć na pytania pozostawione jej w spadku, ale uczyniła to samodzielnie i własnymi metodami, dlatego w pełni zasługuje na miano epoki prawowitej, wolnej od wszelkich długów kulturowych. Nie bez racji Ulrich Wilckens, protestancki biskup Lubeki, rodzinnego miasta Blumenberga, uznał Prawowitość epoki nowożytnej za radykalną próbę „odcięcia tych korzeni nowożytności, które tkwią w chrześcijaństwie”.

Planty krakowskie: Planty in Kraków / Piotr Nowakowski; oprac. red. Barbara Turnau, Jan Sadkiewicz; tł. Piotr Art, Tomasz Bieroń, Karolina Koriat
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", 2018

Czym są Planty dla Krakowa? Łatwo odpowiedzieć: Planty to jeden z najważniejszych symboli miasta, w którym jest ich tyle, że trudno je wszystkie wyliczyć. Czy można sobie wyobrazić współczesny Kraków bez Plant? Odpowiedź jest równie prosta: nie! A czy można sobie wyobrazić, że jakiś szalony deweloper zamienia Planty w atrakcyjne osiedle apartamentowców? Tak absurdalny pomysł może i byłby nawet ciekawy, ale bez wątpienia jego autor nie mógłby się czuć bezpiecznie w Krakowie. Przypomniały mi się słowa Sławomira Mrożka, który przed laty zapytał mnie, czy wiem, czym są krakowskie Błonia. Po czym ze zjadliwym uśmiechem wyjaśnił, że to upiorny sen dewelopera... To samo można powiedzieć o Plantach – i chyba nawet mocniej niż o Błoniach: tyle tam drzew do wycięcia, no i bliżej Rynku. Postrzeganie Plant jedynie w kategoriach i perspektywie miejskiej przestrzeni jest wielkim błędem: są one przecież przede wszystkim niemym świadkiem wszelkich ludzkich emocji i zdarzeń, od uniesień miłosnych poczynając, na zbrodniach kończąc. Gdyby plantowe drzewa umiały mówić! Widziały ludzi śmiejących się i płaczących, samotnych i nieszczęśliwych, w radosnej euforii po zdanym egzaminie na polonistyce przy Gołębiej 20... Widziały dostojne uniwersyteckie pochody do kolegiaty Świętej Anny, ale i tysiące bezdomnych śpiących na ławkach. Słyszały, jak dzwon Zygmunt bił w chwilach podniosłych – i wycie pijaczków, których rozpiera nienawiść lub miłość do klubu Cracovii lub Wisły. Te drzewa widziały i słyszały wszystko; nic, co ludzkie, nie jest w stanie ich zaskoczyć. W tej książce próbuję zmierzyć się z pytaniem, czym są dla mnie Planty. Staram się udowodnić oczywistą prawdę, że są po prostu piękne. A jak widzą je inni?

Prawie nic: Józef Czapski: biografia malarza / Eric Karpeles; przełożył Marek Fedyszak
Warszawa: Oficyna Literacka Noir sur Blanc, cop. 2019

Pierwsza na polskim rynku rzetelna biografia sensu stricto Józefa Czapskiego, napisana przez zafascynowanego nim Amerykanina (w 2007 r. Zeszyty Literackie wydały „Portet Józefa Czapskiego” Wojciecha Karpińskiego). Józef Czapski – żołnierz, postać publiczna, świadek historii, pamiętnikarz, pisarz i malarz. Jego życie objęło niemal cały wiek dwudziesty. W czasie Rewolucji był studentem w Petersburgu, w szalonych latach dwudziestych – malarzem w Paryżu. Jako polski oficer rezerwy wróciwszy do ojczyzny walczył z Niemcami na początku II wojny światowej, przez Sowietów został wzięty do niewoli i cudem ocalał z masakry tysięcy jego towarzyszy broni. Potem nie wrócił do Polski, pracował w powojennym Paryżu, zdając relacje z tragicznego położenia swojego kraju niszczonego przez totalitarny ustrój. Wydane tuż po wojnie, choć mniej znane, wspomnienia Czapskiego z sowieckiego obozu Na nieludzkiej ziemi, wyprzedzają Archipelag Gułag Sołżenicyna o ćwierć wieku. Czapski narzucił sobie również ścisłą dyscyplinę jako malarz – twórczość ta nadawała sens jego życiu i przez dziesięciolecia zajmował się nią codziennie.


J. R. R. Tolkien: pisarz stulecia / T. A. Shippey; przekł. Joanna Kokot
Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, cop. 2019

Zgodnie z wynikami najnowszych plebiscytów, J. R. R. Tolkien wciąż pozostaje "najbardziej wpływowym pisarzem stulecia", a Władca Pierścieni "książką stulecia". Na poparcie tych ocen profesor Tom Shippey, wybitny mediewalista i badacz literatury fantasty, daje nam fascynujący przewodnik po dziełach Tolkiena, koncentrując się szczególnie na Hobbicie, Władcy Pierścieni i Silmarillionie.
Główną część książki Tolkien. Pisarz stulecia stanowią trzy rozdziały poświęcone analizie Władcy Pierścieni jako językowej i kulturowej mapie, jako skomplikowanej sieci opowieści i jako odpowiedzi na znaczenie mitu. Profesor Shippey analizuje naturę zła w Władcy Pierścieni, omawia także skomplikowane przeplatanie się wielu wątków, gdy narracja koncentruje się na losach kolejnych postaci, które tworzy bogatą i złożoną opowieść, świadczącą o talencie twórcy. Pozostałe rozdziały omawiają anachroniczną naturę hobbitów w heroicznym świecie Śródziemia w Hobbicie, wagę Silmarillionu dla kanonu utworów Tolkiena, a także związek pomniejszych utworów, takich jak Rudy Dżil i jego pies czy Liść, dzieło Niggle'a z życiem pisarza. Książka Tolkien. Pisarz stulecia wyjaśnia co czyni wszystkie te utwory ponadczasowymi. Pokazuje też, że można czerpać przyjemność z lektury nawet trochę trudniejszego tekstu, jakim jest Silmarillion, omawiając walki, morderstwa i zdrady wśród elfów w czasie ich wędrówki do Śródziemia i wojny z Morgothem, pierwszym Czarnym Władcą. Nie zgadzając się z niekompetentnymi krytykami, którzy często bywają uprzedzeni do Tolkiena i fantasy w ogóle, profesor Shippey proponuje nowe podejście do Tolkiena i fantasy, ujawnia wagę języka w literaturze, a także pokazuje jak Hobbit, Władca Pierścieni i Silmarillion stały się częścią żywej tradycji snucia opowieści, której korzenie sięgają poprzez Baśnie braci Grimm aż do Eddy Starszej i Beowulfa. Książka ta oferuje czytelnikom głębsze zrozumienie zarówno profesora Tolkiena, jak i jego najważniejszych utworów. Funkcjonuje także jako zarazem uczony i zajmujący przewodnik wprowadzający czytelników w jedne z najlepszych i najbardziej wpływowych utworów fantasy, jakie kiedykolwiek napisano.
 
Królowie walca: życie, czasy i muzyka Straussów / Joseph Wechsberg ; przeł. Maria Boduszyńska-Borowikowa. - Wyd. 2
Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1999

"Królowie walca" to historia rodziny kompozytorów i wykonawców muzyki rozrywkowej: walców, polek, kadryli, ale przede wszystkim owych walców wiedeńskich, które w XIX wieku podbiły świat. Członkowie tej zadziwiająco utalentowanej rodziny to Johann starszy (1804-1849) i jego synowie: Johann młodszy (1825-1899), Josef (1827-1970) i Eduard (1835-1916). Najsłynniejszym z tej czwórki jest Johann-syn, ale i ojciec nie poszedł w zapomniane; do dziś grywa się jego kompozycje. Najzdolniejszy był niewątpliwie Josef, lecz zaczął komponować stosunkowo późno, a zmarł młodo. Najmniej zdolny Eduard odznaczał się najbardziej demoniczną urodą i talentami organizatorskimi; on to przez wiele lat prowadził ogromne jak na owe czasy przedsiębiorstwo rozrywkowe Straussów.

 
Polscy himalaiści: pierwsza polska wyprawa w Himalaje / Dariusz Jaroń
Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2019

Tuż przed wybuchem II wojny światowej grupa polskich wspinaczy dokonała jednego z najbardziej spektakularnych wyczynów. 2 lipca 1939 roku na szczycie Nanda Devi East stanęli Jakub Bujak i Janusz Klarner, pisząc efektowną kartę w dziejach nie tylko polskiego himalaizmu. Radość w obozie nie trwała długo. Dwa tygodnie później potężna lawina pogrzebała żywcem pozostałych członków wyprawy, Stefana Bernadzikiewicza i ojca polskiego himalaizmu Adama Karpińskiego. Pogrążeni w żałobie koledzy ruszyli w drogę powrotną. Na statku do Europy usłyszeli o niemieckiej agresji na Polskę. Janusz Klarner trafił na front, a następnie w szeregi AK, a Jakub Bujak w filmowym stylu przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie pracował nad tajnymi projektami zbrojeniówki. Kiedy wydawało się, że los okaże się dla nich łaskawy i pierwsi polscy himalaiści ułożą sobie życie w powojennych realiach, obaj w tajemniczych okolicznościach przepadli bez śladu. Tak jakby w pogłoskach o klątwie dotykającej zdobywców Nanda Devi kryło się ziarno prawdy

Dialog w roli głównej: polszczyzna we współczesnym kinie na przykładzie wybranych autorów / Małgorzata Miławska-Ratajczak
Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, cop. 2018

Prezentowany w monografii punkt widzenia, metaforycznie sygnalizowany już w początkowych słowach tytułu, służy podkreśleniu właściwego dialogowi miejsca w dziele filmowym. W swoistym, osobnym, niezwykle przyjemnym w odbiorze idiostylu ze sporą dozą humoru, Autorka przeprowadza krok po kroku naukową, acz zrozumiałą dla każdego miłośnika X muzy, analizę środków językowych składających się na różne sposoby autorskiego kształtowania polszczyzny (zwanych strategiami stylistyczno-językowymi), czyli strategię kumpla w filmach Juliusza Machulskiego, strategię anatoma w dziełach Marka Koterskiego, strategię wrażliwca w kinie Jana Jakuba Kolskiego, strategię prowokatora w utworach Władysława Pasikowskiego i strategię naturalisty u Wojciecha Smarzowskiego. Językoznawcze (a więc stereotypowo kojarzone z nudną szkolną gramatyką), konsekwentne od pierwszych do ostatnich stron książki spojrzenie na współczesne dzieła filmowe okaże się z pewnością zaskakująco interesujące dla wielu czytelników.

Wybrane nowości - lipiec 2019

Orlęta lwowskie / Wojciech Roszkowski
Kraków: Biały Kruk, 2019

W nocy z 31 października na 1 listopada 1918 r. siły ukraińskie niespodziewanie opanowały Lwów i ogłosiły powstanie państwa ukraińskiego. Miasto, zamieszkane w większości przez Polaków, będące silnym ośrodkiem polskiej kultury, nauki i życia politycznego, miało stać się teraz stolicą Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i siedzibą jej rządu. W ten sposób u schyłku I wojny światowej w tym wieloetnicznym mieście doszło do bolesnego zderzenia polskich i ukraińskich aspiracji niepodległościowych.vW setną rocznicę tych wydarzeń znany i ceniony historyk prof. Wojciech Roszkowski prezentuje książkę poświęconą polsko-ukraińskim zmaganiom o Lwów w latach 1918-1919. „Orlęta Lwowskie” (wyd. Biały Kruk) opowiadają o bohaterskiej obronie miasta prowadzoną u zarania niepodległości przez jego polskich mieszkańców, która stała się przykładem poświęcenia Polaków dla Ojczyzny i przeszła do narodowej legendy, żywej jest do dziś. I warto ją przypominać, żeby nie poszła w zapomnienie…

 
Wojna domowa w Rosji 1917-1920 / Evan Mawdsley ; przekł. Monika Popławska
Warszawa: Bellona, cop. 2010

Jeśli przymiotnik apokaliptyczny pasuje do jakiegokolwiek wydarzenia z najnowszej historii świata, to wojna domowa w Rosji. Nie oznacza to, że wydarzenia z okresu 1917-1920 przypominały koniec świata. Rewolucjoniści postrzegali je raczej jako początek nowego porządku rzeczy w wymiarze ludzkim, i nawet jeśli nie odnaleźli Nowego Jeruzalem, po upływie siedemdziesięciu lat można stwierdzić, że z pewnością stworzyli w Rosji coś niezwykłego i trwałego. Objęcie przez nich władzy odbyło się za cenę ogromnego cierpienia oraz nie do końca poznanej, lecz zapewne ogromnej liczby ofiar - najprawdopodobniej od siedmiu do dziesięciu milionów ludzi. Wojna, zaraza, głód i śmierć - Czterej Jeźdźcy Apokalipsy - przez trzy lata pustoszyły największe państwo w Europie.

 
Tajemnice walizki generała Sierowa: dzienniki pierwszego szefa KGB 1939-1963 / projekt Aleksandra Hinsztejna ; [tłumaczenie Aleksander Janowski, Jan Cichocki]
Konstancin-Jeziorna: Wydawnictwo REA-SJ, 2016

Opublikowane przez wnuczkę w 2017 roku w Rosji, czyli dwadzieścia osiem lat po śmierci Iwana Sierowa, dzienniki wywołały burzliwą dyskusję wśród historyków i w mediach. Ich autor, niewątpliwie jedna z najmroczniejszych postaci XX wieku, niezależnie od narracji, jaką przyjął, i systemu, w jakim funkcjonował, w masowej świadomości Polaków i wielu innych narodów był i pozostanie oprawcą. Ta książka nikogo nie pozostawi obojętnym. Jest to jedyna dostępna osobista relacja generała służb specjalnych ZSRR. Ukazuje zaplecze stalinowskiej polityki z czasów II wojny światowej, techniki działania NKWD i KGB, szczegóły tajnych akcji wywiadu, a także metody i przebieg komunizacji okupowanych po wojnie państw, w tym Polski.

Historia świadomości europejskiej / wybór i opracowanie Antoine Arjakovsky; tłumaczenie Agata Kozielska
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019

Żyjemy w Europie. Problemy Unii Europejskiej dotyczą nas wszystkich. „Historia świadomości europejskiej” to wybór esejów badaczy i intelektualistów, którzy opisują kształtowanie się (i rozpad) wartości europejskich. Przyglądają się wydarzeniom, osobom i myślom, które wpłynęły na to, jak definiujemy „europejskość” od czasów starożytnych do współczesności. Dlaczego członkostwo w Unii Europejskiej zaczęło zależeć od ekonomicznych kalkulacji? Czy idee przyświecające powstaniu wspólnoty przestały mieć znaczenie? Czy państwa europejskie nadal kierują się dobrem wspólnym? Czy nad utrzymanie pokoju, pojednanie i integrację zaczęły przekładać własne interesy? Dlaczego ulegamy pobudkom nacjonalistycznym zapominając o tym, na czym naprawdę opiera się nasza narodowa i europejska tożsamość?

 
Moniuszko: powieść biograficzna / Władysław Fabry
Kraków: Biały Kruk, 2019
Stanisław Moniuszko (1819–1872), herbu Krzywda, nie bez powodu nazywany jest ojcem polskiej opery narodowej, choć duchem patriotycznym przesiąknięta była cała jego twórczość, także liczne pieśni, kantaty, operetki, utwory symfoniczne. Do dziś wykonywane są dzieła kompozytora z dwunastu „Śpiewników domowych” zawierających 268 pieśni do słów różnych wybitnych poetów romantycznych, polskich i obcych tłumaczonych na nasz język, a także do utworów ludowych. Moniuszko żył dość krótko, 53 lata, ale niezwykle intensywnie. Poświęcił się bez reszty muzyce i rodzinie (miał dziesięcioro dzieci). Gdy zamieszkał w Wilnie, został organistą i wciąż komponował, ale także nauczał, organizował życie muzyczne w mieście. W 1858 r. osiadł z rodziną w Warszawie, gdzie objął stanowisko dyrektora Opery. Kilka lat później został także wykładowcą w Instytucie Muzycznym. Niezapomnianą sławę i miejsce w panteonie polskiej sztuki przyniosły mu przede wszystkim opery „Halka” i „Straszny dwór”. Jak entuzjastycznie były przyjmowane te utwory, najlepiej świadczy fakt, że Paulina Rivoli, odtwórczyni roli Halki, musiała po premierze 17 (!) razy bisować. Wówczas jednak sława i sukcesy artystyczne niekoniecznie przekładały się na materialne. Stanisław Moniuszko w zasadzie całe życie zmagał się z niedostatkiem. Jak to życie wyglądało i od strony sceny, i od kulis, opowiada barwna powieść biograficzna znakomitego muzykologa, literata oraz publicysty Władysława Fabry’ego.

 

Historia świata: atlas ilustrowany / red. atlasu Witold Sienkiewicz; oprac. i red. map Konrad Banach [et al.]; rys. Elżbieta Lubomirska, Marek Szyszko
Warszawa: Demart, 2010

Nowość Demartu, jest obszerną pozycją, tak pod względem objętościowym, jak i gabarytowym. Na czterystu siedemdziesięciu ośmiu stronach umieszczono przeszło dwieście sześćdziesiąt map, około dwóch tysiący ilustracji, a także kalendaria i genealogie. Atlas podzielono na siedem rozdziałów. Jak zawsze Wydawnictwo postarało się o świetną publikację, gdzie na pierwszy plan wychodzi zjawiskowa strona kartograficzna, tak niezbędna dla osoby zajmującej się dziejami. Mapy są barwne, czytelne, dokładne oraz wzbogacone o pomocne legendy. Z całą stanowczością można uznać je za nieocenioną pomoc w czasie przygotowywania się do zajęć w szkole oraz na egzaminy.

Polacy na krańcach świata : XIX wiek / Mateusz Będkowski
Warszawa : Promohistoria (Histmag.org), 2018

Od tajemniczej Ameryki Południowej, przez gorącą Afrykę, nieprzystępną Syberię aż do dalekiej Australii – Mateusz Będkowski zabiera nas na wyprawę śladami polskich XIX-wiecznych podróżników: naukowców, poszukiwaczy przygód i zesłańców. Pokazuje przy tym, jak w dziewiętnastym stuleciu wyglądały kulisy podróży na odległe lądy, z czego żyli podróżnicy i jak przysłużyli się lepszemu poznaniu egzotycznych krain. To opowieść o świecie wkraczającym w nowoczesność i ludziach gotowych na każdą przygodę.


Witkacy i reszta świata / Tomasz Bocheński
Łódź: Officyna, 2010

Książka Tomasza Bocheńskiego Witkacy i reszta świata stawia twórczość Stanisława Ignacego Witkiewicza w nowej perspektywie – wydobywając na światło dzienne obszary aktywności intelektualnej i artystycznej do tej pory zaniedbane, zapomniane, niedostrzeżone. Wyznacza tym samym nowy horyzont odczytania twórczości innych twórców modernizmu, proponując spojrzenie właśnie przez pryzmat twórczości Witkacego. Jej celem jest pokazanie artysty włączającego się we wszystkie ważne „spory” modernizmu: o tajemnicy i niewyrażalności, o ironii i autoironii, o piekle współczesności, o roli artysty w społeczeństwie masowym, o relacji wobec pokolenia ojców, o pojedynkach właściwych i słownych, o normach obyczajowych.

 
Opowiadania / Zdzisław Beksiński; wybór i oprac. krytyczne Tomasz Chomiszczak
Olszanica: Bosz, 2015

Zdzisław Beksiński był artystą wszechstronnym. Malarstwo, rzeźba, rysunek, grafika, fotografia - to jego najbardziej znane pasje twórcze. Ale mało kto wie, że w latach 60., nie zaprzestając działalności plastycznej, próbował swoich sił także w pisarstwie. Epizod literacki był krótki i intensywny: w niespełna dwa lata powstało 40 opowiadań lub fragmentów, po czym sanocki artysta spakował wszystkie maszynopisy oraz rękopisy, by już nigdy do nich nie wrócić. Pół wieku później pojawia się wreszcie drukiem pierwszy wybór jego niesamowitych - w każdym znaczeniu tego słowa - tekstów. Oniryzm, pastisze literatury sensacyjnej i antyutopijnej, surrealizm, zabawy formą, nawiązanie do estetyki filmu, widowiska telewizyjnego i popkultury, literatura konfesyjna i dygresyjna, humor i makabra - lektura Beksińskiego to pisarska podróż przez liczne znane nurty i mody literackie XX wieku. Zapraszamy do niej nie tylko fanów Beksińskiego i jego sztuki, lecz także amatorów mocnej literatury.
 
Anioł śmierci / Lucía Puenzo; tł. Bernardeta Krysztofiak
Zakrzewo: Wydawnictwo Replika, cop. 2014

ROK 1945. Najgroźniejsi zbrodniarze wojenni, m.in. Josef Mengele, przedostają się na tereny z których nie grozi im ekstradycja do Europy. ROK 1960. Rodzina z dwójką dzieci przemierza Pustynię Patagońską, by objąć spadek po zmarłej krewnej. Spotykają urokliwego, dystyngowanego Niemca, który podaje się za specjalistę od genetyki i ofiarowuje pomoc w leczeniu 12-letniej Lilith, co nieodwracalnie zmieni jej życie…Tak rozpoczyna się mrożące krew w żyłach spotkanie z potworem, który przybierając ludzką twarz, wkracza w intymny świat niczego niepodejrzewającej rodziny.

Tajemnica mojej matki: powieść oparta na prawdziwych wydarzeniach z czasów Holokaustu / Jenny L. Witterick ; przeł. Katarzyna Waller-Pach
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2014

Tajemnica mojej matki, zainspirowana filmem o Sprawiedliwej Wśród Narodów Świata Franciszce Halamajowej i jej córce. Dwie żydowskie rodziny i Niemiec dezerter ukrywający się pod jednym dachem i niewiedzący o sobie nawzajem, dwie Polki udzielające im schronienia z narażeniem własnego życia – oto różne perspektywy tej bardzo prosto i zwięźle opowiedzianej historii. Stanowi ona spuściznę głęboko ludzkiego współczucia, szczodrości i niewypowiedzianej odwagi zwyczajnych kobiet, które w okrutnych czasach dokonały nadzwyczajnego czynu.

Alfabet duszy i ciała / Józef Tischner ; opracowanie i wybór tekstów Wojciech Bonowicz
Kraków : Wydawnictwo Znak, 2018

Nowe wydanie, opracowane przez Wojciecha Bonowicza, zawiera nieznane teksty księdza i filozofa. Ciało, dialog, miłość, nadzieja, solidarność, demokracja, życie i śmierć – to tylko niektóre z pojęć opisanych w „Alfabecie duszy i ciała” księdza Józefa Tischnera. Uniwersalne myśli i mądrość człowieka gór pokazują, jak żyć autentycznie i twórczo. Ksiądz Tischner staje się naszym przewodnikiem. Wyrywa nas z letargu. Pokazuje, co jest źródłem wolności. We wstępie czytelnik otrzymuje wyjaśnienie, czego może się spodziewać na kolejnych stronach lektury. – Są to wydobyte z Tischnera pigułki na różne dolegliwości naszego czasu. Czy okażą się skuteczne, to już inna rzecz.

Mityczne drzewa: mity, wierzenia i legendy, lecznicza moc drzew, odwieczna więź człowieka i drzewa / Ursula Stumpf, Vera Zingsem, Andreas Hase; [przekład Barbara Tarnas, Joanna Dżdża, Katarzyna Łakomik, Daria Kuczyńska-Szymala]
Warszawa: Wydawnictwo Amber, 2018

Unikatowy, wysmakowany album. Mity, wierzenia i legendy. Lecznicza moc drzew. Odwieczna więź człowieka i drzewa. Zachwycająca opowieść, a zarazem kompendium najnowszej wiedzy o mitycznej, magicznej i uzdrowicielskiej mocy drzew. 15 gatunków europejskich drzew: ich natura, związane z nimi obyczaje, zastosowanie w rzemiośle i użytku codziennym. Od starożytnych legend, przez podania ludowe, obyczaje i tradycje, aż po przepisy na szarlotkę i nalewki.

 

Wybrane nowości - czerwiec 2019

Słowo jest w człowieku: poradnik językowy / Jan Miodek
Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2007

Profesor Jan Miodek, człowiek instytucja, najpopularniejszy polski językoznawca od lat z sukcesem wyjaśniający w telewizji i prasie zawiłości języka, zamieszczone w książce teksty poświęcił stanowi i przemianom współczesnej polszczyzny. Najobszerniejsza jest część o nowych słowach i przekształcaniu dawnych znaczeń oraz o ekspansji wyrazów o rodowodzie anglosaskim. Autor wiele uwagi poświęcił też przeróżnym pomysłom i modom w kształtowaniu nowych słów. W częściach dotyczących odmiany wyrazów i składni znajdziemy opis dominujących obecnie tendencji i najczęściej popełnianych błędów. Z pewnością pomocne okażą się również opisy zjawisk językowych z zakresu wymowy i pisowni nazw własnych oraz interpunkcji, zawarte w dwóch ostatnich częściach.

 
ABC polszczyzny / Jan Miodek
Wrocław : Wydawnictwo Dolnośląskie, 2007

Jan Miodek - znany z telewizyjnych wykładów profesor lingwista staje się ostatnio tak zwaną osobowością telewizyjną - udziela wywiadów, deklaruje swoje zamiłowanie do występów przed dużą publicznością. Jednocześnie zbiera laury jako językoznawca i popularyzator wiedzy. Są to zasłużone wyróżnienia. Wiedza Miodka na tematy językowej poprawności jest ogromna, niezwykłe są jego umiejętności prowadzenia ciekawej gawędy, a polszczyzna zdumiewająco staranna. Wszystkie te walory widać w tym poradniku.

 
Generał Józef Haller 1873-1960 / Krzysztof  Kaczmarski, Wojciech J. Muszyński, Rafał Sierchuła
Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2017

Album poświęcony gen. broni Józefowi Hallerowi, wydany wspólnie przez Instytut Pamięci Narodowej i Wojskowe Biuro Historyczne, powstał w setną rocznicę utworzenia Armii Polskiej we Francji, tzw. „Błękitnej Armii generała Hallera”. Publikację podzielono na trzy części: czas do wyjazdu generała do Francji, okres od utworzenia tam Armii Polskiej aż do wybuchu II wojny światowej oraz okres emigracji po zakończeniu wojny, ukazuje etapy życia generała ilustrując jednocześnie losy i dzieje państwa polskiego i Polaków. Wzbogacony o liczne, niepublikowane dotąd fotografie pochodzące ze zbiorów nie tylko IPN i WBH, ale także wielu instytucji i osób prywatnych jest hołdem oddanym polskiemu czynowi zbrojnemu w XX w.

 
Zajeździmy kobyłę historii: wyznania poobijanego jeźdźca / Karol Modzelewski
Warszawa: Wydawnictwo "Iskry", cop. 2013

Wspomnienia wybitnego historyka mediewisty, działacza politycznego, jednego z grona najbardziej znanych opozycjonistów z czasów  Polski socjalistycznej. Książka ukazuje dzieje rodziny i losy jego samego na tle historii politycznej Polski od lat czterdziestych  XX wieku po chwilę obecną. Opowiedziana z troską o szczegóły historyczne ukazuje postawy opozycjonistów z lat sześćdziesiątych, z  czasu „Solidarności” i okresu przemian ustrojowych w naszym kraju, zwraca uwagę na wielość koncepcji i różnorodność dróg dojścia do  pełnej demokratyzacji życia politycznego w Polsce od prób naprawiania systemu socjalistycznego aż po zupełne odejście od jego  założeń. Napisana czystym, precyzyjnym językiem historia jest dokumentem o kolosalnym znaczeniu dla zrozumienia dziejów Polski w  drugiej połowie dwudziestego wieku.2

Tamten Lwów. T. 1 , Oblicze miasta / Witold Szolginia; [red. Krzysztof Szolginia, Jacek Tokarski]
Kraków: Wydawnictwo Wysoki Zamek, 2010

Tamten Lwów t. 1 Oblicze miasta otwiera ośmiotomową opowieść o Lwowie autorstwa Witolda Szogini, jednego z największych znawców  tego miasta. Oblicze miasta to spojrzenie na Lwów z szerokiej perspektywy. To opis najważniejszych jego składników –  panoram,  placów, parków, ogrodów, struktury wodnej, świątyń, gmachów publicznych czy pomników. Jest to opowieść Człowieka zakochanego bez  pamięci w mieście swojej młodości przetykana cytatami i wspomnieniami wielkich lwowiaków – Jana Parandowskiego, Stanisława  Wasylewskiego, Józefa Wittlina, Stanisława Lema i innych. Po lekturze książki czytelnik może odczuwać pewien niedosyt. Można to  porównać z pierwszą wizytą w jakimś nowym, pięknym mieście. Już coś się widziało, już coś się wie, ale to ciągle mało. W takiej  sytuacji rodzi się często postanowienie – ja tu muszę jeszcze wrócić. Tamten Lwów t.1 daje ogólny, ale bardzo systematycznie  przedstawiony opis Lwowa. Zachęca do głębszego poznania tego pięknego  miasta i jego złożonej historii.  Ostatni rozdział pt. Krajobrazy serdeczne to kilkanaście wierszy Autora pisane bałakiem –  językiem którym posługiwała się  większość mieszkańców przedwojennego Lwowa – przynajmniej w mniej oficjalnych kontaktach. Dziś język ten już nie istnieje, odszedł  wraz z polskim Lwowem.        
    Bardzo ważna jest ilustracja z I strony okładki. Przedstawia jednego z dwóch lwów stojących niegdyś przed Pomnikiem Chwały  na Cmentarzu Orląt. Pomimo odbudowy cmentarza lew nie powrócił na swoje dawne miejsce (prawdopodobnie rzeźba stoi przy drodze  wyjazdowej ze Lwowa w stronę Tarnopola). Nie odtworzono też pięknej kolumnady. Zdjęcie to dopełnia w sposób jednoznaczny pierwszy  wyraz tytułu książki – Tamten, czyli już nieistniejący. Trzeba też pamiętać, że lew był przez wieki symbolem Lwowa, mieszkańcy  utożsamiali się z cechami króla zwierząt. Ten z Cmentarza Orląt patrzy dumnie, a jedną łapę trzyma na tarczy z napisem Zawsze wierny.

Ważniejsze niż Wszechświat / Michał Heller
Kraków: Copernicus Center Press, 2018

Dlaczego w ogóle coś istnieje? Dlaczego to coś jest Wszechświatem? I to Wszechświatem, który ulega naszej poznawczej zaborczości?  Czy da się wyzwolić z niewoli czasu? Czy istnienie zła w historii Wszechświata da się jakoś usprawiedliwić? Jak pogodzić naukowy  obraz świata z jego religijną wizją? W swojej najnowszej książce Michał Heller zastanawia się nad wielkimi zagadnieniami, jakie  stawia Wszechświat i nasza własna egzystencja, sięgając do szerokiego zaplecza rozmaitych działów nauki, wielu dociekań  filozoficznych, analiz teologów i różnych myślicieli.


Tajemnica i znaczenie zwojów znad Morza Martwego / Hershel Shanks; z ang. przeł. Olga Zienkiewicz
Warszawa: "Książka i Wiedza", cop. 2002

W 1947 roku beduiński pasterz dokonał sensacyjnego odkrycia kilku starożytnych rękopisów hebrajskich w jednej z grot nad Morzem  Martwym, niedaleko osady Qumran. Prace nad uporządkowaniem, tłumaczeniem i opracowaniem rękopisów trwają do dzisiaj. Dlaczego  uczeni zwlekali tak długo z publikacją tekstów qumrańskich Ile rękopisów odnaleziono i co zawierają Ile zwojów dostało się w ręce  prywatnie i być może nigdy nie zostaną upowszechnione Dla tych, którzy chcą zrozumieć dzieje chrześcijaństwa, rękopisy znad Morza  Martwego będą przeżyciem fascynującym i wzbogacającym. Dla wielu, są one wciąż zagrożeniem. Obecnie, po kilkudziesięciu latach  zażartych sporów wokół ich udostępnienia i interpretacji, otrzymujemy do rąk najpełniejsze omówienie zawartych w nich rewelacji.

Piękna litera: kursywa angielska / Ewa Landowska
Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów, cop. 2019

Piękna Litera nie jest w swym założeniu kompendium wiedzy o kaligrafii. W prostej, minimalistycznej formie nawiązuje do klasycznych  podręczników kaligrafii. Fani albumowych wydań nie znajdą tu nic dla siebie. Miłośnicy pięknej klasycznej litery mogą liczyć na  kilka cennych wskazówek - jak pracować z literą, gdy nie ma się możliwości uczestniczenia w zajęciach, jak unikać błędów, jak  nauczyć się je dostrzegać, jak ćwiczyć.

Kobiety z bloku 10: eksperymenty medyczne w Auschwitz / Hans-Joachim Lang; przełożyła Eliza Borg
Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2019

Ta historia nie została dotąd należycie zbadana i opisana. Od kwietnia 1943 roku istniał w Auschwitz blok 10, gdzie dokonywano  zbrodniczych eksperymentów medycznych – na około ośmiuset kobietach rzeźnicy nazywający się lekarzami szukali najbardziej  skutecznych metod sterylizacji, tak aby po wygranej wojnie uniemożliwić elementom niepożądanym na rozmnażanie. Operacje,  naświetlania, toksyczne zastrzyki przeżyło trzysta kobiet. Część z nich opowiedziała autorowi, co im robiono. Kim był niesławny  profesor Clauberg, „specjalista” od sterylizacji. Jak działało jego „laboratorium”. Jakie metody stosowali i co „badali” inni  pseudo-lekarze. Historia ofiar, katów, sadystycznych „operacji” i codzienności obozu opisana na podstawie badań archiwalnych i  rozmów z ofiarami. Lang opowiada, kim były te kobiety, co się z nimi stało, jak radziły sobie w codziennym życiu i z czym po wojnie  musiały sobie radzić.

Wiedza lecznicza św. Hildegardy z Bingen od A do Z: jak być zdrowym "od stóp do głów" / Wighard Strehlow; tł. Edyta Panek
Kraków: Wydawnictwo Esprit, 2010

Chcesz cieszyć się dobrym zdrowiem, urodą, odnaleźć szczęście i spokój duchowy? Poznaj medycynę Hildegardy z Bingen, która widzi  człowieka kompleksowo, nie oddzielając sfer fizycznej, psychicznej i duchowej! Medycyna Hildegardy popadła w zapomnienie na okres  ośmiuset lat. Dopiero w XX wieku, współcześni niemieccy lekarze, badając teksty świętej z Bingen, zainteresowali się jej  kompleksowym widzeniem człowieka i niezwykłą jak na czasy, w których żyła wiedzą, a przede wszystkim możliwością zastosowania jej  odkryć we współczesnej medycynie. Wyniki ich prac okazały się niebywałe - praktyka medyczna dowiodła, że konsekwentne stosowanie  rad Hildegardy nie tylko zmniejsza znaczenie ryzyko zachorowania na wiele chorób, ale może również istotnie wspomóc organizm w  walce z infekcjami, które się rozpoczęły, również przewlekłymi. Książka dra Wigharda Strehlowa, to już trzecia publikacja słynnego  niemieckiego lekarza, która pojawia się w polskim wydaniu. Autor, autorytet w dziedzinie współczesnego zastosowania medycyny  Hildegardy, przedstawia czytelnikowi prosty poradnik, w którym znajdzie on wszystkie informacje potrzebne do zastosowania w  praktyce wiedzy medycznej Hildegardy.

Ortoreksja: zdrowe odżywianie - rozsądek czy już obsesja? / Renee McGregor; przekład Magda Witkowska
Warszawa: Laurum - MT Biznes, 2018

Gdy zdrowe odżywianie staje się obsesją…
Ortoreksja to zaburzenie odżywiania, które trudno rozpoznać. Nagle przestaje chodzić o oczyszczenie organizmu czy ograniczenie  liczby spożywanych kalorii. Rezygnacja z pewnych produktów w imię „czystości” czy idealnej diety może szybko przerodzić się w  trudny do przezwyciężenia nawyk, który będzie pociągać za sobą poważne konsekwencje w sferze zdrowia fizycznego i psychicznego.  Niebezpieczeństwo popadnięcia w obłęd zdrowego odżywiania dodatkowo potęguje współczesny świat. Ogólny skutek zalewu informacji i  dezinformacji w mediach jest taki, że toniemy w morzu dezorientacji i sprzeczności – a ludzie podatni stają się jeszcze bardziej  podatni. Dietetyk, specjalistka w dziedzinie zdrowego żywienia i zaburzeń odżywiania, Renee McGregor, po raz pierwszy ujawnia  prawdę, która kryje się za maską niebezpiecznych diet. Powołując się na doświadczenia z pierwszej ręki i liczne analizy, autorka  przedstawia narzędzia, dzięki którym osoby dotknięte tym problemem mogą powrócić do zrównoważonego i naprawdę zdrowego modelu  odżywiania się. Lektura obowiązkowa dla każdego, kto się martwi, że mógł przesadzić ze „zdrowym” stylem życia. Renee McGregor  podchodzi do tego ważnego tematu rzetelnie i z wielką empatią. To przystępna i merytorycznie poważna książka, pełna praktycznych  rad.

Antybiotyki ziołowe: naturalna alternatywa dla leczenia lekoopornych infekcji / Stephen Harrod Buhner; przekł. Katarzyna Bartmańska 
Rzeszów: Wydawnictwa Biały Wiatr, 2019

Odkrycie antybiotyków na początku XX wieku wydawało się absolutnym tryumfem medycyny akademickiej. I rzeczywiście to był tryumf.  Wiele chorób, które wcześniej dziesiątkowały ludzkość, zostało praktycznie wyeliminowanych lub ograniczonych do tego stopnia, że przestały zagrażać życiu.Niestety nieodpowiedzialne praktyki polegające na nadużywaniu antybiotyków, zarówno w systemie opieki zdrowotnej, jak również hodowli roślin czy zwierząt doprowadziły do wykształcenia wielu szczepów lekoopornych patogenów, które nie  reagują  na żadne farmaceutyki i są bardzo zjadliwe. Zagrażają generalnie każdemu z nas, a nie tylko dzieciom, osobom starszym czy ciężko chorym pacjentom. Czy zatem pozostał nam jakiś oręż, który ma szansę zastąpić antybiotyki - tym bardziej, że poza kilkoma wyjątkami, nie są prowadzone na szeroką skalę żadne badania, prowadzące do odkrycia nowych leków tego rodzaju?

Mistrzowskie mapowanie myśli: podręcznik użytkownika najpotężniejszego narzędzia rozumowania / Tony Buzan; tłumaczenie Leszek Sielicki
Gliwice: Helion, cop. 2019

"Mapa myśli" jest doskonałą metodą inspirującego zasilania umysłu, intelektu i ducha. Odzwierciedla ona strukturę neuronalnej sieci mózgu: gałęzie z centrum diagramu rozprzestrzeniają się na zewnątrz i ewoluują za pośrednictwem wzorców skojarzeń. Mapy myśli pojawiły się w połowie lat 60. zeszłego stulecia, najpierw jako doskonały sposób robienia notatek, ale szybko się okazało, że jest to znakomite narzędzie, które można stosować na wiele różnych sposobów, od pogłębiania kreatywności i doskonalenia pamięci po wspomaganie walki z demencją. Aby jednak uzyskiwać zamierzone efekty i w pełni wykorzystać niezwykły potencjał map myśli, trzeba wiedzieć, jak się nimi posługiwać. Ta książka jest niezwykle praktycznym podręcznikiem stosowania map myśli we wszelkich aspektach życia. Stanowi cenne źródło konkretnych wskazówek dotyczących różnych aspektów korzystania z map. Zawiera przejrzyste omówienie zasad mapowania myśli, a także starannie przygotowane instrukcje dopasowane do czytelników na każdym poziomie. Znalazł się tu również pokaźny zestaw porad i rozwiązania częstych problemów. Liczne ćwiczenia i wskazówki ułatwią trening pamięci oraz przygotowanie własnych map. Dodatkową inspirację zapewnią prawdziwe historie mistrzów mapowania myśli i ekspertów w różnych dziedzinach - osób, których życie radykalnie się zmieniło dzięki mapowaniu myśli.


Nikifor: (1895-1968) / Barbara Banaś
Warszawa: Edipresse Polska, cop. 2006

Stoi wyprostowany, skupiony i poważny. W przykrótkich spodniach, zbyt szerokim w barach paltociku, wbity w białą koszulę ozdobioną  czarną tasiemką. Włosy zaczesane gładko do tyłu odsłaniają duże, sklepione czoło, bystre oczy o lekko skośnej oprawie patrzą w  naszą stronę. Młody człowiek prezentuje swoje dzieło. Na stojącym tuż obok ratanowym krześle spoczywają niewielka walizka i prosta,  drewniana skrzyneczka, a na nich średniej wielkości obrazek z przedstawieniem trójki postaci za stołem. Chłopak ma może  dwadzieścia, dwadzieścia parę lat. Nazywa się Epifaniusz Drowniak, ale swoje prace podpisuje "Nikifor" i tak go wołają.

Maria Skłodowska-Curie i jej córki: opowieść o najsłynniejszej w dziejach rodzinie naukowców / Shelley Emling; przeł. Wojciech  Górnaś
Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, 2013

Maria Skłodowska-Curie w roli kobiety w męskim świecie, matki i podróżniczki. Fascynująca opowieść o życiu prywatnym i zawodowym  chemiczki i jej córek: Ireny i Ewy. Shelly Emling opowiada historię najsłynniejszej na świecie rodziny naukowców, uhonorowanej  czterema nagrodami Nobla. Autorka pokazuje relacje matki z córkami, rzucając nowe światło na osobę noblistki. Znajdziemy tu  prywatne listy Marii, upublicznione przez jej jedyną wnuczkę. Autorka opisała także podróże do USA oraz przyjaźń z dziennikarką  Missy Meloney, która zorganizowała Marii turnee po Ameryce połączone z cyklem odczytów i wykładów. Człowiek z krwi i kości,  naukowiec, przyjaciółka, matka i babka - oto Maria, jakiej dotychczas nie znaliśmy.
 
Darwin o powstawaniu gatunków: biografia / Janet Browne ; przeł. Piotr Jastrzębiec 
Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, 2008
Książka Janet Browne to nie tylko znakomity wykład teorii ewolucji. Autorka kreśli obrazy zmian kulturowych, technicznych i  społecznych, pośród których powstawała głośna książka Darwina. Pojawiają się tu między innymi: królowa Wiktoria, Robert Browing,  Andrew Carnegie, Sir Arthur Conan Doyle, Hugo de Vries, Benjamin Disraeli, George Eliot, Fryderyk Engels, Henry Ford, Alexander Humboldt, Jan Paweł II, Piotr Kropotkin, Karol Marks, Oscar Wilde, Emil Zola.

Dzieła (niemal) wszystkie. T. 1 / Jeremi Przybora; rysunki Bohdan Butenko, Jacek Gawłowski, Ewa Stiasny; [redakcja Teresa Drozda]
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2015

Świat Jeremiego Przybory nareszcie w komplecie!
Mistrz Jeremi Przybora: wytworny Pan B z Kabaretu Starszych Panów, poeta, pisarz, satyryk, aktor, człowiek instytucja. Jego  wyobraźnia w czasach PRL-u przenosiła Polaków do barwniejszego, bardziej eleganckiego świata, a dziś zachwyt wzbudza jej poetycki  rozmach, niepowtarzalne poczucie humoru i purnonsensowy charakterek.
"Dzieła (niemal) wszystkie" gromadzą teksty z Kabaretu Starszych Panów, niezliczone piosenki, które trzeba znać: "Bo we mnie jest  seks", "Addio pomidory", "Na całej połaci śnieg", arcydzieła i arcydziełka, wśród nich wyjątkowe perełki – utwory nigdy wcześniej  niepublikowane. Zebraną po raz pierwszy niemal w całości twórczość Jeremiego zilustrowali współcześni polscy graficy.

 

Krótka historia jednego zdjęcia / Jakub Kuza
Kraków: Wydawnictwo Znak, 2019

Każde zdjęcie i historia w tej książce zaskoczą was i zmuszą do myślenia. Traficie tu na mniej lub bardziej znane wydarzenia i postaci, zobaczycie je z zupełnie innej strony. Zajrzycie na drugi i trzeci plan zdjęcia, by odkryć, że nieświadomy fotograf był świadkiem niezwykłego zdarzenia lub uwiecznił osobę, która po latach zmieniła świat. Choćby to zdjęcie z okładki… Rozbawiony tłum na ulicach Nowego Jorku. Widać, że mężczyźni świetnie się bawią. Tymczasem na gzymsie wieżowca stoi samobójca. Kim jest i dlaczego atmosfera na ulicy jest tak radosna, skoro za chwilę może skoczyć człowiek? Albo marynarz całujący pielęgniarkę na amerykańskiej ulicy w dzień zakończenia wojny. Wzruszająca scena w dzień amerykańskiego triumfu. To romantyczne zdjęcie stało się kultowe, a po latach zostało ogłoszone symbolem molestowania kobiet.

 

Wybrane nowości - maj 2019

Legioniści Piłsudskiego / [teksty Adam Dylewski]
Warszawa: Ośrodek Karta, 2014

Opracowana z dużą starannością edytorską publikacja opowiada o historii kształtowania się i działania Legionów od początku XX wieku (organizacje strzeleckie) po moment odzyskania niepodległości. Poprzez zdjęcia i elementy ikonograficzne (odznaki, grafiki, dokumenty) prowadzi narracja, bogato zasilana fragmentami tekstów źródłowych – pamiętników, korespondencji, odezw, rozkazów. Akcent w albumie położony został na życiu legionistów, ich wrażeniach, rozterkach, emocjach i sądach. Dzięki wykorzystaniu osobistych zapisów źródłowych, całość nabiera charakteru barwnej opowieści osadzonej w rzetelnych ramach historycznych. W albumie znalazło się ponad 300 zdjęć i dokumentów archiwalnych.

 
Armia generała Władysława Andersa w ZSRR 1941-1942 / Zbigniew Wawer
Warszawa: Bellona, cop. 2012

Dokonania żołnierzy walczących o wolną Polskę pod dowództwem generała Władysława Andersa słusznie przywoływane są w kontekście największych osiągnięć militarnych drugiej wojny światowej. Rozsławiają także sławę oręża polskiego na cały świat. 2. Korpus Polski był jedną najwspanialszych armii w polskiej historii. Monte Cassino, Ankona, Bolonia i inne miejsca zajęte podczas zwycięskiej kampanii włoskiej dobitnie świadczą o jej wartości bojowej.

Wielkie mocarstwa wobec Polski 1919-1945: od Wersalu do Jałty / Jan Karski; wstęp Timoth Snyder; przeł. Elżbieta Morawiec
Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2014

Dlaczego wielkie mocarstwa torpedowały starania Polaków do stworzenia koalicji państw Europy Środkowej i Wschodniej? Dlaczego ponieśliśmy klęskę, będąc w zwycięskim obozie koalicji antyhitlerowskiej? Co wpłynęło na ukształtowanie powojennej Polski? Jan Karski opracował dzieje polityki wielkich mocarstw wobec Polski w okresie od I wojny światowej do układu jałtańskiego. Spoglądał na ich działania przez pryzmat strategicznych interesów i skutków, jakie miały dla naszego kraju. Burzył obecny w wielu umysłach „romantyczny” mit o doniosłości znaczenia Polski w Europie, ujawniając wiele nieznanych faktów politycznych z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. W swojej książce szukał odpowiedzi na pytania, które dręczą Polaków do dzisiaj.

Rycerstwo polskie Podkarpacia: (dawne dzieje i obecne obowiązki szlachty zagrodowej na Podkarpaciu) / Władysław Pulnarowicz
Rzeszów: Wydawnictwo Libra PL, 2018

Reprint książki z 1937 roku, ze współczesnym posłowiem Andrzeja Potockiego. Rzecz ta dotyczy szlachty polsko-ruskiej, tej niezbyt zamożnej, ale bogatej duchem i patriotyzmem. I chociaż jej przedstawiciele nie trafili na karty podręczników historii, ich rycerskość była niepodważalna. Od czasu Jagiellonów wybierali polskich monarchów i aż po Legiony Piłsudskiego stawali z orężem przeciwko wrogom Rzeczypospolitej. Nieliczni z nich opowiedzieli się za wolną Ukrainą. Rycerstwo Podkarpacia było solą tej ziemi.

 
Podróż wśród wojowników / Eve Curie; tłumaczenie Tomasz Fiedorek
Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2017

Eve Curie – pisarka, dziennikarka i pianistka, która zyskała światową sławę i szacunek nie tylko za sprawą przynależności do słynnej rodziny Curie, ale przede wszystkim ze względu na własne dokonania. Kobieta niezwykła, która żyjąc w przełomowych dla historii świata czasach była nie tylko utalentowaną i przenikliwą ich kronikarką, ale też uczestniczką wielkiej polityki jako specjalny doradca sekretarza generalnego NATO czy ambasadorka UNICEF-u. Jej relacje z frontów II wojny światowej, składające się na niniejszy tom (nominowany do Nagrody Pulitzera w 1944 roku) były czytane zarówno przez najważniejszych polityków tamtych czasów, jak i rzesze zwykłych czytelników, którzy dzięki niej poznawali wojenny koszmar życia ludności cywilnej i szeregowych żołnierzy, ale też sylwetki najważniejszych dowódców i pierwszoplanowych postaci światowej polityki, takich jak F.D. Roosevelt, W. Churchill, W. Sikorski, W. Anders, A. Własow, Czang Kaj-szek, Czou En-laj, Mahatma Gandhi i Indira Gandhi, Mohammad Reza Pahlawi i wielu innych. O silnym związku emocjonalnym z Polską świadczą przeprowadzone przez Eve Curie wywiady z wybitnymi Polakami, uczestnikami II wojny światowej, polskimi patriotami, generałami, ambasadorami, politykami oraz z żołnierzami polskimi, ofiarami sowieckich deportacji, którym wydostanie się z nieludzkiej ziemi umożliwiło wstąpienie do armii generała Władysława Andersa.

Dzieci Gułagu / Cathy A. Frierson, Siemion S. Wileński; wstęp Anne Applebaum; przeł. Anna Sawisz, Agnieszka Nowakowska
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, cop. 2011

Książka przedstawia historie dzieci, których rodziców uznano za „wrogów Związku Sowieckiego” w okresie od jego powstania do śmierci Stalina. Kiedy rodziców aresztowano, tracono, zsyłano do Gułagu – dzieci dzieliły ich los i także cierpiały. Miliony dzieci określanych mianem „społecznie niebezpiecznych” straciło rodziców, domy i dzieciństwo. Ściśle tajne dokumenty z rosyjskich archiwów, pamiętniki i wywiady z ocalałymi pozwalają odpowiedzieć na pytania: jak doszło do takich wydarzeń, kto o nich wiedział i czy ktoś próbował walczyć o ocalenie dzieci? Książka pokazuje także, jak emocje związane z traumą z dzieciństwa przeniosły się na późniejsze życie, przechodząc z ofiar na ich dzieci i wnuki
 
Wyrok Workuta: wywiad-rzeka z zesłańcem na Workutę Józefem Wojciechowskim / Jan Stanisław Smalewski
Wrocław: Oddział Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2007

Spisane przez Jana Stanisława Smalewskiego wspomnienia wydobyte z pamięci Józefa Wojciechowskiego, workuckiego zesłańca. Z jednej strony, wspomnienia te są bliźniaczo podobne do wielu relacji tych, których wojenny i powojenny los rzucił na "nieludzką ziemię". Z drugiej jednak, mamy do czynienia z niezwykłą książką. Zmysł obserwacji Wojciechowskiego i doświadczone pióro Smalewskiego zamieniają opis jednostkowego losu w panoramę losu zbiorowego, losu Polaka, który nie tylko wiernie odtworzył swoje przeżycia, ale również zdobył się na refleksję poświadczającą moralną siłę zdecydowanej większości spośród tych, z którymi zetknął się podczas "łagiernej" epopei.

Stanisław Wyspiański: na chęciach mi nie braknie... / Łukasz Gaweł
Kraków: Muzeum Narodowe, 2017

Dzisiejsze miejsce Stanisława Wyspiańskiego w dziejach polskiej kultury jest niepodważalne: geniusz o licznych talentach, bez którego nie sposób mówić o historii polskiej literatury, teatru, sztuk plastycznych, dizajnu… Wydaje się jednak, że wciąż umyka nam jeden niezwykle ważny rys jego twórczości. Urodzony i wychowany w Krakowie, nie tylko rozsadził mieszczańskie gusta, ale dokonał przy tym innej rebelii. W czasach, kiedy w społecznej świadomości nie zagościło jeszcze na dobre pojęcie zabytku, on patrzył znacznie dalej, wpisując się w ideę, która na świecie narodzi się dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku. Wyjątkowa biografia z reprodukcjami prac artysty oraz licznymi zdjęciami archiwalnymi w pięknej edycji wydawniczej.

Wtedy: o powojennym Krakowie / Joanna Olczak-Ronikier
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 201
5
Wiosną 1945 roku matka i babka Joanny Olczak Ronikier - bohaterki bestsellerowej i nagradzanej książki W ogrodzie pamięci - po latach wojennej tułaczki trafiają do Krakowa. Od tamtego czasu nie wyrzucają ani jednego zapisanego kawałka papieru. Listy, rachunki i notatniki towarzyszą pisarce przez całe życie. Są udręką i wyrzutem sumienia. Na początku XXI wieku niespodziewanie każą jej na nowo spojrzeć na czas tuż po wojnie. Dla dziesięcioletniej Joasi tamten Kraków to tętniąca życiem wyspa: zapachy ze sklepiku z „towarami kolonialnymi”, najlepsze w życiu lody i spacery z Leopoldem Staffem. Dla jej bliskich to schronienie w słynnym później Domu Literatów przy Krupniczej, próba wskrzeszenia rodzinnego wydawnictwa i trud budowania życia od nowa. Pisarka w mistrzowski sposób pokazuje, jak wyglądał świat w tym wyjątkowym czasie, między jednym kataklizmem a drugim. Wtedy.

Pisarz i los: o twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego / Ewa Bieńkowska
Warszawa: Fundacja Zeszytów Literackich, cop. 2002

Sądy Gustawa Herlinga-Grudzińskiego o tym, co go otaczało we Włoszech i później w Polsce postkomunistycznej, mogły być często niesprawiedliwe. Ale czyż spełnienie obietnicy danej współwięźniom w łagrze to nie dosyć jak na jedno życie pisarza? - Czesław Miłosz Wiadomość o zgonie Herlinga-Grudzińskiego wywołała we mnie dotkliwe uczucie, że pisarz "nie dopisał" do końca swoich sporów ze światem, z sobą, z Bogiem. Wrócimy do nich, są ciekawe nie tylko jako debata intelektualna (od stuleci tylu filozofów przyzwyczaiło nas do niej), ile jako prywatny spór pisarza Herlinga-Grudzińskiego: człowieka urodzonego do nieszczęścia, tak jak orły rodzą się do lotu. - Ewa Bieńkowska

 
Wowa, Wołodia, Władimir: tajemnice Rosji Putina / Krystyna Kurczab-Redlich
Warszawa: Wydawnictwo WAB - Grupa Wydawnicza Foksal, 2016

Znakomita autorka, znawczyni problematyki rosyjskiej ujawnia nieznane na ogół fakty z życia prezydenta Rosji. Skąd wziął się w KGB, czy rzeczywiście wygrywał wybory, jak naprawdę rozpoczął wojnę w Czeczenii i na Ukrainie, jakie ma związki z Al-Kaidą i tzw. Państwem Islamskim, jak wiele osób wysłał na cmentarz, jakim był mężem, jakim jest ojcem i czy czuje się samotny? Autorka przypomina także fakty, o których informowały media, ale ukazuje je od podszewki, sięgając do kwestii dotychczas pomijanych. Opisuje splot wydarzeń, które doprowadziły do objęcia i utrzymania władzy przez Putina, oraz sytuację poprzedzającą głośne ataki terrorystyczne. Kreśli przy tym wnikliwy portret psychologiczny rosyjskiego przywódcy. Dynamiczna narracja, bogate źródła oraz liczne zdjęcia rzucają nowe światło na Władimira Putina.

Becoming: moja historia / Michelle Obama; przełożył Dariusz Żukowski
Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2019
„Becoming – Moja historia” zabierze czytelników i do skromnej kuchni w Iowa, i do sal balowych w pałacu Buckingham, ukazując momenty zachwytu, smutku i olbrzymiej wytrwałości, ale nade wszystko dając wgląd w duszę postaci wyjątkowej i w swoich działaniach prekursorskiej. Postaci, która starała się żyć autentycznie, używając siły swojego głosu i osobistej historii do wyższych celów. Opowiadając swoją historię szczerze i odważnie, Michelle Obama stawia nam pytanie: kim jesteśmy i kim chcemy się stać?

Tak niewielu: piloci, którzy sprzeciwili się ojczyźnie, by walczyć z Hitlerem / Alex Kershaw ; tł. Anna Sak
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008
Nowy Cornelius Ryan!Lato 1940 roku, trwa II wojna światowa. Po zajęciu niemal całej Europy Hitler atakuje Wielką Brytanię. Stany Zjednoczone wciąż zachowują neutralność, ale kilku Amerykanów zdecydowało, że - wbrew władzom swojego kraju - dołączą do toczących śmiertelny bój brytyjskich i polskich lotników. Tematem tej fascynującej opowieści są amerykańscy lotnicy, którzy wzięli udział w podniebnej bitwie o Anglię. Eugene „Red” Tobin, Art Donahue i Vernon „Shorty” Keough to idealiści, romantycy i poszukiwacze przygód - ich dramatyczne losy, codzienne rozterki i bohaterstwo w walce wciągają od pierwszej linijki. Kershaw uświadamia nam jednocześnie, że trójka młodych mężczyzn dzięki odwadze i poświęceniu pomogła zmienić losy wojny. Dzięki tej znakomicie napisanej książce lepiej rozumiemy znaczenie słów Winstona Churchilla o niewielu, którym zawdzięczamy tak wiele. Książka zadowoli nie tylko miłośników powietrznych walk i lotnictwa, ale trafi też do każdego, kto chciałby poznać historię brawurowych młodzieńców gotowych poświęcić wszystko w walce o wolność.

Ziemiańskie święta i zabawy: tradycje karnawałowe, ślubne, dożynkowe i inne / Tomasz Adam Pruszak; wyb. zdj. Barbara Chmielarska-Łoś; proj. graf. Zbigniew Karaszewski
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, cop. 2012

Polacy słyną z zamiłowania do świętowania oraz z bogatych obyczajów. Szczególnie warte uwagi są tradycje i zabawy polskiego ziemiaństwa i arystokracji odnoszące się do ważnych dat roku liturgicznego oraz okoliczności życia rodzinnego. Autor niezwykle obrazowo opisuje, jak obchodzono w przeszłości święta kościelne, szczególnie Zielone Świątki i Boże Ciało. Wiele uwagi poświęca również barwnym uroczystościom rodzinnym, wśród nich wystawnym ślubom, weselom, rozmaitym rocznicom czy imieninom... Pasjonujące tradycje karnawałowe z hucznymi balami i zabawami w pałacach, dworach, a przede wszystkim w miejskich salonach obudzą niejedną tęsknotę za przeszłością. Opisy zwyczajów sylwestrowych, noworocznych, a także dożynek czy inauguracji jesiennych polowań oddadzą zatracony dziś, a wyjątkowy wówczas charakter świąt istniejących współcześnie. Wspaniałe zdjęcia wprowadzą czytelnika w nastrój tatmtych czasów.

 
Ararat / Frank Westerman; tł. Piotr Oczko, Sławomir Paszkiet
Warszawa: Wydawnictwo Iskry, cop. 2009

W swojej najnowszej książce Frank Westerman, autor bestsellerowej pozycji Inżynierowie dusz, zabiera nas w niezwykłą religijno-naukową podróż. Szukając odpowiedzi na pytanie o rolę i sens religii w życiu współczesnego człowieka, holenderski pisarz przenosi czytelnika najpierw do miejsc swego dzieciństwa, by w końcu doprowadzić go na szczyt góry Ararat. Góry, na której zgodnie z biblijną tradycją osiadła Arka Noego, a która obecnie znajduje się na geograficznym, politycznym i kulturowym rozdrożu. Westerman, dążąc do poznania istoty wiary, zmierza się zarówno z mityczną, jak i historyczną rolą tego miejsca. Na swojej drodze spotyka geologów, księży, astronautów, a także rosyjską ekspedycję poszukiwaczy szczątków legendarnej Arki.

Wybrane nowości - kwiecień 2019

Strzępy epopei / Melchior Wańkowicz; wstęp Tadeusz Paweł Rutkowski; posł. Aleksandra Ziółkowska-Boehm
Warszawa: Prószyński Media, 2009

Trzeci tom z serii dzieł Melchiora Wańkowicza zbiera utwory o tematyce wojennej – „Strzępy epopei”, „Szpital w Cichiniczach” (na temat I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej), „Wrzesień żagwiący”, „Po klęsce” (na temat II wojny światowej). W książce znajdziemy m.in. słynne reportaże „Westerplatte” i „Hubalczycy”.

Nieznane rozmowy Józefa Piłsudskiego / [redakcja, grafika i dobór zdjęć Leszek Sosnowski ; podpisy pod zdjęciami Paweł Stachnik]
Kraków: Biały Kruk, 2018

Sporo pisze się o Józefie Piłsudskim, ale rzadko oddaje się głos jemu samemu. W tej książce jest inaczej. Tu Marszałek przemawia do nas wprost. Rozmów z nim spisano podczas jego życia nie za wiele, jeszcze rzadziej były publikowane w formie książkowej, trwałej – toteż nie są zbyt znane. A szkoda, gdyż Komendant bardzo dużo opowiadał w nich o sobie; o swoim życiu prywatnym, ale i swoich poglądach na Rzeczpospolitą oraz Europę. Są one nieraz nawet bulwersujące, ponadto często trafnie przewidywały rozwój sytuacji za lat kilka lub kilkanaście. Zawarte w tej książce słowa Marszałka pochodzą z trzech źródeł. Pierwszym są „Rozmowy z Piłsudskim” legionisty, publicysty i dyplomaty Władysława Baranowskiego, które ukazały się pod koniec 1938 r., ale ani wtedy (z racji nadchodzącej wojny), ani potem nie przedarły się do masowej świadomości. Wybitny znawca życia i dzieła Józefa Piłsudskiego dr Bohdan Urbankowski tak skomentował pracę Baranowskiego: „Jest to uczciwe świadectwo człowieka, który pomimo fascynacji Marszałkiem zachował niezależność spojrzenia oraz inteligencję. Z upływem czasu wartość historyczna jego książki być może zblaknie, ale socjologiczna i psychologiczna  wzrośnie”. Drugie źródło to rozmowy z początku lat 1930., o które z myślą o monografii poprosił sam Marszałek, zwracając się do wybitnego przedwojennego pisarza, ale i polityka (przez moment nawet premiera) Artura Śliwińskiego; był on osobą bardzo bliską Piłsudskiemu, przez pewien czas jego emisariuszem. Ten wszechstronnie utalentowany człowiek opublikował przed wojną wywiady z Marszałkiem w niskonakładowym periodyku „Niepodległość” – część z nich trafiła do tej książki. Autorka bogatej biografii Artura Śliwińskiego, Katarzyna Czekaj, słusznie stwierdziła, że „Piłsudski wybrał do tego celu [rozmowy] osobę, którą darzył pełnym zaufaniem, w której obiektywny sąd i czyste intencje nigdy nie miał prawa wątpić”. Trzecim źródłem jest „Ilustrowany Kurier Codzienny”, który opublikował bardzo ważne opinie Marszałka na temat przewrotu majowego, sformułowane zaledwie parę dni po zamachu.


1919: pierwszy rok wolności / Andrzej Chwalba
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2019

W listopadzie 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, ale o jej kształcie w znacznej mierze zdecydowały wydarzenia następnych miesięcy. Listopadowa euforia szybko minęła, a Polacy musieli stawić czoła nie tylko wyzwaniom wynikającym z wielkiej polityki, ale także kłopotom dnia codziennego. Na pierwszy rzut oka mogło się wydawać, że nie podołają wyjątkowemu zadaniu, jakim była budowa nowego państwa. Następstwa wojny, dezorganizacja życia społecznego, bieda, różnice wynikające z porozbiorowego dziedzictwa były trudnym sprawdzianem dla całego społeczeństwa.
A jednak się udało! Powołano organy władzy, przeprowadzono wybory do Sejmu Ustawodawczego, utworzono policję państwową oraz terenowe oddziały administracji i sądownictwa. Zorganizowano armię, która już w kolejnym roku miała przejść próbę decydującą o być albo nie być młodego państwa.

Zwrotnice dziejów: alternatywne historie Polski / Andrzej Chwalba oraz Wojciech Harpula
Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2019

Jaka byłaby teraz Polska, gdyby zwrotnice dziejów ustawiono inaczej? Kto mógł odmienić losy naszego kraju, a kto tego nie zrobił? Autor bestsellerowych książek historycznych i jego alternatywna historia Polski Nasze „tu i teraz” jest sumą wyborów i zdarzeń sprzed lat. Ta zasada obowiązuje zarówno w przypadku jednostek, jak i całych narodów. Czasami warto zastanowić się, jak wyglądałoby polskie „dziś”, gdyby wydarzenia z przeszłości przybrały inny bieg. Jakie byłoby nasze państwo bez rozbicia dzielnicowego i sprowadzenia Krzyżaków? Czy dynastia Jagiellonów okazała się dla Polski źródłem wielkości czy nieszczęść? A może pod władzą Habsburgów nasz kraj stałby się częścią paneuropejskiej potęgi? Czy Polska mogła uniknąć rozbiorów? Wybitny i ceniony historyk, prof. Andrzej Chwalba, z epickim rozmachem, wizjonerstwem, ale i właściwą sobie naukową precyzją kreśli fascynującą panoramę alternatywnych losów Polski. Opierając się na swojej rozległej wiedzy, prowadzi czytelnika przez świat, który – z powodu takich, a nie innych decyzji i okoliczności – nigdy nie stał się polityczną rzeczywistością, choć był realnym jej wariantem. W tej intelektualnej podróży towarzyszy mu dziennikarz Wojciech Harpula, który w wielu momentach inspiruje, ale i prowokuje do coraz odważniejszych odpowiedzi na pytanie „co by było, gdyby?”.
 

Druga wojna światowa. T. 1-12/ Winston S. Churchill
Gdańsk: Phantom Press International/Refren, 1994-1996

Druga wojna światowa – sześciotomowe pamiętniki wojenne Winstona Churchilla pisane w latach 1948-1953, opisujące wydarzenia związane z wybuchem, przebiegiem i konsekwencjami II wojny światowej, z punktu widzenia przywódcy politycznego państw sprzymierzonych. W 1953 roku Churchill otrzymał za to monumentalne dzieło literacką nagrodę Nobla. Winston Churchill w latach II wojny światowej był premierem Wielkiej Brytanii. Wielokrotnie z podziwem wyraża się on na łamach swoich pamiętników o odwadze żołnierzy, także polskich. Esencję jego dzieła stanowi jednak obszerna relacja, opisująca polityczne kulisy wielkiej wojny, szczególnie z perspektywy zawiązanego sojuszu antyhitlerowskiego. Licznie przytaczane dokumenty, w tym wojskowa korespondencja z dowódcami wojsk i politykami, podnoszą historyczną wiarygodność pamiętników Churchilla. Autor nie pretenduje też do oceniania sytuacji, stara się jedynie opisywać wydarzenia.
 
Roztrzaskane lustro: upadek cywilizacji zachodniej / Wojciech Roszkowski 
Kraków: Biały Kruk, 2019

Trzymamy w ręku książkę, która jest jednym z najważniejszych dzieł współczesnej humanistyki, nie tylko polskiej. Wybitny uczony i pisarz, wielki erudyta, prof. Wojciech Roszkowski, dokonuje w niej bilansu naszej cywilizacji. Bilans to dramatyczny. Upadek zachodniej kultury, do której przecież i my, Polacy, należymy, wieszczono co prawda już sto lat temu, ale wówczas była to bardziej przepowiednia niż udokumentowana teza. Dziś nasze wielowiekowe dziedzictwo zostało przez elity europejskie oraz amerykańskie w całości odrzucone, co uznaje się za wyraz… postępu. Konsekwencją takiej postawy jest zrównanie zbrodni i osiągnięć, wierności i zdrady, bohaterstwa i tchórzostwa, mądrości i głupoty, kłamstwa i prawdy. Obrazowo rzecz ujmując, zwolennicy teorii o istnieniu wielu prawd chcą się przejrzeć w roztrzaskanym lustrze.


Sztuka perswazji czyli Język wpływu i manipulacji / Andrzej Batko. - Wyd. 2 rozsz.
Gliwice: Wydawnictwo Helion, cop. 2011

Słowa… są w Tobie i wokół Ciebie. Mogą być bronią, działać jak narkotyk, przynieść bogactwo. Słowami kochasz i nienawidzisz. To dzięki nim kształtujesz rzeczywistość — wpływasz na innych i samego siebie.Czy wiesz, że na świecie — Twoim świecie — trwa odwieczna walka? Walka o Twoje myśli, Twoje uczucia i Twój portfel. Do wygrania tej batalii nie wystarczą zwykłe sztuczki. Tutaj konieczna jest prawdziwa sztuka! Sztuka perswazji! Zdajesz sobie sprawę z tego, że słowa mają dostęp do ludzkiej podświadomości? I że codziennie bywasz… hipnotyzowany? Właśnie tak — hipnotyzowany! Najskuteczniejsze techniki wpływania na Twój umysł ukryte są między z pozoru niewinnymi słowami. Czy jesteś gotów poznać nowe narzędzia, które dadzą Ci ogromną władzę nad umysłami, uczuciami i zachowaniami innych ludzi? Czy jesteś na to wystarczająco dojrzały? Wyobraź sobie, że już posiadasz umiejętność porywania ludzi do działania tak, aby byli przekonani o słuszności swoich decyzji, a jednocześnie podejmowali je zgodnie z Twoim życzeniem. Masz dar napełniania ich serc pozytywną energią. Zdobywasz ich sympatię i akceptację dla Twoich propozycji. Teraz masz jeszcze większe szanse to osiągnąć. Czyż ta perspektywa nie jest kusząca?

Jak czytać obrazy: treść, forma, technika / Liz Rideal; [przekł. Ewa Gorządek]
Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2016

Ta poręczna publikacja jest praktycznym wprowadzeniem do historii zachodnioeuropejskiego malarstwa, przekazującym wiedzę poprzez prezentację ciekawych i nierzadko słynnych obrazów. Każde przedstawione w tej książce dzieło sztuki jest nośnikiem pewnych aspektów artystycznej gramatyki, która, po odszyfrowaniu, pozwala dużo pełniej docenić piękno i wewnętrzną wartość prac, a także uczy, jak w ogóle odczytywać treść obrazów. Przewodnik po malarstwie zawiera informacje niezbędne przy oglądaniu dzieł sztuki wiszących na ścianach w galerii, a także przydatne tym wszystkim, którzy chcą się dowiedzieć czegoś więcej o historii zachodniej sztuki. "Jak czytać obrazy" pomoże wam poznać pięć kluczowych właściwości obrazów – kształt i podłoże, farby i materiały, kompozycję, styl i technikę oraz znaki i symbole – co pozwoli lepiej rozumieć malarstwo i bardziej świadomie się nim cieszyć. W książce omówiono szczegółowo i w sposób chronologiczny pięćdziesiąt obrazów wybranych z długiej historii sztuki zachodnioeuropejskiej, pogrupowanych według pięciu głównych rodzajów: portret, pejzaż, malarstwo narracyjne, martwa natura i abstrakcja. Przegląd zaczyna się od dzieł z epoki wczesnego renesansu, a kończy na XXI wieku. Wszystkie obrazy zapraszają czytelnika do fascynującej podróży przez krainę rozmaitych stylów, gatunków, kolorów i technik.

Ostatni tabor: jak władza ludowa zakazała Cyganom wędrowania / Jolanta Drużyńska
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2015

Ostatni tabor to opowieść o polskich Romach i peerelowskim zakazie romskich wędrówek i końcu ich dawnego świata. W 1996 roku z Tarnowa wyruszył pierwszy Tabor Pamięci Romów, który miał nie tylko przypomnieć ten zakaz, ale też odwiedzić największe w Polsce, poza obozami koncentracyjnymi, miejsca kaźni Cyganów w czasie II wojny światowej. Na kanwie wędrówek z Taborem Pamięci autorka opowiada o odkrywaniu „cygańskiego świata”. Sięga do wspomnień z dzieciństwa, odnajduje cygańskie wątki w dawnych lekturach, filmach i obrazach, wykorzystuje relacje świadków ostatnich lat taborowego życia polskich Romów, a także dokumenty peerelowskich urzędów i jednostek MSW zgromadzone w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Ostatni tabor to opowieść o romantycznym świecie taborów i o brutalnej ingerencji władz państwowych w tradycyjny styl życia Romów, która zepchnęła ich na margines życia społeczno-ekonomicznego.


Zemsta i przebaczenie / Eric-Emmanuel Schmitt ; tłumaczenie Łukasz Müller
Kraków : Znak Litera Nova - Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2018

Czy przebaczenie może okazać się najbardziej wyrafinowaną zemstą? Bliźniaczki Barbarin, Lily i Moïsette, łączy nierozerwalna, ale i trudna więź. Choć wyglądają identycznie, jedna z nich od najmłodszych lat budzi powszechną sympatię, a druga tylko niepokój. Jedna idzie lekko przez życie i spogląda na świat z radością, a drugą trawi nieokiełznana żądza destrukcji i zemsty. Jedna zawsze wybacza drugiej. Eric-Emmanuel Schmitt z niezrównaną wnikliwością diagnozuje najważniejsze problemy współczesnego człowieka. W swojej najnowszej książce opowiada poruszające historie zwykłych ludzi, którzy w przełomowych momentach życia stanęli przed dylematem – czy warto wybaczyć? Dokąd prowadzi zemsta, a dokąd przebaczenie? Czy z zapomnianych win może narodzić się jeszcze większe zło? Wynik walki między sumieniem a instynktownym pragnieniem odwetu nie zawsze jest oczywisty.


Dzieci Hitlera : jak żyć z piętnem ojca nazisty / Gerald Posner
Kraków : Znak, 2019

Czy można być żarliwym nazistą i troskliwym ojcem? Josef Mengele wysyła setki tysięcy węgierskich Żydów do komór gazowych. Jednocześnie przeżywa z żoną drugi miesiąc miodowy w Auschwitz. Hans Frank nadzoruje trwającą w Polsce rzeź. Wieczorami jest troskliwym ojcem i godzinami ćwiczy z synem grę na pianinie. W Norymberdze Hermann Göring czeka na wykonanie kary śmierci. Pisze stamtąd pełne miłości listy do ukochanej córeczki. Jak to jest być dzieckiem zbrodniarza, który przyczynił się do śmierci milionów ludzi? Jak żyć z nazwiskiem, które jest synonimem największego zła? Czy można kochać kata? Dzieci czołowych nazistów po raz pierwszy opowiadają o swoich ojcach. Jedni potępiają zbrodniczą działalność rodziców na rzecz Trzeciej Rzeszy, inni próbują ją usprawiedliwiać. Kochają i nienawidzą. Czułość miesza się w nich z odrazą. Doniesienia o zbrodniach przesłaniają sielankowe wspomnienia z dzieciństwa. Jednak tylko oni mogą dostrzec człowieczeństwo w tych, w których my widzimy wyłącznie okrutnych sadystów.


Diagnozowanie trudności w czytaniu i pisaniu / Ewa Górniewicz
Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne "Akapit", 2017

Książka Ewy Górniewicz to obszerne studium, którego lektura pozwala czytelnikowi w przystępny sposób poznać teoretyczne oraz metodyczne założenia diagnozowania trudności w czytaniu i pisaniu. Jej treść została ujęta w trzy rozdziały. Pierwszy z nich przynosi m.in. ogląd takich kwestii jak: czytanie i pisanie w ujęciu behawioralnym, funkcjonalna analiza tego procesu, a także jego neuroanatomiczna organizacja. Omówione zostały tu ponadto trudności w czytaniu i pisaniu ze szczególnym uwzględnieniem dysleksji rozwojowej. W kolejnym rozdziale obszernej analizie poddano nie tylko samą istotę diagnozy trudności w czytaniu i pisaniu - jej pojęcie, definicje, cele i zasady - ale i zaprezentowano typy diagnoz odnoszących się do tytułowej kwestii. Naświetlono także podstawy prawne diagnozy pedagogicznej, co ma niebagatelne znaczenie dla pedagogów i psychologów szkolnych oraz zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Szczególną wartość, zwłaszcza dla wspomnianych tu praktyków, posiada rozdział trzeci, w którym Autorka skupiła się na procesie pedagogicznego diagnozowania trudności w czytaniu i pisaniu najmłodszych uczniów szkół podstawowych, dodatkowo różnicując podejście dla uczniów klas I oraz uczniów klas II-III. W centrum uwagi znalazły się wskazania dla terapeuty pedagogicznego realizującego postępowanie badawcze w zakresie badania mowy i języka, znajomości liter w izolacji, czytania oraz pisania. Dopełnieniem tego są zamieszczone w formie aneksu autorskie narzędzia przydatne w realizacji badania, stanowiące samoistną wartość rekomendowanej książki.

W czepku urodzone: o niewidzialnych bohaterkach szpitalnych korytarzy / Weronika Nawara 
Kraków: Wydawnictwo Otwarte, 2019
Pielęgniarki. Kończą trudne studia, dostają niskie pensje. Frustruje je, gdy traktowane są wyłącznie jako pomocnice lekarzy – przecież wykonują ciężką i wymagającą pracę. Często też niewdzięczną, bo pacjenci potrafią dać w kość. A jednak kochają to, co robią. Czerpią z pracy ogromną satysfakcję i chcą opiekować się chorymi. Pielęgniarstwo to coś więcej niż zawód. Przejdź się z nimi po szpitalnym korytarzu, a dowiesz się, jak naprawdę wygląda ich życie. To były długie godziny rozmów z pracownikami różnych oddziałów i szpitali z wielu miast i placówek. Rozumiejąc ich przeżycia, analizując przemyślenia i wspominając własne doświadczenia, jeszcze głośniej mogę powtórzyć jedno z moich ulubionych pytań: Jestem pielęgniarką, a jaka jest twoja supermoc?

30 tysięcy mil samotności / Jean Jacques Kowalczyk
Agde: Polski Ośrodek Wydawniczy, 2018

Autor Jean  Jacques  Kowalczyk, postanawia wyruszyć jachtem w rejs dookoła Świata. Trasą passatową - z przystankami. Zaczyna podróż z załogą, ale znakomitą większość rejsu, tytułowe 30 tyś mil, przebywa solo. Książka jest zapiskiem jego rejsu, opisuje zmagania autora z pogodą i innymi przeciwnościami jakie spotykają żeglarzy na wokóziemskiej trasie. Autor za tę książkę został nominowany do nagrody im. Leonida Teligi za rok 2018 w kategorii "Publikacja o tematyce żeglarskiej"

Fastnet '79: najtragiczniejszy sztorm w historii współczesnego żeglarstwa / John Rousmaniere; przełożył Zbigniew P. Studziński
Warszawa: Wydawnictwo Nautica, 2018

W sierpniu 1979 roku 303 jachty wystartowały do regat Fastnet na trasie: Wyspa Wight – Skała Fastnet – Wyspa Wight. Piękna pogoda towarzysząca startowi zmieniła się błyskawicznie w prawdziwe piekło. Sztorm o sile huraganu przemierzył Atlantyk z prękością, która zaskoczyła synoptyków i uderzył we flotyllę jachtów z niespotykaną furią. Przez dwadzieścia godzin 2500 żeglarek i żeglarzy przygniatanych falami o wysokości bloku mieszkalnego walczyło o życie, a helikoptery i łodzie służb ratunkowych starały się nieść pomoc potrzebującym. W trakcie tych regat życie straciło 15 ludzi, 24 jachty zostały porzucone, pięć z nich zatonęło. Uratowano 136 żeglarzy a tylko 85 jachtów wyścig ukończyło. Autor brał udział w tamtych regatach i opowiada historię największej tragedii w historii współczesnego żeglarstwa z perspektywy uczestnika wydarzeń

Wybrane nowości - marzec 2019

Leopold Lis-Kula, pułkownik / Juliusz Kaden-Bandrowski
Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1937

Piękne wspomnienie Juliusza Kaden-Bandrowskiego o pułkowniku Leopoldzie Lisie-Kuli, wybitnym młodym dowódcy Legionów, ulubieńcu Józefa Piłsudskiego, który poległ w walce z Ukraińcami.


Tajna wojna: Henryk Józewski i polsko-sowiecka rozgrywka o Ukrainę / Timothy Snyder; przeł. Bartłomiej Pietrzyk
Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008
Najlepsza obcojęzyczna książka o historii Polski ostatnich pięciu lat! Kapituła Nagrody Pro historia Polonorum   Perfekcyjny warsztat, błyskotliwa narracja, znakomita baza źródłowa. prof. dr hab. Andrzej Banach, Uniwersytet Jagielloński     Swoją ostatnią wojnę Józef Piłsudski wypowiedział Józefowi Stalinowi. Tym razem nie była to walka „z otwartą przyłbicą”, ale cicha wojna szpiegów i agentów. Nie toczono jej, pochylając się nad sztabowymi mapami, czy wydając rozkazy tysiącom żołnierzy. Prowadziła ją niewielka grupa „zaufanych” Komendanta. Najważniejszym z nich był bohater tej książki - Henryk Józewski. Stawką w tej rozgrywce była Ukraina.    Trudno uwierzyć, że historia tego konfliktu i biografia najważniejszego uczestnika tych niezwykłych wydarzeń tak długo pozostawały kompletnie nieznane. Dopiero teraz dzięki pracy amerykańskiego historyka, jednego z najlepszych znawców historii Europy Środkowej i Wschodniej, polski czytelnik ma szansę zapoznać się z nimi. Błyskotliwe pisarstwo, świeże spojrzenie na najtrudniejsze i najbardziej skomplikowane problemy polskiej polityki wschodniej oraz nieznane sensacyjne fakty z historii Drugiej Rzeczpospolitej - wszystko to oferuje czytelnikom najnowsza książka Timothy'ego Snydera.

Testament Prometeusza: źródła polityki wschodniej III Rzeczypospolitej / Paweł Kowal
Warszawa; Wrocław: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk : Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu, 2018

Testament Prometeusza   - jest poświęcony kształtowaniu się polskiej polityki wschodniej w okresie transformacji oraz wyjaśnieniu jej genezy. Nowa polityka uformowała się w czasie wielkiej zmiany 1989–1991, gdy jeden porządek międzynarodowy został w ciągu kilku lat zastąpiony innym. Autor analizuje te procesy w oparciu o wiele nieznanych wcześniej badaczom dokumentów, przeprowadzone przez siebie ankiety eksperckie i wywiady. Pokazuje zależności pomiędzy polską polityką wschodnią a trendami światowymi i podejściem Jana Pawła II. Prezentuje rolę w kształtowaniu polskiej polityki wschodniej kluczowych polityków epoki, między innymi Krzysztofa Skubiszewskiego, Tadeusza Mazowieckiego, Bronisław Geremka, Zbigniewa Brzezińskiego; wiele uwagi poświęca funkcjonowaniu polskiej dyplomacji w okresie przełomu. Czytelnik otrzymuje kompleksowy opis procesów, które kształtowały politykę wschodnią na początku III RP, oraz propozycje ich interpretacji.

Wspomnienia i zapiski / Hugo Steinhaus; w oprac. Aleksandry Zgorzelskiej
Wrocław: "Atut" - Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, 2002

Wspomnienia i zapiski" Steinhausa to lektura zajmująca, bo nie ograniczająca się tylko do spraw naukowych, nie opisująca jedynie własnych przeżyć autora a obejmująca swym zasięgiem wiele wydarzeń społecznych i politycznych. Hugo Steinhaus poświęcił osobny rozdział niemal każdemu etapowi swego życia - dzieciństwu w Jaśle, edukacji w gimnazjum, studiom we Lwowie, polskim i europejskim peregrynacjom naukowym, wojnie, wyprawom do Ameryki, pracy w Krakowie i Wrocławiu, sytuacji politycznej w Polsce i na świecie, problemom zimnowojennych zbrojeń. Steinhaus był profesorem Uniwersytetu Lwowskiego a później Uniwersytetu Wrocławskiego (osiadł we Wrocławiu w 1945 roku). Był także członkiem PAU i PAN. Rok 2002 (w trzydziestą rocznicę śmierci) obchodzony był w Polsce również jako rok Hugona Steinhausa. Pierwsze wydanie "Wspomnień i zapisków" opublikowało Wydawnictwo Aneks z Londynu w 1992 roku. 

Miasto Śniących Książek: powieść z Camonii autorstwa Hildegunsta Rzeźbiarza Mitów / przeł. z camońskiego i il. Walter Moers; przeł. z Waltera Moersa bez il. Katarzyna Bena
Poznań: Wydawnictwo Dolnośląskie - Publicat. Oddział, cop. 2014

Gdy umiera ojciec chrzestny młodego poety Hildegunsta Rzeźbiarza Mitów, pozostawia swojemu podopiecznemu niewiele więcej prócz pewnego rękopisu. Jest on jednak tak doskonały, że Rzeźbiarz Mitów nie jest w stanie oprzeć się pragnieniu wyjaśnienia tajemnicy jego pochodzenia. Ślady prowadzą do Księgogrodu, Miasta Śniących Książek. Gdy bohater wkracza do tego miasta, wydaje mu się, jakby otworzył drzwi do gigantycznej księgarni. Wpadłszy w szpony miasta, Rzeźbiarz Mitów wciągnięty zostaje coraz głębiej w świat jego labiryntów. Trafia do miejsca opanowanego przez Straszliwych Buchlingów i rządzonego przez tajemniczego Króla Cieni.


Dziennik na nowy wiek / Józef Hen
Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2009

Mozaika drobnych i wielkich zdarzeń, spotkań, refleksji, lektur; panorama kilku lat życia bogatego, twórczego i pełnego. W Dzienniku na nowy wiek spotkamy Józefa Hena, który zachwycał nas kolejnymi tomami Nie boję się bezsennych nocy, ale też Hena, który wciąż na nowo powraca do nieśmiertelnych bohaterów swoich książek: Michela Montaigne’a czy Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Fascynujące jest śledzenie pisarza przy pracy – czytając Dziennik, asystujemy przy narodzinach aż trzech książek: Mojego przyjaciela króla, Brulionów profesora T. i Pingpongisty. Poznajemy źródła inspiracji, widzimy dojrzewanie pomysłów, rozwiązań fabularnych, ewolucję postaci, a także reakcje pierwszych czytelników i radość autora; czasem irytacja z powodu niemiłej recenzji. Zainteresowania autora Nowolipia są bardzo rozległe – czyta m.in. Bertranda Russella i Isaiaha Berlina, Henry’ego Jamesa i Maksyma Gorkiego, Gombrowicza, Herlinga-Grudzińskiego i Miłosza. Jeździ przy tym na spotkania autorskie, widuje się z przyjaciółmi, nie stroni od polityki i nie przestaje myśleć nad kolejną książką. Nienasycony apetyt na życie i niezwykła aktywność twórcza Józefa Hena wzbudzają podziw


Żywego ducha / Jerzy Pilch
Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2018

Zagłada cicha jak kot? Potop bez opadów? Terrorystyczny atak z nieba? Globalne wyludnienie? Apokalipsa rozgrywa się w języku. Świat  kończy się, bo milknie. Dalekie głuche pożary. Nie ma do kogo gęby otworzyć. Przed aniołem śmierci, który przeszedł przez Warszawę,  uchodzi jedynie pisarz - odludek . Można powiedzieć trafił żywy duch na swego. Po kolejnych próbach nawiązania kontaktu z  kimkolwiek i gdziekolwiek nie może się dłużej łudzić. Został sam. I to sam w sensie ścisłym. Co może robić ostatni człowiek na  świecie? Wyruszyć przed siebie? Spać w najlepszych hotelach? Bezkarnie wynosić książki z księgarń i markowe ubrania z najlepszych  butików? To co zwykle: łudzić się kasą? Pielęgnować samotność, czyli życie? Gorączkowo upajać się własną wyjątkowością? Tylko  właściwie po co? A przedtem było po co? Czy przedtem i potem to jest aż tak wielka różnica? Widziadła coś do niego mówią - nie wie  co, bo nie wie, czy są z tego świata? A my? Jesteśmy jego urojeniami.

Śmierć czeskiego psa / Janusz Rudnicki. - Wyd. 2 zm.
Warszawa : Wydawnictwo W.A.B. - Grupa Wydawnicza Foksal, 2017


Zbiór znakomitych opowiadań, w których sowizdrzalski duch i groteska łączą się z nostalgią i przeczuciem śmierci. Bohaterowie Rudnickiego nigdzie nie są u siebie i nigdy nie są do końca sobą. Pod piórem Rudnickiego ich historie nabierają niezwykłej siły wyrazu. Doskonała konstrukcja, soczysty język i zdumiewająca żonglerka stylami potwierdzają, że Rudnicki jest prawdziwym mistrzem krótkiej formy prozatorskiej.


Klawo, jadziem! / Stanisław Grzesiuk
Warszawa: Prószyński Media, 2019
Czytelnicy pokochali Stanisława Grzesiuka - autora kultowej trylogii - za humor, honor i prawdę. Nikt poza najbliższymi nie wiedział jednak, że pisał on także inne teksty. Zebrane po raz pierwszy w tym tomie niepublikowane opowiadania, felietony o ukochanej Warszawie i wybrane piosenki pokazują niepospolity talent i charakter króla szemranych ulic. Czyli wszystko to, co w pisarstwie Stanisława Grzesiuka najlepsze. Czytelnicy po raz pierwszy będą mogli też zajrzeć do rękopisów, niepublikowanych zdjęć i rodzinnych pamiątek. No i klawo, jadziem!


Petersburg: miasto snu / Joanna Czeczott
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2017

W delcie Newy nad Zatoką Fińską leży miasto niezwykłe. Piotrogród. Leningrad. Petersburg. Dla jednych rajska kraina swobody i oaza  nowoczesności, dla innych miejsce bolesnych wspomnień, od których nie ma ucieczki. Joanna Czeczott prowadzi nas ulicami  Petersburga, splatając przeszłość i teraźniejszość tego niezwykłego miasta. Car Piotr I, żelazną ręką pchający zacofaną metropolię  w stronę Zachodu. Dyrektor petersburskiego teatru, który w żółtym trykocie postanawia dołączyć do trupy baletowej. Zrozpaczone  matki, odwiedzające swoich synów w areszcie. Bananowe pokolenie lat 80., rozkochane w Putinie i pieniądzach swoich rodziców.

Gugara / Andrzej Dybczak
Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2012

Gugara to książka o mieszkańcach syberyjskiej osady otoczonej ciszą. „Gugara” to dźwięk dzwonków na szyi reniferów, niesie się  daleko. W brezentowym namiocie zawsze pali się nieduże ognisko. Tatiana wygrywa w warcaby, jej mąż Dmitrij patrzy za uciekającym  dymem, myśli o kosmitach, Spartanach, o dziadku szamanie pochowanym w gałęziach drzewa, pali papierosy. Nie pali syn Maksim,  dopiero się uczy, i stary wilczur Sułtan. Nie palą też duchy zatopione deszczem. Czytają w zeszycie przez ramię przybysza słowa w  obcym języku. Gugara to literatura niespiesznego faktu i reportaż z kilku spokojnych dni na północy Kraju Krasnojarskiego u progu  jesieni.

Depresja i samobójstwa dzieci i młodzieży : poradnik dla rodziców i nauczycieli / Joanna Chatizow
Warszawa: Difin, 2018

Książka ma za zadanie pomóc rodzicom, opiekunom, nauczycielom zrozumieć, czym jest depresja dla młodego człowieka, co się z nim wtedy dzieje, jakie myśli i uczucia nim targają. Młodzież opowiada o tym własnymi słowami, które bardziej przekonują niż jakikolwiek akademicki opis. Warto również dowiedzieć się, co w takich sytuacjach radzą specjaliści, na czym polega ich pomoc i jakie mogą być konsekwencje, kiedy taka pomoc jest dla dziecka niedostępna.


Ciche przywództwo: sześć kroków do polepszenia efektywności w pracy / David Rock; przełożył Aleksander Gomola
Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2019

Nie mów ludziom, co mają robić. Pomóż im zmienić sposób myślenia o pracy. David Rock twierdzi, że skoro ludziom płaci się za myślenie, to świat biznesu powinien się dowiedzieć, jak funkcjonuje mózg. Stworzył nowatorskie podejście, które pomoże zapracowanym dyrektorom, menedżerom i przywódcom zwiększyć efektywność własną oraz podwładnych. Ten praktyczny poradnik – podzielony na sześć szczegółowo omówionych kroków – pokazuje, jak wprowadzić na stałe zmiany w sposobie myślenia, które znacząco zwiększą wydajność, morale i zadowolenie z pracy. Dodatkowa korzyść z nich jest taka, że przydadzą się także w wychowywaniu nastolatków. „Ciche przywództwo" pomoże ci udoskonalić myślenie innych ludzi, a usprawnienie myślenia to pierwszy i najważniejszy krok do poprawy efektywności”.

Czy słonie dają klapsy?: fascynujące rodzicielstwo zwierząt / Marta Alicja Trzeciak
Łódź: Wydawnictwo JK, cop. 2018

Mogłoby się wydawać, że bycie rodzicem przypomina składanie mebli z Ikei: nic prostszego, o ile postępujesz zgodnie z instrukcją. A  co, jeśli instrukcja się zgubiła, jest napisana w obcym języku albo ma wyłącznie stronę tytułową? W tej sytuacji większość rodziców  – zarówno ludzkich, jak i zwierzęcych – musi zdać się na własne pomysły oraz intuicję. Obserwowanie sposobów wychowania stosowanych  przez zwierzęta nie tylko dostarcza rozmaitych informacji na temat poszczególnych gatunków, lecz także potrafi nam wiele powiedzieć  o nas samych. Oto skrząca się od ciekawostek książka o zwierzętach i ludziach, przy której nie raz się uśmiechniesz, a być może  także zweryfikujesz pewne poglądy…

 
Boskie zwierzęta / Szymon Hołownia
Kraków: Wydawnictwo Znak, 2018

Czy zwierzęta idą do nieba, a jeśli tak, to gdzie są, gdy my jesteśmy w czyśćcu? Czy jedzenie mięsa w poniedziałek, wtorek, środę,  czwartek, sobotę i niedzielę to grzech i dlaczego? A co z rybami? Rolnicy, ekolodzy, myśliwi i księża: jak poukładać na nowo nasze  relacje z resztą Stworzenia? Nowa książka Szymona Hołowni, przyjaciela dwóch cudownych psów: Grafita i Żelki, zaskakuje, inspiruje  i odkrywa  prawdziwą miłość, wierność i uczciwość boskich zwierząt.

 

zporr
Zakupu oprogramowania dokonano w ramach projektu “Budowa szerokopasmowej regionalnej sieci internetowej w Krośnie i w powiecie krośnieńskim współfinansowanego przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego"
bip
© 2010.All rights reserved. Realizacja: ideo,
Powered by CMS Edito